Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Ay İsimleri Nereden Geliyor?

0 45

Avrupa dilleri, Arapça ve İbranice’ye baktığımızda takvim aylarının isimlerinin bizim kullandıklarımızla ve birbirleri ile aynı veya benzer olduğunu görüyoruz. Türkçe’deki Mayıs’ın karşılığının İngilizce’de May olması gibi. Aslında bu durum oldukça karışık ve birçok dilde ay isimleri birbirine geçmiş durumdadır. Özellikle Arap ülkeleri ve çevresindeki kültürel etkileşimi görmek açısından ay isimlerini incelemek faydalı olacaktır.

Ay İsimleri Nereden Geliyor?Maya takvimi

Bugün kullandığımız takvimin ve ayların kökeni Roma takvimine dayanır. Roma takvimi en başta şu aylardan oluşan 10 aylık bir takvim olarak hazırlanmıştır: Martius, Aprilis, Maius, Junius, Quintilis, Sextilis, September, October, November, December. Daha sonra bu ayların en başına Januarius ve Februarius adında iki ay daha eklenmiştir ve Sextilis ayı, Augustus olarak, Quintilis ayı da Julius olarak değiştirilmiştir. İngilizce ve diğer Avrupa dillerindeki ay isimleri tamamen Latince’den alınmıştır.

Ay İsimleri Nereden Geliyor?

Latince (anlamı) – İngilizce – Türkçe
Januarius (Janus’a ithafen) => January => Ocak
Februarius (Februa’ya ithafen) => February => Şubat
Martius (Mars’a ithafen) => March => Mart
Aprilis (Aphrodite’e ithafen) => April => Nisan
Maius (Maia’ya ithafen) => May => Mayıs
Junius (Juno’ya ithafen) => June => Haziran
Julius (Julius Caesar’a ithafen) => July => Temmuz
Augustus (Augustus Caesar’a ithafen) => August => Ağustos
September (Yedinci ay) => September => Eylül
October (Sekizinci ay) => October => Ekim
November (Dokuzuncu ay) => November => Kasım
December (Onuncu ay) => December => Aralık

Türkçe’deki Mart, Mayıs, Ağustos ayları da görüldüğü gibi Latince kaynaklıdır. Bir kısım ay isimleri de İbrani takviminden Arapça’ya, oradan da Türkçe’ye geçen isimlerdir.

Ay İsimleri Nereden Geliyor?Yahudi Takvimi

İbrani takvimindeki ay isimleri ve Levant bölgesi olarak adlandırılan ve Filistin, Ürdün, Suriye, Lübnan ve Irak’ı kapsayan bölgede kullanılan ve kısmen İbranice’den etkilenmiş olan ay isimleri de aşağıdaki gibidir(İbrani takvimi, Nisan’dan başlar ancak aşağıdaki listede Tevet [Ocak] ayıyla başlatılmıştır).

İbranice – Levant bölgesi
1.Tevet => Kanun-essani
2.Sebat => Şubat
3.Adar => Adar
4.Nisan => Nisan
5.İyar => Ayyar
6.Sivan => Haziyran
7.Tammuz => Tammuz
8.Av => Ab
9.Elül => Aylül
10.Tişri => Tısrin-ül evvel
11.Marheşvan => Tısrin-essani
12.Kislev => Kanun-ül evvel

(İbranice ve Arapça ay adlarının temel kökenleri de Babil dillerine, Aramice, Süryanice, Akkadça ve Sümerce’ye dayanır. Bazı ay isimleri de adını Mısır tanrılarından alır.)

Bu listeden görüldüğü gibi Türkçe’deki Şubat, Nisan, Temmuz ve Eylül aylarının isimleri İbranice, Haziran ayının ismi ise Arapça kökenlidir.

Ocak, Ekim, Kasım, Aralık ayları ise başka dillerde görülmeyen, Türkçe’ye özgü adlardır. Ocak, Ekim ve Aralık ayları öz Türkçe kelimelerdir. Kasım ise Arapça’da bölen, aralayan anlamına gelen bir kelimedir.

Kaynakça:
design.caltech.edu/Misc/month_names.html
library.princeton.edu/departments/tsd/acm/appendix/months.html
Asger Aaboe, The Culture Of Babylonia: Babylonian Mathematics, Astrology And Astronomy, 1991
www.jewfaq.org/calendr2.htm
www.crowl.org/lawrence/time/months.html
geonames.de/months.html

Yazar:Aykut Özkurt

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku