atAtom, maddenin en küçük temel yapı taşıdır. Çıplak gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Atom sözcüğü yunanca ”atomons” sözcüğünden gelir. Yani parçalanamaz demektir.

Atomun bir çekirdeği ve çekirdeğin çevresinde yörüngeleri vardır. Çekirdeğinde bilinen parçacıklar pozitif yüklü protonlar ve yüksüz nötronlardır. Çekirdekteki parçacıklar bunlarla da sınırlı değildir. Çekirdeğin çevresinde ise, yörüngelerde gezinen eksi yüklü elektronlar vardır. Bu elektronlar, çekirdeğin çevresinde çok hızlı bir şekilde dönerler. Bu teorem, modern atom teoremidir. Yani günümüz atom modelidir. Bu teoremin dışında dalton atom modeli, thomson atom modeli, rutherford atom model ve bohr atom modelleri de vardır.

Bu atom modellerinden kısaca bahsetmek gerekirse ;

Dalton atom modeli: atom içi dolu yuvarlak bir küre halindedir. Ve parçalanamaz. Günümüzde atom parçalandığı içindir ki bu modelde yanlış olan taraf atomun parçalanamaz olması, birde içinin tamamen dolu olmasıdır.

Thomson atom modeli: atom üzümlü bir keke benzetilmiştir. Dışa doğru çevresinde pozitif yükler ortasında da negatif yükler vardır. Negatif ve pozitif yüklerin iç içe olması bu modelin yanlış tarafıdır. Olumlu olan tarafı ise ilk defa yüklerin varlığından bahsediliyor olmasıdır.

Rutherford atom modeli: bu model geliştirilirken ince altın bir levha üzerine alfa ışınları gönderilmiş ve ışınlardan bir kısmının altın levhayı geçerek karşıya geçtiği bazılarınında geçemeyip geldiği yöne döndüğü görülmüştür. Bu durum atomun merkezinde çekirdek denen çok küçük hacme sahip bir kısmın olduğunu ıspatlamıştır. Geri gelen ışınlar atomun pozitif yüklü çekirdeğine çarpan ışınlardır. Karşıya geçen ışınlar da atomun büyük oranda boşluklardan oluştuğunu göstermiştir.

Bohr atom modeli:Daha çok atomun çekirdeğinin çevresiyle yani yörüngeleriyle ilgilenen modeldir. Atomun çevresinde yola benzetebileceğimiz, atomu büsbütün çevreleyen yörüngeler ve bu yörüngelerde hızla gezinen elektronlar vardır. Bir elektronun kütlesi çok çok küçüktür. Adeta sıfıra yakındır.

at2Atomu parçalayan bilim insanları ondan muazzam bir enerji elde etmişlerdir. Atom bombası, buna örnek olarak verilebilir. Atomu parçalamayı bıçakla ikiye kesmek şeklinde anlamamalıdır. Atomu parçalamak demek çekirdeğindeki proton ve nötron sayısını değiştirmek, oranı bozmak demektir. Bunu yapmak için de atom , nötron parçacıklarıyla bombardıman edilir. Ve her seferinde yeni elementler oluşurken, büyük bir enerji açığa çıkar. Bu reaksiyon zincirleme devam eder durur. Örneğin, uranyum çekirdeğinin nötronla bombardıman edilmesi sonucunda fizyon tepkimesi gerçekleşerek atom bombası oluşturulmuş olunur. Ve çok büyük bir enerji elde edilmiş olunur.

Atom bombası ilk defa amerika birleşik devletleri tarafından 2. Dünya savaşında, japonya’nın nagazaki ve hiroşima kentlerine atılmış ve milyonlarca insanın ölümüne ve binlerce insanın da sakat kalmasına yol açmıştır. Atom caydırıcı bir güç olarak günümüzde de önemini korumaktadır.

Yazar:Fatih EŞ

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here