Kolposkopi Nedir?

Kolposkopi; serviks, vajina ve vulvayı serviks kanserinin teşhisine yardımcı olmak için kolposkop adı verilen cerrahi bir alet kullanılarak kontrol edildiği bir yöntemdir. Ayrıca serviks, vajina ve vulvalarını incelemek için tanısal bir prosedürdür. Bu prosedür genellikle bir Pap smearının anormal servikal hücreleri tanımlamak için kullanılan tarama testi sonuçları olağandışı olduğunda gerçekleştirilmektedir. Kolposkop, doktorun serviksi daha net ve büyüterek görmesini sağlayan parlak bir ışığa sahip büyük, elektrikli bir mikroskoptur. Doktor bölge de herhangi bir anormallik tespit ederse, bir doku örneği (biyopsi) almaktadır. Serviks deliğinin içinden doku örneği alma prosedürüne endoservikal küretaj (ECC) denmektedir. Bu örnekler bir patolog tarafından incelenmek üzere bir laboratuvara gönderilmektedir.

Kolposkopi Neden Yapılır?

Doktor bazı durumlarda kolposkopi önermektedir ve bu durumlar aşağıdaki gibidir:
• Pap smear sonuçları anormal olduğunda
• Cinsel ilişkiden sonra kanama yaşandığında
• Serviks, vulva veya vajinada anormal bir büyüme olduğunda
Kolposkopi bazı hastalıkları teşhis etmek için kullanılmaktadır ve bu hastalıklar aşağıdaki gibidir:
• Anormal servikal hücreler, serviks, vajina ve vulvada kanser
• Genital siğiller veya papilloma virüsü (HPV)
• Serviks iltihabı ( servisit )
• Ağrı ve kanama
• Kansersiz büyüme

Kolposkopiye Hazırlık

Bu teste hazırlanmak için çok az hazırlık gerekmektedir. Ancak, akılda bulundurulması gereken birkaç bilgi vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Doktordan testi ayrıntılı olarak açıklaması istenmelidir
• Kişi hamile olabileceğini düşünüyorsa doktoruna söylemelidir
• Testi, adet kanaması olmadığı bir zaman diliminde planlanmalıdır. Adet döneminin başında veya sonunda hafif kanama genellikle iyidir, ancak doktora bildirilmelidir
• Testten 24 ila 48 saat önce duş alınmamalıdır, tampon kullanılmamalıdır veya cinsel ilişkiye girilmemelidir
• Bazı doktorlar, biyopsileri almaları durumunda testten önce hafif bir tezgah üstü ağrı kesici önermektedir. Test gününden önce bunu doktorla görüşülmelidir
• Konfor için testten önce mesane ve bağırsaklar boşaltılmalıdır.

Kolposkopi Prosedürü

Kolposkopi genellikle doktor ofisinde veya hastane ortamında yapılmaktadır ve 10 ila 20 dakika sürmektedir. Ayrıca anestezi gerektirmemektedir. Bu test sürecinde yapılan uygulamalar aşağıdaki gibidir:
• Standart pelvik muayene veya Pap smear sırasında olduğu gibi, kişi masanın üzerine yatarak ayaklarını demirine yerleştirildikten sonra kolposkopi başlamaktadır.
• Doktor kolposkopu vulvadan birkaç inç uzağa konumlandırır ve vajinaya spekulum yerleştirmektedir. Spekulum, doktorun serviksi görebilmesi için vajinanın duvarlarını açık tutmaya yaramaktadır.
• Serviks ve vajina, mukusu temizlemek ve anormal hücreleri vurgulamak için pamuk ve sirke çözeltisi ile temizlenmektedir. Bu da bu alanların yüzeyinden mukusu çıkartmaktadır ve şüpheli dokuları algılamaya yardımcı olmaktadır.
• Daha sonra vajinanın açıklığına yakın bir kolposkop adı verilen özel bir büyütme aleti, doktorun parlak bir ışık tutmasına ve lenslere bakmasına izin vermektedir. Anormal doku bulunursa, vajina veya serviksten biyopsi araçları kullanılarak küçük doku parçaları alınmaktadır.
• Doktor şüpheli görünen alanları fotoğraflayarak biyopsi yapmaktadır.
• Biyopsi sonrası genellikle kanamayı kontrol etmeye yardımcı olan bir çözelti uygulanmaktadır. Buna Monsel’in çözümü denmektedir ve genellikle işlemden sonra ve birkaç gün boyunca kahve telvesi gibi görünen koyu bir akıntıya neden olmaktadır.
Ayrıca servikal kanaldan daha büyük bir hücre örneği, küret adı verilen küçük, kepçe şeklinde bir alet kullanılarak da alınmaktadır. Bazı kadınlar spekulumun yerleştirilmesini rahatsız edici bulmaktadır. Diğerleri sirke çözeltisinden batma hissi bildirmişlerdir. Kişi test sırasında endişeli hissediyorsa, vücudunu rahatlatmak için yavaş, derin nefesler almaya çalışılmalıdır.

Kolposkopiye Eşlik Eden Biyopsi

Kişiye biyopsi yapılıyorsa, bu prosedürün nasıl hissettiği test edilen yere bağlı olarak değişmektedir.
Servikal biyopsi: Kolposkopi uygulaması genellikle ağrı yapmamaktadır, ancak servikal biyopsi uygulanan bazı kadınlarda kramp, rahatsızlık, kanama ve ağrıya neden olmaktadır. Genellikle doktor işlemden 30 dakika önce ağrı kesici almayı önermektedir. Ayrıca, biyopsi öncesi serviksi uyuşturulmaktadır. Kişi en iyi eylem planı hakkında doktoruyla görüşmelidir.
Vajinal biyopsi: Vajinanın çoğunun hissi çok azdır, bu nedenle biyopsi sırasında ağrı hissedilmemektedir. Vajinanın alt kısmı daha fazla sansasyona sahiptir ve doktor devam etmeden önce o bölgede lokal anestezi kullanabilmektedir.

Kolposkopi Rahatsızlığı

Kolposkopi genellikle pelvik muayeneden veya Pap smear’dan daha fazla rahatsızlığa neden olmamaktadır. Bununla birlikte, bazı kadınlar asetik asit çözeltisinden dolayı acı hissetmektedirler. Servikal biyopsiler, bazı sorunlara neden olmaktadır ve bu sorunlar aşağıdaki gibidir:
• Her doku örneği alındığında hafif bir sıkışma
• 1 veya 2 gün sürebilecek rahatsızlık, kramp ve ağrı
• Hafif vajinal kanama ve bir haftaya kadar sürebilen koyu renkli vajinal akıntı

Kolposkopi Kurtarma

Biyopsi olmadıkça, kolposkopi için iyileşme süresi yoktur kişi normal günlük aktivitelere hemen devam edebilmektedir. Kolposkopi sırasında biyopsi yapılırsa, serviks iyileşirken bazı etkinlikler sınırlanması gerekmektedir. Vajinaya en az birkaç gün boyunca hiçbir şey sokulmamalıdır, yani vajinal seks, duş veya tampon kullanılmamalıdır. Kolposkopiden bir veya iki gün sonra muhtemelen bazı belirtiler fark edilmektedir. Bu belirtiler aşağıdaki gibidir:
• Hafif vajinal kanama veya koyu vajinal akıntı
• Hafif vajinal, servikal ağrı veya çok hafif kramp

Kolposkopinin Riskleri

Kolposkopi ve biyopsi sonrası riskler minimaldir, ancak nadir görülen komplikasyonlar bulunmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Çok ağır veya iki haftadan uzun süren kanama
• Ateş veya titreme
• Vajinadan ağır, sarı renkli veya kötü kokulu akıntı gibi enfeksiyon
• Pelvik ağrısı
Ayrıca kolposkopi ve biyopsi hamile kalmayı zorlaştırmamaktadır. Kişi bazı belirtilerden herhangi birini yaşarsa, derhal doktoruna başvurmalıdır.

Kolposkopi Sonuçları

Kişi bilgileri zamanında almazsa, test sonuçlarını ne zaman bekleyebileceğini ve takip edebileceğini doktoruna sormalıdır. Sonuçlar, ek testlere veya tedaviye ihtiyacı olup olmadığını belirlemeye yardımcı olmaktadır. Sonuçlarda herhangi bir anormallik yoksa doktor tarafından Pap smear’ın neden anormal olduğunu görmek için ek testler veya takip testi önerebilmektedir.

Anormal Biyopsi Sonuçları

Patolog biyopsiden doku örneklerini inceleyecek ve anormallikler aramaktadır. Biyopsi sonuçları anormal servikal hücrelerin, kanser öncesi, kanser ve diğer tedavi edilebilir durumların teşhis edilmesine yardımcı olmaktadır. Doktor kolposkopi ve biyopsi sonuçlarına göre önerilerde bulunmaktadır. Tüm soruların cevaplanması için doktorla görüşülmelidir.

Kolposkopiden Sonra Ne Olur?

Kolposkopiden sonra, üç güne kadar koyu vajinal akıntı ve bir haftaya kadar kanama olabilmektedir. Vajinada ağrı ve 1-2 gün boyunca hafif kramp yaşanabilmektedir. Hiçbir biyopsi alınmadıysa, normal aktiviteye hemen devam edilmektedir. Biyopsi yapıldıysa, bir hafta boyunca tampon, çift, vajinal krem ve vajinal ilişkiden kaçınılmalıdır. Kişi hemen duş alabilir veya banyo yapabilmektedir. Ayrıca endişelerini doktoruyla görüşmelidir. Sonuçlar ne olursa olsun, doktorun önerdiği gibi düzenli jinekolojik muayenelere ve Pap smear testine devam etmek önemlidir.

Kaynakça:
acog.org
mayoclinic.org
cancer.org
plannedparenthood.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar