Katarakt Nedir, Belirtileri ve Tedavisi Nasıldır?

Göz, muhteşem bir kamera gibidir. Göze gelen ışınlar, göz içinde bulunan göz merceğinde net bir görüntüye dönüşür. Göz merceğine gelen ışınlar retina bölgesinde görme siniri ile beyne iletilerek görüntünün oluşması sağlanır. Lens de denilen göz merceği saydamdır.
Göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi, protein yapısının sislenmesi sonucu katarakt meydana gelir. Katarakt, halk dilinde perde veya aksu olarak da bilinir.
Katarakt görülmesi yaşla birlikte artar. Her yaşta görülebilir. Doğumsal olabilir. Şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği, böbrek yetmezliği, tiroit bezi hastalıkları gibi hastalıklar katarakta neden olabilir. Göze darbe gelmesi, radyasyon, güneş ışınları, C vitamini eksikliği, idrar söktürücü ilaçlar, kortizon kullanımı katarakt oluşumu için risk faktörüdür.

BULGU, BELİRTİ VE YAKINMALAR

Görmede yavaş yavaş azalma, bulanıklaşma ortaya çıkar. Renklerin canlılığı azalır. Işığa karşı hassasiyet, çift görme, okuma zorluğu meydana gelir. Uzağı görme bozulur. Mercekteki bulanıklaşma arttıkça yakın görme de bozulur. Körlüğe neden olabilir.
Katarakt tanısı koymak için göz hekiminin muayenesi yeterlidir.

TIBBİ TEDAVİ
Erken tanı ve tedavi önemlidir. İlaçla tedavisi yoktur. Ameliyatla tedavi edilir. Bulanıklaşmış göz merceği alınarak yerine suni göz merceği takılır.

DİYET DEĞİŞİKLİKLERİ

Alkol tüketilmemelidir. Her gün alkol tüketen kişilerde katarakt gelişme riski %30 daha fazladır. Şeker hastalığı olanların kan şekerlerini düzenli takip etmeleri ve doktor takibinin düzenli yapılması gereklidir.
Lutein, yaşa bağlı katarakt riskini azaltır. 100 gram pişmiş lahanada 19 mg, pişmiş ıspanakta 15 mg lutein bulunur. Luteinden zengin diğer gıdalar kırmızıbiber, şalgam, karalahana, hardal, maydanoz, karahindiba, bezelye, marul, yumurtalı ıspanak, pancar, Brüksel lahanası, brokoli ve kabaktır.
A ve C vitamininden zengin olan kayısı, havuç, ıspanak, çilek ve domates gibi gıdalar mevsiminde her gün tüketilmelidir. Zararlı serbest radikallerle savaşan antioksidanlardan zengin koyu renkli meyve ve sebzeler tüketilmelidir.
Göz sağlığında önemli olan E vitaminini bol miktarda içeren tam tahıl ekmek, kahverengi pirinç, tahıl, fındık, fıstık ve ceviz gibi gıdalar beslenme programında olmalıdır. E vitamini, zeytin yağında bol miktarda bulunur.
Niasin, tiamin ve riboflavin gibi B vitaminlerini bol miktarda içeren mantar ve takviye edilmiş tahıl ürünleri tüketilmelidir.
Protein eksikliği katarakt riskini artırır. Yağsız kırmızı et, balık, hindi, tavuk göğsü ve yağsız süt ürünleri gibi proteinden zengin gıdalar tüketilmelidir. Fasulye ve soya da bitkisel protein kaynağıdır.
Hindistan cevizi yağı, tereyağı gibi doymuş yağ içeren gıdaların tüketimi azaltılmalıdır.
Tuz azaltılmalıdır. Tuz yerine zerdeçal gibi baharatlar tat vermek için tercih edilmelidir.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ

Düzenli doktor takibi önemli olup kontroller atlanmamalıdır.
Dışarıya çıkıldığında mutlaka güneş gözlüğü takılmalıdır. Güneş gözlüğü takmayanlarda sonraki hayatlarında katarakt gelişme riski %60 daha fazladır. Özellikle güneş ışığına hassasiyete neden olan sarı kantaron (St. John’s wort) gibi bitkisel destekler kullanılmamalıdır.
Sigara içilmemelidir.

ÖNERİLEN BESİN TAKVİYELERİ

• Lutein: Makula dejenerasyonu ve katarakt oluşumuna karşı koruyucudur. Bir araştırmada, lutein açısından zengin ıspanak tüketimi ile katarakt oluşumunun azaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 2 yıl boyunca günde 3 kez, 15 mg lutein ve 100 mg alfa tokoferol takviyesi verilen kişilerde görüş performansında artış olduğu bildirilmiştir. Luteinden zengin gıdaları tüketemeyen kişiler lutein desteği alabilir.
• C vitamini: Antioksidan etkilidir. Koruyucu amaçla günde 1 gram alınması önerilir. Özellikle besinlerle yeterli miktarda C vitamini alımı yaşlanmaya bağlı katarakt gelişimini engellemektedir.
• E vitamini ve selenyum: Yaşlanma, katarakt oluşumunun sebeplerinden birisidir. Korunmada antioksidan olan E vitamini ve/veya selenyum desteği kullanılmasının belirgin bir yararı olmamaktadır.
• Çinko, A vitamini ve Beta karoten: Antioksidan etkilidirler. Genel olarak göz sağlığını koruyucu amaçla gıdalarla yeterli alınamıyorsa alınabilir. Beta karoten gözde filtre görevi üstlenir.
• Melatonin: Güçlü antioksidandır, hayvan çalışmalarında radyasyon ile ilişkili katarakt oluşumuna engel olduğu bildirilmiştir. Kemoterapi ve radyoterapiye bağlı katarakt oluşumunun engellenmesinde yardımcı olabileceği ileri sürülmektedir.
• Alfa lipoik asit: Şeker hastalığına bağlı sinir hasarında (nöropati) klinik olarak yararlıdır. Hayvan çalışmalarında şeker hastalığına bağlı katarakt oluşumunun engellenmesinde yardımcı olabileceği saptanmıştır. Bu konuda klinik çalışma bulunmamaktadır.

ÖNERİLEN BİTKİSEL İÇERİKLİ TAKVİYELER

• Yabanmersini (Çoban üzümü, Billberry): Göz dokusuna daha çok geçen antosiyanozit bileşiklerini içerip göz için yararlı bitkilerin başında gelir. Yaşa bağlı kataraktı olanlarda günde 2 defa 180 mg yabanmersini ekstraktı ile günde 2 defa 100 mg E vitamininin (tokoferol) 4 ay kullanımı sonrasında kataraktın ilerlemesi durdurulmuştur. Günde birkaç kez 1 yemek kaşığı meyve çiğnenerek yutulur. Uyarı: Kan sulandırıcı ilaçlarla birlikte alınmamalıdır.
• Antisiyanozit açısından zengin yabanmersini, üzüm çekirdeği ve çam kabuğu ekstreleri içeren preparatlardan da yararlanılır. İçerdiği antosiyanozit yapısında flavonoit bileşikleri güçlü antioksidan özellikleri ile gözde koruyucu rol alırlar.

Yazar: Fatih Bolelli

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :