Epitel Doku Nedir?

Epitel doku, vücudun iç ve dış yüzeylerini astarlar ya da örter. Derinin en dış tabakası; sindirim sistemi, akciğerler, kan damarları , bir çok kanal, vücut boşluğu ve benzeri kısımlarda olduğu gibi birçok kısım epitel doku ile kaplıdır. Epitel hücreleri birbirine sıkıca bağlıdırlar. Aralarında çok az miktarda ara maddesi bulunur ve hemen hemen hiç hücre arası boşluk yoktur. Böylece derinin altında kalan hücrelere, dış etkilerden korunmaları için devamlı bir destek sağlanmış olur. Çünkü vücuda giren ve çıkan herşey bu epitel tabakasını geçmek zorundadır. Çeşitli epitel hücrelerinin farklı geçirgenlik özellikleri, vücudun çeşitli kısımları arasındaki madde alışverişinde ve vücut ile dış ortam arasındaki madde değişirninin düzenlenmesinde oldukça önemli bir rol oynar.
Epitel dokunun bir yüzeyinin genellikle hava ya da bir sıvı ile bir diğer yüzeyinin ise diğer hücre tabakalarıyla temas etmesi ve epitel dokunun maddelerin geçişlerinde önemli bir rol oynaması nedeniyle alt ve üst tabakalarındaki hücrelerinin belirgin farklılıklar göstermesi beklenen bir durumdur. Çoğu özelleşmiş durumlarda hücrenin serbest kenarı genellikle kirpik, saç ya da parmak şeklinde kısa uzantılar taşır. Bazen de hücre yüzeyi mumsu bir madde ya da mukus ile örtülü olabilir. Beklenildiği gibi bir epitel hücresinin plazma zarı onun geçirgenlik özelliği nedeniyle tekdüze değildir. Hücrenin dışındaki çevre ile temasta bulunan zarın dış kısmı, diğer epitel hücreleriyle komşu olan iç kısımdan oldukça farklıdır.
Epitel hücreleri, yassı, kübik ve silindirik olmak üzere 3 gruba ayrılır. Yassı epitel hücrelerinin genişliği kalınlığından daha fazla olup ince ve düz bir yüzey görüntüsüne sahiptirler.
Kübik hücrelerin ise yaklaşık olarak kalınlığı genişliğine eşittir ve isminden de anlaşıldığı gibi kare şeklindedir. Buna karşılık doku yüzeyleri incelendiğinde daha çok 6 kenarlı bir çokgene benzerlik gösterirler. Silindirik epitel hücrelerinin kalınlıkları genişliklerinden çok fazladır. Dikey kesitlerinde dikdörtgene benzerler. Epitel doku bir hücre kalınlığında ya da iki ya da daha fazla hücre kalınlığında olabilir. Bir hücre kalınlığında olduğu zaman bir katlı epitel, birden fazla hücre kalınlığında oluduğu zaman ise çok katlı epitel doku olarak adlandırılır. Buna ek olarak yalancı çok katlı epitel olmak üzere üçüncü bir grup mevcuttur ve bu doku çok katlı görünmesine karşın gerçekte öyle değildir. Gerçek çok katlı epitel dokuda yalnız en alt sıradaki hücreler bu alt kısımdaki zar ile temas ederken yalancı çok katlı epitelde tüm hücreler bu kısım ile temas eder. Hücre şekillerine ve dokuda yer alan hücre sırası sayısına göre isimlendirilen çeşitli epitel doku tipleri vardır. Çok katlı epitel dokuda en üst sırada yer alan hücreler, isimlendirmede esas alınır. Epitel doku; bir katlı yassı, bir katlı kübik, bir katlı silindirik, çok katlı yassı, çok katlı kubik, çok katlı silindirik ve benzeri şekillerde gruplara ayrılır. Tüm epitel doku tipleri, genellikle kollajen fibriller içeren bir hücre dışı kaide zarı ile alt kısmındaki dokulardan ayrılırlar.
Epitel hücrelerinin bazıları salgı bezi şeklinde özelleşerek, yüzeylerinden ter, yağ ve mukus gibi salgılar salarlar. Bazen epitel dokunun bir kısmı içeriye doğru çökerek çok hücreli bir bez meydana getirir.

Kaynakça:
https://www.sciencedirect.com

Yazar: Taner Tunç

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :