Çocuğunuzla İletişim Kurarken Kendinizi Nasıl İfade Etmelisiniz?

Çocuğunuzun davranışlarına karşı bilerek ya da bilmeyerek elbette tepkiler veriyorsunuzdur. Çocuğunuzun davranışına karşı hislerinizi düşüncelerinizi dile getiriyorsunuz. Peki bunu ne kadar doğru yapıp yapmadığınızı sorguluyor musunuz? Çoğu anne baba verdikleri tepkiler sonrasında kurdukları iletişimin çocuk için ne anlam ifade ettiğini bilmeden, doğru ya da yanlış davranışları sergileyebilmektedir. Günümüz çocuklarına yetişmek, onların sorularına doğru şekilde cevap vermek bazen güçleşebiliyor. Çocuğunuza doğru ve yanlış davranışları konusundaki olumlu ya da olumsuz tepkilerinizi nasıl vereceğinizi bilememeniz de çok normal bir durum. Ancak çocuğunuzla kurduğunuz iletişimde olumlu olduğunu düşünseniz bile kurduğunuz cümleler ve yaklaşımınız, çocuğunuzun davranışlarının, alışkanlıklarının, kişiliğinin oluşmasında çok etkili olmaktadır. Bu konuda kafanızda oluşan soru işaretlerini biraz olsun cevaplayabilmek adına, çocuğunuza farklı durumlarda nasıl açıklamalar yapabileceğiniz hakkında sizlerle paylaşmak istediğimiz önemli noktalar var.

Çocuğunuza Karşı Kendinizi İfade Etme Yöntemleri :

Çocuğunuzun Beğenmediğiniz Bir Davranışına Nasıl Tepki Vermelisiniz?

Çocuğu yanlış bir davranış sergilediğinde anne babaların verdiği ilk tepki iç güdüsel olarak kızmak, yaptığının çok yanlış olduğunu bunu bir daha asla yapmaması gerektiğini söylemek ya da cezalandırmak olabiliyor. Ancak çocuğunuza yaptığı şeyin yanlış olduğunu, bu davranışının size hissettirdiklerini anlatarak daha etkili bir iletişim kurmanız mümkün.

Örneğin, çocuğunuzun arkadaşına vurduğunu gördünüz. Bu durumda bir alev topu gibi çocuğunuzun üzerine giderek, tehdit edici sözler söylemek, ona kızıp bağırmak ya da onu cezalandırmak yerine, yaptığı davranışın arkadaşının canını ne kadar çok yaktığını, arkadaşına zarar verdiğini anlatabilirsiniz. Böyle davranmasının sizi ne kadar üzdüğünü ve arkadaşının anne-babasının da aynı şekilde üzüleceğini çocuğunuza ifade etmeniz, onun bu davranışı tekrarlamaması açısından çok önemli. Ancak çocuğunuza tepkisel davranırsanız, belli bir süre sonra yine aynı durumla karşılaşabilirsiniz. Bu yüzden çocukların davranışlarını değiştirebilmek için, o anı kurtarmaya değil, davranışlarındaki olumluluğun istikrarını sürdürebilmeye odaklanmanız çok daha doğru olacaktır.

Çocuğunuzun Olumlu Bir Davranışını Takdir Ederken Nasıl Davranmalısınız?

Çocuklar davranışlarının taktir edilmesinden çok hoşlanırlar. Olumlu davranışlarını sürdürebilmeleri için de buna ihtiyaçları vardır. Ama bunu sürekli aynı cümleleri kurarak değil yine ona karşı hissettiklerinizi anlatarak ifade etmeniz daha doğru olacaktır. Afferin sana, hep böyle ol, aslan oğlum benim, sen dünyanın en akıllı çocuğusun gibi tabirler yerine, bu davranışının sizi ne kadar mutlu ettiğini ifade etmeniz daha faydalı olacaktır.

Örneğin, çocuğunuzun artık yatağını kendi başına topladığını gördünüz. Bu durumda ona, sabahları yatağını toplamasını çok beğendiğinizi, bu davranışı sayesinde daha az yorulduğunuzu ve bu davranışının örnek bir davranış olduğunu, düzenli tertipli bir çocuğun bir çok işi aynı titizlikle yapıp başarabileceğini anlatabilirsiniz.

Çocuğunuzun Davranışları Konusunda Önlem Almanız Gerektiğinde :

Çocuğunuzun her zaman her yerde nasıl davranacağını bilemeyebilirsiniz. Ama karşınızda bir çocuk olduğu için girdiği ortamda nasıl davranması gerektiğini bilmeyebilir.

Örneğin, çocuğunuzla bir hasta ziyaretine gideceksiniz. Orada daha sessiz olmasını, yaramazlık yapmamasını istiyorsunuz. “Hüseyin Amcana gittiğimizde sakın ses çıkarma. Etrafı dağıtma. Yoksa seni bir daha kimsenin evine götürmem. ” gibi emir ve tehdit içeren bir cümleyle çocuğunuzun daha yapmadığı bir eylem için önlem almaya çalışmanız, yargısız infazdan başka bir şey olmaz. Çocuğunuz inadına gittiği yerde huzursuzluk çıkarıp, yüksek sesle oynayabilir. Bu nedenle çocuğunuza, ” Hüseyin Amcana gittiğimizde, yüksek sesle konuşup, evde koşarsan Hüseyin Amca hasta olduğu için rahatsız olabilir.” şeklinde bir ifade ile yaklaşırsanız gittiğiniz yerde daha olumlu davranışlar sergilediğine şahit olabilirsiniz. Bu örnekler çoğaltılabilir, önlem almak istediğiniz konu verdiğimiz örnekten farklı olabilir. Bu tür iletişimlerde temel amaç, çocuğunuzun davranışlarının sizin ve davranışlarından etkilenen başka insanlar için ne ifade ettiğini, ne hissettirdiğini onun anlayabileceği bir dille anlatabilmektir.

Çocuğunuza Davranışları Konusunda Kuralları ve Sınırları Koyarken :

Çocuklar bizler kadar ayrıntılı düşünemeyebilirler. Bu nedenle yapmasını istediğiniz, kural-sınır koymanız gereken anlatırken açık ve net bir ifade kullanmanız gerecektir. Neden-sonuç ilişkili ifadeler bu konuda önem kazanmaktadır.

Örneğin, soğuk bir kış günü sıkı giyinmesi gereken çocuğunuza bu durumu ifade ederken, ” Hava çok soğuk, sadece bu bluzu-gömleği giyersen üşürsün. Bu yüzden gömleğinin üstüne kazağını ya da montunu giymeni istiyorum.” diyebilirsiniz. Bu şekilde bir yaklaşım ile çocuğunuza hem soğuk havada nasıl giyinmesi gerektiğinin sınırlarını koymuş hem de ona kazak ve mont arasında bir seçim sunarak istediğinizi yapmasını sağlamış olursunuz. Bu tür durumlarda net ifadeler ve çocuğa sunulacak farklı seçenekler önem kazanmaktadır.

Günümüz çocukları söz dinlemiyor, bu nesil çok asi, çocuğa dediğimizi yaptıramıyoruz diyorsanız; yazımızdaki iletişim şekillerini günlük hayatınıza ve yaşadığınız durumlara uyarlayarak deneyebilirsiniz. Böylece çocuğunuzun olumlu yönde davranışlar sergilemesine yardımcı olabilirsiniz.

Kaynakça :

Açev(Anne-Çocuk Eiğitim Vakfı) Ebeveyn Destek Programı
Eda Şahan’ın Günlüğünden Notlar

            Yazar : Eda Şahan

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :