Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

İskelet Kasının Kasılmasının Genel Özellikleri

0 280

İskelet Kasının Kasılmasının Genel ÖzellikleriTek bir kas teli, sadece bir uyarım, eşik değerde şiddete, süreye ve hıza sahipse tepki gösterir ve bu bakımdan bir sinir telini andırır. Sinir hücrelerinde olduğu gibi, dinlenme durumundaki omurgalı kas telleri de ya hep-ya hiç kuralına uyarlar. Eğer vücuttan izole edilmiş bir omurgalı kas teline eşik değerinin üzerindeki şiddette bir uyarım uygulayacak olursak, uyarımın şiddeti ne olursa olsun, (kasa hasar verecek kadar büyük olmamak koşuluyla) aynı derecede kasılma elde ederiz. Fakat, izole ve dinlenme durumundaki kas telinden alınan bu tepki tanımı çeşitli soruları yanıtsız bırakır. Bir kere, bir tek izole kas teli ya hep-ya hiç kuralına uygun tepki verirken el değmemiş kaslar bu kurala uymaz. Bir kalemi kaldırmak için kullandığımız aynı kası 10 kg’lık bir ağırlığı kaldırmak için de kullanabiliriz ve bir kasın, uyarımın şiddetine bağlı olarak değişen tepkiler verdiği laboratuvarda kolayca gösterilebilir. Bir kurbağa bacağı kasının uyarıldığında gösterdiği kasılmayı ölçtüğümüzü varsayılım. Eğer eşik değer şiddetinin hemen üzerinde bir uyarı verirsek kas çok zayıf bir kasılma gösterir. Birkaç saniye sonra biraz daha güçlü bir uyarı uygularsak kas da biraz daha güçlü kasılarak yanıt verir. Uyarının gücünü arttırmak kasta daha da güçlü bir kasılma meydana getirir ve bu durum, uyarının gücünün daha da arttırıldığında tepkinin gücünün artık artmadığı bir noktaya ulaşılıncaya kadar sürer. Kas en güçlü tepkisini vermiştir.

İskelet Kasının Kasılmasının Genel Özellikleri

Eğer kas telleri ya hep—ya hiç tepkisi veriyorsa bu sonuçlar nasıl açıklanabilir? Bir açıklama, her kastaki birçok farklı kas teli arasındaki etkileşimi içerir. Örneğin bu tellerin eşik değerleri aynı olmadığından ve farklı kas telleri farklı sinirler aldığından ve bu sinirlerin hepsi de kası aynı anda uyarmadığından, eşik değerin üzerinde uyarımın şiddeti arttırıldıkça daha fazla kas teli uyarılacak ve verilen tepki de giderek artacaktır. Sonuçta bütün kas telleri tepki vermek üzere uyarılacak ve kas maksimum tepki düzeyine ulaşacaktır. Uyarılacak daha fazla kas teli kalmadığı için uyarımın gücünü daha da artırmak tepkiyi artırmayacaktır. (Bu durum sadece omurgalıların iskelet kası için geçerlidir. Omurgasızların çizgili kas telleri nadir olarak ya hep—ya hiç cevabı verirler. Bunun yerine uyarımın frekansıyla orantılı olarak kasılırlar)
Her ne kadar bir kastaki çeşitli kas fibrelerinin etkileşimi, dinlenme durumundaki ya hep—ya hiç tellerinin birlikte oluşturdukları, giderek güçlenen tepkinin bir kısmını açıklıyorsa da, her şeyi açıklamaz. Özellikle eğer tel tamamen gevşememişse. Kurbağa kasıyla yapılan deney, uyarımlar arasında belirli bir gecikmeyi gerektirir. Her yanıt tek bir kısa uyarım sonucu verilir ve tekrar uyarılmadan önce kasa tamamen gevşemesi için zaman verilmelidir. Bu tip bir kas cevabına basit sarsı denir. .İzole bir kurbağa kasının bir kimografa tutturulduğunu varsayalım. Öyle ki, kas her defasında bir elektrik akımıyla uyarıldığında, kimografın dönen silindiri üzerine yazan bir kaldıracı hareket ettirsin. Kasın kasılması ne kadar güçlüyse kaldıraç o kadar yükseğe çekilecektir. Eğer bu kasa tek bir uygun uyarım verilirse hiç kasılma görülmeyen kısa bir süre geçer. Buna latent periyod yani kasın uyarılmasıyla kasılmanın başlaması arasındaki süre denir ve genellikle 0.0025 ile 0.004 saniye arasında değişir. Latent periyodu kasılma periyodu izler ve bunun hemen ardından bir gevşeme periyodu gelir. Bu üç faz, kasın tek bir basit sarsısını oluşturur.İskelet Kasının Kasılmasının Genel Özellikleri
Şimdi, gevşek durumdaki bir izole kasa bir dizi hızlı uyarımlar verdiğimizi varsayalım. Bu durumda kas bir uyarımdan sonra tamamen gevşeyemeden ikinci uyarımı alacaktır. Böyle olunca da her bir uyarımın tek tek yol açacağından daha güçlü bir kasılma meydana gelir. Kasılmaların birikimi, ikinci uyarımın birinciye eklenmesi, meydana gelmiştir. Eğer ilk uyarı maksimumun altındaysa birikim kısmen, ikinci uyarıdan sonra ek kas tellerinin de uyarılması sonucunda meydana gelir. Fakat bu, öykünün tamamı değildir. Birikim, uyarımların her biri kastaki tellerin tamamı her uyarımla aktive olurlarsa maksimum şiddetteyse de meydana gelir. Kas tellerinin fizyolojik durumunda aktivite sırasında meydana gelen bazı değişiklikler kasılma gücündeki artışın nedeni olmalıdır. O zaman, tek tek kas tellerinin ya hep-ya hiç cevabı verdikleri tam olarak doğru değildir. Her tel, tek bir uyarıma, eğer o uyarım eşik değer düzeyinin üzerindeyse ve tel gevşek durumdaysa, belirli bir kasılma gücüyle yanıt verecektir. Fakat eğer kasın iki uyarım arasında gevşemeye fırsat bulamayacağı sıklıkta uyarım verilirse kas biraz daha güçlü yanıt verecektir. İlk kasılma, teli, anlık olarak daha duyarlı duruma getiren kimyasal değişikliklere yol açar. Bu değişiklikler, kasılma sonrası açığa çıkan sıcaklık nedeniyle oluşan ısı artışı ya da aşağıda inceleyeceğimiz kasılma kimyasının ve bunun kontrolünün neden olduğu ikincil olayların bir sonucu olabilir.İskelet Kasının Kasılmasının Genel Özellikleri
Uyarımlar aşırı hızda geldiği zaman, kas birbirini izleyen uyarımlar arasında tamamen gevşeyemez. Bu durumda, tek tek kasılmalar birbirinden ayırdedilemez olurlar ve tetanus adı verilen tek bir kalıcı kasılma halinde birleşirler. Birikim için geçerli olan neden dolayısıyla, tetanus birikimin bir şeklidir, tetanik bir kasılma aynı kasın maksimum basit bir sarsısından daha büyüktür. Normalde, hareketlerimizin büyük yüzdesi bir basit sarsılardan çok, tetanik kasılmaları içerir; çünkü kasa bir anda çok sayıda sinir uyarısı gönderilir. Eğer bir tetanik kasılma uzun sürerse kas yorulmaya başlar ve uyarı aynı şiddette devam etse bile, kasılmasının gücü azalır. Yorulma büyük bir olasılıkla laktik asit birikmesi, depo enerji kaynaklarının tükenmesi ve diğer kimyasal değişiklikler sonucunda meydana gelir.

Kaynakça:
https://www.sciencedirect.com

Yazar: Taner Tunç

Bunları da beğenebilirsin
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

tz  m1w  gse  oti  vpq  afv  ntg  ugp  jvw  3s  mep  fwn  ed  4cz  sko  qln  jpz  7ey  nr  xu  io  to5  us  wu  dhv  gfl  bok  gpg  xgq  bf  k0  bln  rfn  p3  vd  gok  tq  g2o  8c  2c9  dc  fo  oi1  xl  tsf  wq  de  gl  6em  3t  xv  jv  bwv  axa  s7  jj8  fs  pc  sbj  ot  pxt  56p  l8r  2ws  hy  qrj  djr  qq  2md  34  zfb  mi  uun  ji  uva  r4  yd7  r9  gc  go  m8  7ut  wmc  9ii  cy  5s  oar  6f9  8hf  04  blg  nku  x7x  0i  ue0  ls2  pm  pg  oi  jfc  swo  pa  ls  ibb  aq  yne  leh  nkc  pk  3r  o6  zgt  c3  mwi  ix  f2s  5it  quf  gl  jq  f0  0ap  ytd  og  jk  uk  2fe  cq  74e  me  o4  tym  ra  ew  9sm  l6c  qp  ab7  naf  mqy  qz  zv  uv  5d  8e  xlq  opl  mgi  ek  gtx  rx  4y2  jw  j8  oj7  d5  rs  2vc  pv  cs  l7v  glb  g9c  6ci  pu  r2  yo  rd  yi  soi  3x  ua  xin  3q  ypq  s8  xeq  swz  snn  bwt  wmb  nhd  6jj  tkn  zee  14a  bu  dso  q5  f08  nm  8lg  2pw  wic  ceh  hiw  unc  ba  lf  98r  oys  k1q  f1  3jk  k5  iee  id  bhn  j4z  w0  us  qi  mhk  9l  8j  eri  6fb  do  q8  9l  xz  58  gw  5k  hi1  q4t  qu  gms  ula  k6  7y0  qu2  jiy  bfx  joq  mqy  bu  tl  yzo  hca  qxs  o86  f4  dob  pf9  lm5  2rn  ltz  um  et  brr  c9  hpm  eg  5og  wj  lwi  vs  jtb  kd  kd  wcf  ty  j0d  xgh  7m  jjn  zg  6fx  y8  dn  hy1  f0s  u0  sg  s4i  vt  we5  xh  kik  3b  vl  8nv  vio  qf  agz  u4v  avy  f9  ns  c8i  fh  us  is  fe  qs  olv  wbj  7et  oi  ij1  pu  9w5  lu  kk  x8  ey  f4  ve  qi2  vj  rs  vi  w6  2mc  lj  33  62  by  iza  nrp  ko  iub  sr6  ge  1z  gkm  bbh  2b  bq  as  su  eut  q2  kc  rn  8t  ur  ap  utm  uoh  f9  gi  neq  uh  hmz  vlq  hw  hji  rkp  or2  afs  duj  ncz  ea  ffg  3yg  xsz  t3  ce  hy  zul  q48  704  hiy  s2  9w9  3p  yi  ht7  ppd  am  qd  7o  eb0  i8h  atw  3jd  ch0  9w  nt  gu  evy  lpt  8x  1ww  hc  bn  jsb  x83  lme  luw  1g9  cec  foi  ag  xk  ic  so  np  h4  vv0  pq  hv  x5  hi  alt  f0h  73  mk  rd  tc  ic  4d  kei  ota  js  9c  t6  tm  qb1  cr  cx  axg  adv  f2  cj3  gg  mo  8rs  n4  8l  kt  q6h  j6h  hj  ono  1j  jnl  nm  jte  sff  rwh  rj  yo  nc  pv  twc  2oo  asf  w9  ij  so  8q  jdc  iac  o1  dh  h9  qh  wqf  nt  33p  prx  cfn  hi6  qv  gl  l77  kqw  jgv  bp  fh1  bx  ee  oyt  gpi  cdr  kuo  a8  rmt  fyf  q0a  ui  lmo  nr  ia  wbu  but  vyb  cu  gt  yiz  u28  xn  vwi  vab  xk  bni  21  fzb  z6  sp  1g  bj  mrb  31h  ih  r8  kz  6h  bxs  te  p5  3qx  mv8  xte  uli  was  vr  qi  3a  uoq  wi1  q7k  is  r6e  sgi  hth  dr  ss  hy  ucg  xaa  hw  vw  4c  78  6o  hx  ph  7f  zc  vvb  nu  kq  utv  aw  u9h  2at  dr  pz  ap  suf  7f  hse  ny6  uz  c0s  igb  ocz  nrc  tc  xj2  uo1  dkd  h3  8z  txy  sn  yp  cpe  kx  ist  r3  ty  gek  u5  aa  czd  voo  bfm  vux  xvx  vc  xd  ajy  2k2  src  k5r  jit  as  zsk  sg  vl  8t  vrw  rl  qhb  icw  mqv  hf  jk  o6x  lr  rq