Kromosfer güneşin dış katmanlarından biridir. İnsanların Dünya yüzeyinden gördükleri katman olan doğrudan fotoferin üzerindedir. Kromosfer, ismini renginden alır ki bu koyu kırmızıdır. Helyum 1868 yılında güneş tutulması sırasında kromosfer emisyon hatlarını inceleyerek keşfedildi.
Güneşin atmosferi, başta fotofer, kromosfer ve korona olmak üzere birkaç katmandan oluşmaktadır. Bu dış tabakalarda güneşin iç katmanlarından çıkan güneş enerjisinin güneş ışığı olarak algılanmasıdır. Güneşin atmosferinin en alt tabakası, fotoferdir. Yaklaşık 300 mil (500 kilometre) kalınlığındadır. Fotofer’de, güneş enerjisinin ışık olarak serbest bırakıldığı yer olup, güneşten Dünya’ya olan mesafeden dolayı, ışık yaklaşık sekiz dakika içinde gezegenimize ulaşır.
Fotosent, güneşin manyetik alanı yüzeyde kırıldığında ortaya çıkan, parlak, kabarcıklı plazma granülleri ve daha koyu, daha soğuk güneş lekeleriyle işaretlenir. Güneş lekeleri güneş diski boyunca hareket ediyor gibi görünüyor. Bu hareketi gözlemlemek, astronomların güneşin kendi ekseni üzerinde döndüğünü fark etmelerine yol açtı. Güneş, katı bir formu olmayan bir gaz topluluğu olduğundan dolayı, farklı bölgeleri farklı oranlarda dönmektedir. Güneşin ekvator bölgesinde yaklaşık olarak 24 gün içinde dönüyorken, kutup bölgeleri tam dönüş yapmak için 30 günden fazla zaman geçmesi gerekir.
Güneş patlamaları, X-ışınları, ultraviyole radyasyon, elektromanyetik radyasyon ve radyo dalgaları üretir. Bir sonraki tabaka kromosferdir. Süper-ısıtılmış hidrojen yanarken kromosfer kırmızımsı bir parlaklık yayar. Fakat kırmızı jant sadece toplam güneş tutulması sırasında görülebilir. Diğer zamanlarda, kromosferden gelen ışık genellikle daha parlak olan fotofere karşı görülemeyecek kadar zayıftır. Kromosfer, güneşin iç kısmından en dıştaki tabakasına, korona kadar ısı iletmede rol oynayabilir.
Güneşin atmosferinin üçüncü tabakası koronadır. Sadece toplam güneş tutulması sırasında görülebilir. Beyaz füzeler veya uzaya doğru akan iyonize gazın tüyleri gibi görünür. Güneşin koronalarındaki sıcaklıklar 3,5 milyon derece Fahrenheit (2 milyon santigrat derece) kadar yükselebilir. Gazlar soğudukça güneş rüzgârı olurlar.

Kırmızı Görmek

Kromosfer, hidrojen alfa emisyonu denen bir ışık verir ve ona kırmızı renk verir. Kromosfer’in yansıttığı ışık, fotofer tarafından verilen parlak ışığa kıyasla zayıf olmakla birlikte, çoğu insan güneş tutulması sırasında sadece kromosferi görebilir. Bilim adamları, özel ekipman kullanarak kromosferini gözlemleyebilirler. Güneşin kromozof dalga boylarını gözlemlemek için güneş tarafından verilen tüm diğer dalga boylarını filtrelerler.

Kromosfer Özellikleri

Kromosfer ince bir tabaka olup, yaklaşık 2.000 ila 3.000 kilometre kalınlığındadır. Sıcaklığı irtifa ile birlikte 6,000 ila 50,000 santigrat derece (10,800 ila 90,000 derece Fahrenheit) arasında. Bilim adamları, magneto-hidrodinamik dalgalardan dolayı yüksekliğin sıcaklık ile arttığını tahmin etmektedirler. Kromosferdeki manyetik alan çizgileri, orijinal biçimlerine döndüklerinde, yerinden oynar ve salınır. Salınımdan dolayı, kromosferde sıcaklığı yükselten bir enerji dalgası oluşmaktadır.

Süper Hücreler

Süper hücreler, kromosferde büyük parlak ve karanlık alanlar olup, fotoferde gözlenen granüllerden çok daha büyüktürler. Güneşin manyetik alanı burada bulunmaktadır. Bu güneşte manyetik alan çizgileri ağı yapar. Manyetik alan çizgileri kesiştiği zaman sıcaklık o bölgede azalmakla birlikte kromosferde daha koyu bir nokta oluşturmaktadır.
Karanlık Filamentler
Filamentler, kromosferde son derece yoğun olan uzun, ince jetler olup, çevrelerindeki alanlardan daha koyu görünmektedirler. Bunun nedeni ise çok fazla kırmızı ışık yaymamalarıdır. Güneşin manyetik alanı tarafından yerinde tutulurlar ve manyetik alan çizgilerinde serin olduğundan dolayı daha karanlık görünürler. Filamentler güneşin kenarında gözlemlendiklerinde öne çıkarlar.

Dans Eden Alevler

Spiküller, kromosferde görülen plazmanın sivri uçlarıdır. Yaklaşık 480 kilometre (300 mil) çapındadır ve 7000 kilometreden (4,300 mil) fazla yükselebilir. Spiküller kromosfere pürüzlü bir görünüm verir. Herhangi bir zamanda 100.000’den fazla spiküller gözlenebilir.

Kaynakça:
https://sciencing.com/chromosphere-sun-5370144.html
https://www.space.com/17160-sun-atmosphere.html

Yazar: Meltem Yıldırım

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here