Rezonans Nedir? Etkileri Nelerdir?
Rezonans mühendislikte teknik olarak; “genliğin sonsuza gitmesi” şeklinde açıklanır. Periyodik bir etkinin altında olan sistemde salınımlar olduğunu biliriz. Salınımlar esnasında sistemin normal durumuna göre yaptığı yer değiştirme miktarına genlik denir. Bu salınımlar eğer sistemin doğal frekansına eşit olursa, sistemin genliği sonsuza dek artma eğilimi gösterir; bu olaya rezonans denir.
Salınıma neden olabilecek etkiler çok çeşitli olabilir. Örnek vermek gerekirse; kesintili rüzgar etkisi altındaki bir köprü, deprem dalgaları nedeniyle oluşan salınım etkisi altındaki bir bina veya alternatif gerilim etkisi altındaki elektriksel bir sistem rezonansa uğrayabilir. Doğrusal sistemlerin rezonansa girebilmesi için, salınım genliğinin, uygulanan kuvvetle doğru orantılı olması gerekir. Eğer uygulanan kuvvetin frekansı sistemin doğal frekansına eşitse rezonans gerçekleşir. Kesintili rüzgar etkisi altındaki bir köprüyü ele alacak olursak, rüzgarın ani ve değişken esmesinin neden olduğu titreşim ve salınımlar sonucunda köprünün doğal frekansı ile köprünün maruz kaldığı periyodik rüzgar frekansı birbirine eşitlenebilir. Bunun neticesinde salınım genliği sonsuza gitmeye başlayacağından köprü rezonansa uğrayarak bir süre sonra yıkılacaktır. Bunun gerçek bir örneği 1940 yılında Washington’da yapılmış olan Tacoma köprüsünde yaşanmıştır. Bu köprü rüzgar etkisiyle rezonansa girerek yıkılmıştır.
Bu olayın gerçekleşme anını aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz:
Depremlerde binaların yıkılmasına neden olan da rezonans olayıdır. Salınımlar binanın doğal frekansına eşit olduğunda, bina artan genliğe ve bunun neden olduğu gerilime dayanamayarak yıkılır. Rezonansa uğrayan bir nesnenin zarar görmemesi mümkün değildir. Fakat nesnenin rezonansa girmesi alınacak önlemlerle engellenebilir. Bu önlem yapının salınımlarıyla titreşimi sönümleyebilmesidir. Günümüzde inşa edilen mimari yapılarda, 9 şiddetine varan oranlarda depreme dayanıklı esneklik toleransı uygulanabiliyor. Bu sayede binalar 9 şiddetine kadar depremin neden olduğu salınımları sönümleyerek, yapının doğal frekansıyla titreşim frekansının eşitlenmesi engelleniyor. Özellikle Japonya‘da binalar 9 şiddetine dayanıklı inşa edilir çünkü bu bölgede çok büyük ve aktif fay hatları yer aldığından sık sık depremler yaşanır.
Depremde sadece binalar değil, zemin de rezonansa girebilir. Örneğin, ıslak toprak bir zeminde, depremin yol açtığı periyodik kuvvetler altında kum tanecikleri birbirleri üzerinden kayarak ara boşluklara yerleşebilir. Bu durumda zemin ara boşlukları daha az olan bir kum yığınına dönüşür ve boşlukları dolduran suyun bir kısmı yukarı çıkıp kum yığınının üzerini kaplar. Eğer böyle bir zemine oturmuş binalar varsa, öne-arkaya yatabilir veya bütünüyle kayabilirler. Bazı durumlarda bina depreme dayanıklı olsa dahi, zeminin rezonansa uğrayıp kayması sonucu yıkılabilirler.














Yorumlar
ellerinize saglık cok guzel olmus.
köprülerle ilgili bilgiler varsa gönderebilirmisiniz
Sanayide pres,makas,vibrasyon motoru , dokuma, dar dokuma gibi salınımla çalışan makinelerin vibrasyon izolasyonu için Vibrof isimli sönğmleme sistemleri üretiyorum. Bu konularla ilgili paylaşabileceğiniz bilgi varsa gönderebilirseniz sevinirim.
gerçekten doğru,açıklayıcı bir bilg
i
çok manyak yaaaaaa…..
her malzemenin bir doğal frekansı mevcut biz görmesekte cisimler içinde bir hareket söz konusu çevresel faktörlerin etkisi ile meydana gelen salınımlar ile doğal frekanslar bir birini yakalarsa cisim içindeki moleküller en uzağa kaçmak ister yani kopma ayrılma gerçekleşir fakat ben rezonans ile ilgili bir çok bulunmayan gerçeklerin var olduğunu düşünüyorum
ben elektrık teknıkerıyım yapılmıs olan bır ısın bozulması sonucunda rezonans kararı verılmıstı sayende rezonansın ne oldugunu ve benım sıstememı nasıl bozuldugunu anladım tesekkur ederım.
hatta nikola tesla, bir deneyi sırasında rezonans etkisi sonucu deprem meydana getirmiş istemeden:)
yarın sınavım var ve 5 dk rezonansı araştırmak için int. girdim fakat olay o kadar süperki defalarca okudum ve seyrettim….
yazılanlar sahiden özgün ve doğru mu?
bir fizikçiyim -titreşim benim konularım arasında değil- ve bazı fikirler tartışmalı geldi. örneğin köprüyü sallayan rüzgarın kesintili olması ve kum taneciklerinin yakınlaşıp suyu dışarı atarak binayı yıköaları yaklaşımları gerçekten doğru sebep-sonuç ilişkisi içinde midir?
@simyaci;
Ben bir makina mühendisi olarak bu yazıda bildiklerimi anlatmaya çalıştım. Özgün ve doğru oldukları konusunda şüphe duymayınız. Bu sitede yer alan tüm bilgilere güvenebilirsiniz. Çalışmalarınızda başarılar.
Bilgiustam.com Editörü
evet cok dogru bu steye girme amacım okuldan verilen bir ödevdi
iyiki ögrendiğimi düsünüyorum
bilgiler çok sağlam teşekkür ederim. titreşim ve çalışma ortamı konusu hakkında çalışma yapıyordum ve traktörlerde meydana gelen rezonansın gastrit yaptığı bilgisine ulaştım. Doğruluğunu araştırıyordum ve en azından rezonansa maruz kalan cisimlerin mutlaka zarar gördüğünü yazmış olmanız bile buna etken olabilir diye düşünüyorum. Eğer bu konu hakkında da bilginiz varsa paylaşırsanız sevinirim..
felaket bişey o yhaa şu anda tam deprem havası yani hava ılık ama esiyo ve ben burda ölümümü beklediğimden emin değilim 3. katta oturuyoruz daha 10 yaşındayım offffffff
parçanızı okudum teşekkürler ama biri bana resonans ne diye sorsa dış etkiler ile iç etkilerin denge durumunda malzemenin kararsızlaşıp birbirinden uzaklaşması veya uzaklaşma isteği derim heralde sizce bu cevap uygun mudur?
DOĞAL FREKANS NEDİR KISACA BİLEN VARSA HEMEN YAZARSA DUA EDERİM KENDİSİNE BYBY
Yorum Yazın