Epiploik Apandisit Nedir?

Epiploik apandisit, kolondaki veya kalın bağırsaktaki yağ dolu küçük torbaları etkileyen nadir bir enflamatuar durumdur. Epiploik apandisiti olan kişiler şiddetli alt karın ağrısı, bulantı ve kusma yaşamaktadırlar. Epiploik apendajit önemli ağrıya neden olsa da, doktorlar bunu konservatif ağrı yönetimi ve bazı durumlarda antibiyotiklerle kolayca tedavi edebilmektedir. Nedenleri ve belirtileri de dahil olmak üzere ayrıca doktorların bu durumu nasıl teşhis ettiği, tedavi şekilleri ve epiploik apandisit hakkında bilgiler bu makale de yer almaktadır.

Epiploik Apandisit Nedir?

Epiploik apandisit olan kişi karında ağrı yaşamaktadır. Bu kolondaki veya kalın bağırsaktaki küçük torbaların iltihaplanması anlamına gelmektedir. Bu torbalara epiploik uzantılar denmektedir. Bu torbalar vücudun besinleri emmesine yardımcı olmaktadır ve kalın bağırsaktaki kan damarlarını korumaktadır. Çoğu kişi yaklaşık 50–100 epiploik eke sahiptir. Bir şey bu torbalara kan akışını kestiğinde ortaya çıkmaktadır. Kan akışının olmaması, yağ dokusunun iltihaplanmasına neden olarak şiddetli alt karın ağrısı ile sonuçlanmaktadır. Kişiler epiploik apandisiti bazı sağlık koşullarla karıştırabilmektedirler ve bu sağlık koşulları aşağıdaki gibidir:
• Apandisit
• Divertikülit
• Kolit

Nedenleri

Epiploik apandisit, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen epiploik uzantılara sınırlı kan akışının bir sonucu olarak gelişmektedir. İki tür epiploik apendajit bulunmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
Primer epiploik apandisit: Birincil epiploik apandisit, epiploik bir aparat kendi etrafında döndüğünde kan akışını keserek ortaya çıkmaktadır. Bazen, epiploik bir uzantı sağlayan kan damarlarından birinde bir kan pıhtısı oluşmaktadır.
İkincil epiploik apandisit: Sekonder epiploik apandisitte, kalın bağırsağın, apendiks veya safra kesesi gibi yakın organların iltihabı, kolonun geri kalanına kan akışını kesintiye uğratmaktadır. Kan kolona ulaşamazsa, bu epiploik uzantılarda ağrıya neden olmaktadır.

Belirtileri

Epiploik apendajit belirtileri bulunmaktadır ve bu belirtiler aşağıdaki gibidir:
• Karnın bir kısmında kalan ağrı
• Hareketle kötüleşen ağrı
• Karında bir kitle
• Düşük ateş
• Mide bulantısı
• Kusma
• İshal
• Kabızlık
• İştahsızlık
2011 yılında yapılan bir çalışmada araştırmacılar, primer epiploik apandisitli 31 kişinin kayıtlarını incelemişlerdir. Durumun genellikle kalın bağırsağın artan ve azalan kısımlarını etkilediğini bulmuşlardır. Sonuç olarak, çoğu kişi alt karnın sol veya sağ tarafında ağrı yaşamışlardır.

Teşhisi

Doktorlar, tek olarak fizik muayene ile epiploik apandisiti teşhis etmek zor olmaktadır, çünkü durum spesifik olmayan semptomlara neden olmaktadır. Bu semptomlar, divertikülit, apandisit ve pelvik inflamatuar hastalık gibi diğer tıbbi koşullarda da ortaya çıkanlarla aynıdır. Bu nedenle, epiploik apandisitten şüphelenen doktorlar, kişinin beyaz kan hücresi sayısına bakmak için kan testi yapmaktadır. Epiploik apandisiti olan kişiler genellikle normal veya hafifçe artmış beyaz kan hücresi sayımlarına sahiptir. Bu nedenle, önemli ölçüde yüksek bir beyaz kan hücresi sayımı, büyük olasılıkla divertikülit ve apandisit gibi diğer enflamatuar durumları göstermektedir. Ayrıca doktor karın içindeki organları görüntülemek için CT taraması veya ultrason gibi görüntüleme testleri de kullanmaktadır. Bununla birlikte BT taramalarında normal epiploik uzantılar görünmemektedir. Retrospektif çalışmanın yazarlarına göre, iltihaplı epiploik bir uzantı, onu çevreleyen bir halka ile oval şekilli bir yağ lezyonu olarak ortaya çıkmaktadır.

Tedavi

Uzmanlar, epiploik apendajitin kendini sınırlayan bir hastalık olduğunu düşünmektedir, bu da iltihaplanmanın tek bir yerde kaldığı anlamına gelmektedir. Doktorlar tipik olarak tezgâh üstü ağrı kesiciler gibi konservatif ağrı yönetimi tedavilerini önermektedir. Bazı durumlarda, doktor iltihabı kontrol etmek için antibiyotik reçete etmektedir. Divertikülit ve apandisitin aksine, primer epiploik apendajit cerrahi gerektirmemektedir. Bununla birlikte, kişinin iltihaplı bir apandis nedeniyle ikincil epiploik apandisiti varsa doktorlar ameliyat önermektedir.
Kısacası epiploik apandisit, bir veya daha fazla epiploik uzantıya kan akışında bir kesinti iltihaplanmaya neden olduğunda ortaya çıkmaktadır. Kişiler alt karınlarında hareket ettiklerinde, öksürdüklerinde veya derin bir nefes aldıklarında kötüleşen şiddetli ağrı yaşarlarsa doktora görünmelidirler. Epiploik apendajitli bireyler nispeten olumlu bir görünüme sahiptir. Yoğun karın ağrısı yaşayabilmelerine rağmen, bu durum kendi kendini sınırlamaktadır ve genellikle komplikasyonlara neden olmamaktadır.

Kronik Apandisit

Kronik apandisit, apendiksin uzun süreli iltihaplanmasıdır. Nadir olsa da, son derece acı verici ve bazı durumlarda hayatı tehdit etmektedir. Ek, kalın bağırsağın tabanına bağlanır ve bu ek, parmak veya sosis şeklinde küçük bir kesedir. Apandisit, ek iltihaplandığında ve enfekte olduğunda ortaya çıkmaktadır. Apandisitin ilk belirgin belirtisi genellikle karın ağrısıdır. Kronik apandisiti olan kişilerde uzun süre süren apandisit bulunmaktadır. Bu, bir haftadan uzun süredir devam eden apandisit anlamına gelmektedir. Kronik apandisit nispeten nadirdir, tüm apandisit vakalarının sadece yüzde 1,5’i kronik apandisit olarak kabul edilmektedir.

Nedenleri

Kronik apandisit birçok farklı nedenden dolayı ortaya çıkmaktadır ve birçok vakanın net bir nedeni bulunmamaktadır. Genellikle, apandisit iltihabı ve tıkanması nedeniyle kronik apandisit ortaya çıkmaktadır. Bunun dışında diğer olası nedenleri bulunmaktadır ve bu nedenler aşağıdaki gibidir:
• Kabız sırasında ortaya çıkabilecek fekal madde birikimi
• Ek taş olarak da bilinen kalsifiye dışkı yatakları
• Karın travması
• Tümörler
• Genişlemiş lenf düğümleri ve bezleri
• Kurt
• Taşlar, toprak gibi yabancı cisimlerin birikmesi

Belirtileri

Hafif karın ağrısı, kronik apandisitin ilk belirtisidir. Kronik apandisitin teşhis edilmesi zor olmaktadır, çünkü semptomlar oldukça hafif ve farklı bir durumla kolayca karıştırılmaktadır. Birçok kişi ilk başta hafif karın ağrısı yaşamaktadır ve bu tek semptomları olarak kalmaktadır. Ağrı genellikle karnın sağ alt tarafında olmaktadır, ancak göbek deliğine doğru yayılmaktadır. Ayrıca ağrı donuk veya keskin olabilmektedir. Karın ağrısının yanı sıra, kronik apandisitli kişiler de aşağıdaki başka semptomlar da yaşayabilmektedir. Bu semptomlar aşağıdaki gibidir:
• Ateş
• Karın şişmesi ve hassasiyeti
• Yorgun hissetmek ve enerji kaybı
• Bulantı veya ishal
• Halsizlik veya genel rahatsızlık hissi
Kronik apandisiti olan herkes bu semptomların tümüne sahip olmayabilmektedir. Semptomlar kendi başlarına azalmaktadır ve sonra geri dönmektedir, bu da kişinin o sırada semptomları yaşamıyorsa doktorların doğru tanı vermesini daha zor hale getirmektedir. Bununla birlikte, kronik apandisit hayatı tehdit edebileceğinden, tekrarlayan karın ağrısı olan ve yukarıdaki semptomları olan kişilerin, özellikle semptomlar daha şiddetli hale gelirse tıbbi yardım almaları önemlidir.

Kronik ve Akut Apandisit Karşılaştırması

Kronik ve akut apandisit benzer semptomlara sahip olsa da aralarında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Kronik apandisit, kişinin uzun süre devam eden semptomlara sahip olduğu ve bu semptomların genellikle gelip gittiği yerdir. Kronik apandisit teşhis edilmezse, kişi yıllarca semptom yaşamaya devam edebilmektedir. Akut apandisit, kişinin aniden, tipik olarak 24-48 saat boyunca şiddetli semptomlar geliştirdiği zamandır. Bu semptomları göz ardı etmek imkânsız ve acil acil tıbbi tedavi gerektirmektedir. Akut apandisitin en tipik semptomu, göbek deliğinden başlayan ve karnın sağ alt tarafına doğru hareket eden karın ağrısıdır. Bu ağrı hafif ve donuk olarak başlayabilmektedir, ancak yoğunlaşması muhtemeldir. Bu belirtiler dışında akut apandisitin diğer belirtileri bulunmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Kusma ile veya kusma olmadan bulantı
• Düşük ateş
• Kabızlık veya ishal
• İştahsızlık
• Gaz geçirememe
Apandisit genellikle yabancı bir nesne veya kalsifiye dışkı gibi bir engel, ekin iç boşluğunu veya apendiks lümenini bloke ettiğinde ortaya çıkmaktadır. Apandisit lümeni sadece kısmen bloke olduğunda kronik apandisit oluşabilmektedir. Bununla birlikte, tıkanıklığın basınç oluşmasına neden olarak zamanla kötüleşmesi muhtemeldir. Kronik apandisitli kişilerde bu olduğunda, basınç kısmi tıkanıklığın üstesinden gelebilmektedir, semptomlar yoğunluğu azalmaktadır veya tamamen ortadan kalkmaktadır. Daha sonra, tıkanıklık ekin iltihaplanmasına bir daha neden olduğunda semptomlar geri dönmektedir.

Teşhis ve Tedavi

Apandisit, kronik apandisit için en yaygın tedavidir. Doktor ilk olarak karnın hassas olup olmadığını ve ağrının nerede olduğunu belirlemek için fiziksel bir muayene yapmaktadır. Ayrıca semptomlar ve kişinin tıbbi geçmişi hakkında sorular sormaktadır. Çoğu durumda, doktor aynı semptomlara sahip diğer tıbbi durumları ekarte etmek için birkaç test yapmaktadır. Doktorun dışlamaya çalışabileceği bazı koşullar bulunmaktadır ve bu koşullar aşağıdaki gibidir:
• İdrar yolu enfeksiyonu
• Böbrek enfeksiyonu
• Crohn hastalığı
• Ülseratif kolit
• Yumurtalık kistleri
• Pelvik inflamatuar hastalık (PID)
• İrritabl bağırsak sendromu (IBS)
• Diğer gastrointestinal bozukluklar
Bu koşulları dışlamak için kullanılan testler bulunmaktadır ve bu testler aşağıdaki gibidir:
• Kan testleri
• Pelvik muayene
• Hamilelik testi
• İdrar tahlili veya kişinin idrarını test etme
• Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
• Karın ultrasonu
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
Kronik apandisit teşhisi konulursa, doktor antibiyotik reçete etmektedir veya enfeksiyon nedeniyle ekin etrafında oluşan irin boşaltılmasını önermektedir. Ancak en yaygın tedavi ekin tamamen alınmasıdır ve bu ameliyata apendektomi denmektedir. Apendektomi genellikle minimal invaziv olan laparoskopik cerrahi kullanılarak yapılmaktadır. Bu anahtar deliği ameliyatı olarak da bilinmektedir ve genel anestezi altında yapılmaktadır.

Komplikasyonları

Kronik apandisitin en sık görülen komplikasyonları bulunmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Akut apandisit
• Rüptüre ek veya kişinin eki patladığında
• Apse veya ekin etrafında irin cebi geliştiğinde
• Sepsis veya kimyasallar kan dolaşımına salındığında tüm vücudun iltihaplanmasına neden olmaktadır
• Peritonit veya karın zarının iltihabı
Yukarıdaki komplikasyonlar ciddidir ve acil tıbbi bakım gerektirmektedir. Apandisit semptomlarını göz ardı etmemek ve acilen tıbbi yardım almak çok önemlidir. Kronik apandisit, zamanla gelen ve giden apandisit semptomları ile karakterize uzun süreli bir durumdur. Akut apandisitten farklıdır, ancak ciddi komplikasyonları da olmaktadır. Kişi yıllarca kronik apandisit ile yaşayabilirken, semptomları görmezden gelmemesi önemlidir. Alt karın bölgesinde tekrarlayan ağrı, altta yatan birçok durumun bir belirtisi olmaktadır, bu nedenle uygun bir tanı almak hayati önem taşımaktadır.

Kaynakça:
my.clevelandclinic.org
sciencedirect.com
womenshealth.gov
amjmed.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar