Laringomalaziye Nedir?

Laringomalazi yeni doğan bebeklerde sık görülen bir durumdur ve ses tellerinin hemen üzerine dokunulduğunda hissedilen anormal bir yumuşaklıktır. Başka bir tabirle, ses tellerinin üstünde, ses kutusu olarak da bilinen larinks dokularını yumuşatan konjenital bir durumdur. Bu yumuşaklık, nefes alırken hava yoluna girer ve bu, solunum yolunun kısmen tıkanmasına neden olabilir, özellikle de çocuk sırt üstü iken hırıltılı nefes alıp vermeye neden olabilir. Ses telleri, gırtlaktaki ses kutusu olarak da bilinen bir çift kıvrımdır. Larinks havanın akciğerlere geçmesine izin verir ve aynı zamanda vokal sesler çıkarmasına yardımcı olur. Larinks, gıda veya sıvıların akciğerlere girmesini engellemek için gırtlak geri kalanıyla birlikte çalışan epigloti içerir.
Genellikle doğumda veya doğumdan kısa bir süre sonra görülür, ortalama tanı yaşı 2 hafta kadardır. Bu durum bebeklerde yüksek sesle solunumun en yaygın nedenidir. Ailede durum öyküsü olmayan bebeklerde sıklıkla görülür ve vakaların yüzde 90’ında, bebek 18 ila 20 aylıkken laringomalazi kendi başına düzelir. Durum düzelmediğinde veya bir bebeğin nefes almak ve yemek yemekte zorlandığı ciddi durumlarda, cerrahi veya ilaç kullanmak gerekebilir. Laringomatiyalde, gırtlak dokuları yumuşatılır.

Nedenleri

Laringgomalaziye tam olarak neyin neden olduğu bilinmemektedir. İlgili bir nörolojik faktör olabileceği varsayılmakta, ancak daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Gastroözofageal reflü, semptomların ne kadar şiddetli olduğu konusunda bir rol oynayabilir, ancak bu konuda da daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Bazı çocukların neden laringgomalazi geliştirdiği tam olarak belli olmamakla birlikte bu durum, gırtlak kıkırdağının veya ses kutusunun herhangi bir bölümünün anormal gelişimi olarak düşünülür. Bu ses tellerinin sinirlerini etkileyen nörolojik bir durumun sonucu olabilir. Eğer GÖRH varsa, larengomalazinin gürültülü solumasını daha da kötüleştirebilir.
Laringomalazi kalıtsal bir özellik olabilir, ancak kanıtlar bu teori için güçlü değildir. Laringomalazi, zaman zaman, diğerleri arasında gonadal disgenezis ve Costello sendromu gibi bazı kalıtsal şartlarla ilişkilendirilmektedir. Bununla birlikte, belirli bir sendromu olan aile üyelerinin mutlaka aynı semptomlara sahip olmaları veya hepsinde laringgomalazisi yoktur.

Belirti ve Bulgular

Laringgomalazinin ana semptomu, stridor olarak da bilinen gürültülü solunumdur. Çocuk soluduğunda duyulan yüksek ses seviyesi en belirgin belirtisidir. Laringgomalazi ile doğan bir çocuk için doğumda stridor belirgin olabilir. Ortalama olarak, ilk önce bebekler iki haftalıkken ortaya çıkmaktadır. Çocuk sırt üstü ya da üzgün ve ağladığında sorun daha da kötüleşebilir. Gürültülü solunum doğumdan sonraki ilk birkaç ay içinde daha yüksek sesle eğilimi gösterir. Laringgomalazili bebekler solunurken (retraksiyon olarak adlandırılır) boynun veya göğsün çevresini çekebilirler.
Yaygın olarak görülen bir durum, küçük bir çocuğun ciddi sıkıntılarına neden olabilecek gastroözofageal reflü bozukluğudur (GERD) . Herhangi bir yaşta herhangi birini etkileyebilen GERD, sindirim asidi mideden yemek borusuna ilerlerken ağrıya neden olur. Yanan, tahriş edici hissi daha sık mide ekşimesi olarak bilinir. GÖRH çocuğun yetersiz kalmasına ve kusmasına ve kilo almada zorluk çekmesine neden olabilir.
Laringgomalazi belirtileri doğumda hemen fark edilebilir veya ilk birkaç hafta boyunca zaman geçtikçe daha belirgin hale gelebilir. Gürültülü solunum genellikle iyileşmeden önce daha da kötüleşebilir ve bu tipik olarak 4-8 aylık arasında gerçekleşir. Durumun belirtileri içerebilir:
• Gürültülü/yüksek solunum
• Sorun besleme/yemek yeme
• Zayıf kilo alımı
• Yemek yerken boğulma
• Apne
• Siyanoz durumu
• Her nefes alındığında boyun ve göğüste çekilmek
• Cezir
Daha ciddi larengomalazinin diğer belirtileri arasında şunlar bulunur:
• Beslenme zorluğu
• Yavaş kilo alımı, hatta kilo kaybı
• Yutkunma anında boğulma durumu
• Aspirasyon (gıda veya sıvılar akciğerlere girdiğinde)
• Nefes alırken duraklama( apne olarak da bilinir)
• Morarma veya siyanoz (kandaki düşük oksijen seviyelerinden dolayı)
Siyanoz belirtileri fark ederse veya çocuğun bir seferde 10 saniyeden fazla nefes almayı kesmesi durumunda, derhal bir hastaneye gidilmelidir. Ayrıca, çocuk nefes almakta zorlandığı fark edilirse- örneğin, göğsünü ve boynunu çekmek gibi duruma acil müdahale edilmesi için yardım alınmalıdır. Başka belirtiler varsa, çocuğun çocuk doktoru götürülmesi gerekir.

Teşhis

Laringomalazinin tipik olan belirti ve semptomlarını belirleyerek kaydetmek tanı konurken atılan ilk adımdır. Stridor gibi semptomları belirlemek ve ne zaman olduklarına dikkat etmek çocuğun doktorun tanı koymasına yardımcı olabilir. Hafif vakalarda, gerekli olan tek şey bir sınav ve yakın takip olabilir. Doktora gidildiğinde, muhtemelen gözlemlenen şeyleri, bebekle sağlığı ile ilgili diğer sorunları araştırarak muayene edecektir. Bebeğin burun deliğine ucunda küçük bir kamera bulunan çok ince bir tüpün takıldığı ve boğazın gırtlak kısmına gittiği nazofaringolarengoskopi (NPL) önerebilir. Bu, doktorun için ses kutusuna ve dokulara daha iyi bir bakış açısı sağlayan yöntemdir. Resmi bir teşhisten sonra durumun derecesini, hava yolunun herhangi bir bölümünün etkilenip etkilenmediğini değerlendirmek ve diğer durumları ekarte etmek için başka testler önerebilir.

Laringomalazi Normal Laringomalazi

Çocukta larengomalazi varsa, doktor boyun ve göğüs grafileri ve hava yolu floroskopi adı verilen ince, hafif bir kapsam kullanan başka bir test gibi başka testler isteyebilir. Yutkunmanın fonksiyonel bir endoskopik değerlendirmesi (FEES) olarak adlandırılan başka bir test, bazen aspirasyonla birlikte önemli yutma problemleri varsa yapılır. Laringomalazi hafif, orta veya ağır olarak teşhis edilebilir. Laringgomalazi ile doğan bebeklerin yaklaşık yüzde 99’u hafif veya orta şiddettedir. Hafif larengomalazi gürültülü solunum içerir, fakat başka sağlık problemleri bulunmamaktadır. Orta şiddette larengomalazi genellikle beslenme, yetersizlik, GÖRH ve hafif veya orta dereceli göğüs retraksiyonlarında bazı sorunlar olduğu anlamına gelir. Şiddetli laringgomalazi, beslenme bozukluğunun yanı sıra apne ve siyanoz da içerebilir.

Tedaviler

Hafif belirtiler ve laringgomalazi belirtileri mutlaka endişe veya acil tedavi için acil bir neden değildir. Uzmanlara göre, örnej vakaların yüzde 90’ında laringomalazi hiçbir tedaviye gerek olmadan kendi kendine iyileşebilmektedir. Bununla birlikte, çocuğun laringomalazisi kilo alımını önleyen beslenme sorunlarına neden oluyorsa veya siyanoz meydana gelirse, ameliyat gerekebilir. Standart cerrahi tedavi genellikle direkt laringoskopi ve bronkoskopi adı verilen bir prosedürle başlamaktadır. Ameliyat odasında yapılır ve doktoru larinks ve trakeaya yakından bakmak için özel kapsamlar kullanır. Bir sonraki adım supraglottoplasti denilen bir işlemdir. Makasla, lazerle veya birkaç başka yoldan biriyle yapılabilir. Ameliyat, yemek yerken soluk borusunu kaplayan boğazdaki doku olan larinks ve epiglotin kıkırdaklarının bölünmesini içerir. İşlem ayrıca, ses tellerinin hemen üzerindeki doku miktarını hafifçe azaltmayı da içerir.
Cerrahinin gerekli olduğuna dair işaretler şunları içerebilir:
• Hayatı tehdit eden apneler
• Gelişmede ve kilo almada problem
• Yeterince oksijen alma yeteneğini etkileyen herhangi bir kalp/akciğer sorunu
• Önemli siyanoz bölümleri
İlaç alındığında doktor, reflü karşıtı ilaçları reçete edebilir. Bebek nefes alırken boynunu ve göğsünü ileri geri hareket ettirirse, bu durum geri akışını daha kötü hale getirebilir. Eğer reflü mevcutsa, reflüden gelen asidin, vokal kordlar üzerindeki dokunun şişmesine neden olarak, solunumun daha kötü ve hatta daha gürültülü olmasına neden olabilir.
Ayrıca ev yaşam koşullarında yapılacak bazı küçük değişiklikler faydalı olabilmektedir. Hafif veya orta şiddette larengomalazi vakalarında, beslenme, uyumak veya başka herhangi bir aktivitede büyük değişiklikler yapılması gerekmeyebilir. Çocuğun iyi beslendiğinden ve herhangi bir ciddi larengomalazi semptomu yaşamadığından emin olmak için dikkatlice izlenmesi gerekir. Beslenme zorlu ise, çocuğun her beslenmede çok fazla kalori ve besin alamayabilir, çünkü bunu daha sık yapmanız gerekebilir. Ayrıca geceleri daha kolay nefes almaları için bebeğin yatağının biraz yükseltilmesi gerekebilir. Laringgomalazi ile bile, çocuklar doktor tarafından aksi belirtilmedikçe bebekler sırt üstü en güvenli şekilde uyurlar.

Doktora Ne Zaman Gidilmelidir?

Şayet aşağıdaki durumlardan bir veya birkaçı söz konusu ise acil olarak tıbbi yardım alınmalıdır.
• 10 saniyeden fazla nefes almayı durduğunda
• Yüksek sesle nefes alırken dudakların çevresinde mavimsi bir renk tonu geliştiğinde.
• Uyandıktan veya yeniden konumlandırıldıktan sonra boynu veya göğsünde herhangi bir rahatlama olmadığı durumlarda
• Bebekte anormal bir durum görüldüğünde
Çoçukta laringomalazi teşhisi konmuşsa, bu aileyi endişelendirebilmektedir. Fakat bu tedavi edilebilir ve çoğu durumda çocuğun tıbbi müdahaleye ihtiyacı olmayabilir. Çocuk için bunun ne anlama geldiği, nelere dikkat edilmesi gerektiği, ne gibi değişiklikler veya belirtilere dikkat edilmesi gerektiğini öğrenmek için uzman bir çocuk doktoru ile görüşülmelidir.

Hastalığı Önleme

Laringomalaziyi önleyeme bile durumla ilgili tıbbi acil durumları önlemeye yardımcı olabilir. Önlemek için aşağıdaki stratejileri göz önünde bulundurun:
• Beslenme, kilo alma ve nefes alma konusunda ne gibi belirtiler olduğu konusunda bilinçli olunmalıdır.
• Yaygın olmayan bir durumda, bebeğin laringomalazileri ile ilişkili bir apnesi varsa, pediatristinizle sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) terapisi veya apne için başka bir spesifik tedavi hakkında konuşulmalıdır.
• Bebeğin laringomalazisi tedaviyi garanti altına alabilecek semptomlara neden oluyorsa, laringgomalazi tedavisi konusunda deneyimli bir uzman bulunmalıdır
Çocuğun gırtlak yapısı olgunlaşıncaya ve sorun ortadan kalkıncaya dek, sağlığında herhangi bir değişiklik olup olmadığına dikkat edilmesi gerekir. Birçok çocuk laringgomalaziyi büyütürken, diğerleri ameliyat gerektirir ve bu genellikle çocuğun ilk doğum gününden önce yapılır. Apne ve siyanoz hayatı tehdit edebilir, bu nedenle çocuğun sıkıntısı varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır. Neyse ki, çoğu larengomalazi vakası ameliyat veya çocuk için sabır ve ekstra bakım dışında herhangi bir şey gerektirmez. Gürültülü solunum, ne olup bittiğini anlayana kadar biraz sinir bozucu ve stres yaratabilir, ancak konunun kendi kendine çözmesi gerektiğini bilmek bu işi kolaylaştırabilir.

Kaynakça:
childrenshospital.vanderbilt.org
rarediseases. info.nih.gov
chop.edu
bcm.edu

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :