Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Cilt Bakımında Çinkonun Kullanımı ve Faydaları

2 36

Sağlıklı bir cilt için diyette az miktarda da çinko almak gereklidir. Ancak yapılan araştırmalara göre taramaya katılan kişilerin yaklaşık % 12’si çinko eksikliği riski altındadır. Çinko, kepek, siğiller, pişik oluşumunu yönetmede ve güneşin zarar görmesini önlemede etkilidir. Ayrıca sivilce, saç dökülmesi, egzama veya sedef hastalığına karşı etkili değildir.
Çinko, medyada soğuk algınlığından kansere kadar her şeyi iyileştirebilecek mucize bir madde olarak lanse edilmektedir. Faydaları bazı durumlarda aşırı abartılı olsa da, araştırmalar bu iddiaların çoğunu desteklemektedir. Aslında çinko, çeşitli cilt sorunlarının tedavisinde uzun süredir kullanılmaktadır ve ticari olarak temin edilebilen kepek şampuanları ve mineral güneş kremlerindeki aktif bileşenlerden biridir. Bu yazıda çinkonun cilt bakımından faydaları hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Günlük Çinko Alım İhtiyacı Ne kadardır?

Çinko bir mineraldir ve “temel eser element” olarak kabul edilir, çünkü insanlarda sağlık için küçük bir miktar gereklidir. Vücuttaki bir dizi fonksiyondan sorumludur ve 100’den fazla enzimin uyarılmasına yardımcı olur. Bağışıklık sisteminin düzgün çalışması için de gereklidir. Vücut, bağışıklık sisteminin enfekte veya kanserli hücrelere tepkisini kontrol eden ve düzenleyen T lenfositlerini (T hücreleri) aktive etmek için çinkoya ihtiyaç duyar. Uzmanlar tarafından çinko için önerilen günlük kalım miktarı kadınlar için günde 8 mg ve erkekler için 11 mg’dır. Yaygın çinko kaynakları arasında kırmızı et, tavuk ve balık bulunur. Çinko desteği topikal kremlerin yanı sıra hap şeklinde de mevcuttur.

Çinko Eksikliği

Cilt Bakımında Çinkonun Kullanımı ve FaydalarıDünya genelindeki nüfusa bakıldığı zaman çinko eksikliği yaygın bir durumdur. Bazı gelişmiş ülkelerde çinko eksikliği diğer ülkelere göre daha az görülse de, genel nüfusun yaklaşık % 12’si, özellikle yoksul topluluklar risk altındadır. Yaşlılarda bu oran % 40’a çıkmaktadır. Çinko eksikliğinin belirtileri şunları içerir:
• İştahsızlık
• Saç kaybı
• Sinirlilik
• Sert, kuru cilt
• Zayıf yara iyileşmesi
• Değişen tat duygusu
• İshal
• Mide bulantısı
• Bozulmuş bağışıklık fonksiyonu
Yukarıdakilere ek olarak, çinko eksikliği olan çocuklar bodur büyüme ve bilişsel gelişim gibi birçok sorun yaşayabilir.

Çinko ve Dermatolojik Sağlık Koşulları

Çinkonun belirli cilt rahatsızlıklarının tedavisinde faydalı olabileceğini gösteren bazı kanıtlar vardır, ancak etkinliğini doğrulamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. İşte bugüne kadar bilimsel olarak elde edilen bilgiler;
Güneş hasarı önleme: Çinko oksit, birçok güneş koruyucu losyonda aktif bir bileşendir. Güneşin zararlı ultraviyole ışınlarını ciltten uzağa saçarak ve yansıtarak çalışır.
Akne: 2017 yılında Miami Üniversitesi’nde araştırmacıları tarafından yapılan bir yorum çalışmasında akne tedavisinde çinko tedavisi etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, inceledikleri çalışmalardaki birden fazla sorun nedeniyle, araştırmacılar doğru tasarlanmış çalışmalar yapılıncaya kadar akne için çinko tedavisi öneremezler.
Akrodermatit enteropatika: Bu, ağız ve anüs çevresinde kızarıklık (püstüler dermatit), ayrıca ishal ve anormal tırnaklarla karakterize nadir bir hastalıktır. Vücut bağırsaktan çinkoyu ememez ve bu da çinko eksikliğine neden olur. Çinko takviyeleri, bu hastalığın semptomlarını yönetmede etkili görünmektedir.
Siğiller: Birkaç çalışma, viral siğillerin tedavisinde oral çinko takviyelerinin etkinliğini göstermiştir. British Journal of Dermatology’de 2002 yılında yapılan bir çalışmada, oral çinko sülfat ile tedavi edilen hastalarda yaygın, plantar ve düzlem siğilleri tamamen temizlenmiştir. Bir de 2010 araştırmasında Dermatoloji Dergisi yayınlanan, buluş sahipleri ayrıca çinko birden nongenital verrukalarda karşı etkili olduğu ve herhangi bir ciddi yan etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle çinkonun çeşitli siğil türlerinin tedavisi için yararlı olduğu görülmektedir.
Saç kaybı: Daha düşük çinko seviyelerinin erkek ve kadın tipi saç dökülmesiyle ilişkili olduğu bulunmasına rağmen, çinko takviyelerinin bu sorunu azaltmada veya çözmede yardımcı olduğu görülmemektedir.
Egzama (pullu, kaşıntılı cilt): Egzama, çocuklarda en sık görülen bir durumdur. Egzamalı çocukların çinko seviyelerinin düşük olduğunu gösteren bazı kanıtlar vardır. Bununla birlikte, araştırmalar oral çinko takviyelerinin tedavi olarak yararlı olup olmadığını henüz doğrulamamıştır.
Sedef hastalığı (kırmızı, tahriş olmuş cilt): Topikal veya oral çinkonun sedef hastalığı için etkili olduğu görülmemektedir.
Melazma (yüzdeki kahverengi lekeler): Çinko, melazmanın tedavisinde standart hidrokinon tedavisi kadar etkili değildir.Cilt Bakımında Çinkonun Kullanımı ve Faydaları
Cilt kırışıklığı : Kırışık ciltlerin tedavisinde % 10 C vitamini, asetil tirozin, çinko sülfat, sodyum hiyalüronat ve bioflavonoid içeren bir cilt kreminin kullanımı için bir miktar destek vardır. Yüz kırışıklıklarına böyle bir karışım uygulamak, yaklaşık üç ay sonra görünümlerini azaltır.
Bebek bezi isiliği: Pişikli bebekler için oral ve topikal çinko iyileşmeyi hızlandırıyor gibi görünmektedir.
Kepek: Bir 2001 çalışma Amerikan Dermatoloji Akademisi Dergisi’nde kafa derisi-stratum korneum (SC) ultrastrüktürün üzerindeki derinin dış tabakasında kepek tarzı anormallikleri incelenmiştir. Bu anormalliklerin kepek sorunu yaşayan kişilerin dökülmesine katkıda bulunduğu düşünülmektedir. Piyasada satılan çinko pirition içeren şampuanla tedavi edildiğinde, bu anormalliklerin çözüldüğü görülmektedir. Bununla birlikte, kepeğin spesifik nedenleri belirsizliğini korumaktadır bu yüzden daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Çinko ve Yara İyileşmesi

Çinko eksikliği olan kişilerin yaşadığı bir sorun, yavaş yara iyileşmesidir. Belki de çinko takviyelerinin veya topikal çinkonun yaraların daha hızlı iyileşmesine yardımcı olabileceği öne sürülmüştür.
Yanıklar
Bir 2006 çalışmada Irak’taki yanık kurbanlarının o yanık yaşayan kişlerin kanlarındaki çinko düzeyleri azalmıştı bulunmuştur. IV yoluyla çinko takviyesi verilen yanık hastaların, antioksidanlarda bir artış olmuşturç Antioksidanlardaki artış, iyileşme süresinin iyileşmesine karşılık gelmiştir.
Diyabetik ayak ülserleri: Ayak ülserleri, şeker hastalığı olan kişiler için ciddi bir sorundur. Çinko, ülser boyutunu azaltabilir ve daha hızlı iyileşmelerine yardımcı olabilir. Çinko ve diyabetik ayak ülserleri üzerine 2017 yılında yapılan bir araştırmadan elde edilen veriler, çinko takviyesi alan grubun ayak ülserlerinde kontrol grubuna göre daha büyük bir boyut azalması yaşadığını göstermektedir.
Bacak ülserleri: 2014 yılında yapılan bir inceleme çalışması, oral çinko sülfatın arteriyel ve venöz bacak ülserlerinin iyileşmesine yardımcı olmak için plasebodan daha etkili olmadığı sonucuna varmıştır. Bununla birlikte, 2000 yılında yapılan bir çalışma, çinko takviyelerinin, düşük serum çinko seviyesine sahip kişilerde bu tür ülserlerin iyileşmesinde faydalı olabileceğini göstermektedir.

Çinkonun Yan EtkileriCilt Bakımında Çinkonun Kullanımı ve Faydaları

Cilde uygulanan ve günde 40 mg’dan fazla olmayan miktarlarda ağızdan alınan terapötik çinko, çoğu insan tarafından iyi tolere ediliyor gibi görünmektedir. Bununla birlikte, bazıları çinko tedavisi ile aşağıdaki semptomları yaşayabilir:
• Mide bulantısı
• Kusma
• İshal
• Ağızda metalik bir tat
• Böbreklere ve mideye zarar
Ayrıca çizik veya çatlak cilde uygulanırsa şunlara neden olabilir:
• Yanma
• Batma
• Kaşıntı
• Karıncalanma
Çinko desteğini bir tedavi olarak denemek isteyen hastalar bunu doktorlarının rehberliğinde yapmalıdır. Günlük 225 mg’dan fazla çinko almak güvenli değildir ve kandaki bakır seviyelerini düşürebilir. Ayrıca demir işlemeyi değiştirebilir, bağışıklık sistemi etkinliğini azaltabilir ve yüksek yoğunluklu lipoproteinlerin kan seviyelerini düşürebilir.

İlaç Etkileşimleri

Çinko, bazı ilaçların işlevine müdahale edebilir. Aşağıdaki ilaçları kullanan hastalar çinko tedavisine başlamadan önce doktorlarını bilgilendirmelidir. Bu ilçalr şunlardır;
Antibiyotikler: Çinko, gastrointestinal sistemde kinolon ve tetrasiklin antibiyotiklerle etkileşime girerek emilimlerini bozar. Bunu önlemek için antibiyotiği çinko almadan en az dört ila altı saat önce alınmalıdır.
Penisilamin: Bu, romatoid artriti tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Çinko, bu ilacın ne kadarının bağırsaklarda emildiğini azaltır. Bunu önlemek için penisilamin’den iki saat önce çinko alımalıdır.
Sisplatin (Platinol-AQ): Çinkonun etkisiz hale getirdiği ve kanser hücrelerini yok etmede etkinliğini azaltan bir kemoterapi ilacıdır.
Integrase inhibitörleri: Integrase inhibitörleri, HIV’i yönetmek için kullanılır; çinko, bu ilaçların kan seviyelerini düşürdüğü görülmektedir. Daha düşük kan seviyeleri, etkinliklerini tehlikeye atabilir.
Tip 2 diyabet ilaçları: Diyabet ilaçları ile birlikte çinkonun alınması kan şekerini çok düşük seviyelere düşürme etkisine sahiptir.
Hiç şüphe yok ki çinkonun sağlık için şarttır. Bununla birlikte, çeşitli cilt rahatsızlıklarını yönetmede etkili olup olmadığı hala bilimsel bir tartışma konusudur. Çinko alımını takviye olarak almak veya topikal çinko losyonları veya merhemleri cilde uygulama düşünülüyorsa, öncelikle uzmana başvurulmalıdır.

Kaynakça:
https://www.healthline.com/health/beauty-skin-care/zinc-for-acne#:~:text=Zinc%20is%20an%20essential%20mineral,the%20best%20form%20for%20you.
https://aestheticmed.co.uk/site/featuresdetails/the-effect-of-zinc-on-skin
https://www.medicalnewstoday.com/articles/zinc-for-acne

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

2 Yorumlar
  1. Laminat fiyatları diyor

    Harika bir blogunuz var. Teşekkür ederim

  2. Çatı Ustası diyor

    emeğinize sağlık teşekkür ederim

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku