Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Orta Yaş Döneminde Yeme Bozuklukları

0 27

Yeme bozukluklarının çoğunlukla genç kızları ve genç kadınları etkilediği düşünülmektedir. Gerçekte, durum hiçte böyle değildir. Birçok kadın ve erkek, yaşlandıkça kilo ve vücut şekilleri konusunda endişelenmeye devam ederler. Ve gerçek şu ki, yeme bozuklukları, kültürel sınırları aşmakta, gün geçtikçe yaş ve cinsiyet sınırlarını bile atlayarak pek çok kişinin şikayeti haline gelmektedir.
Buna rağmen, orta yaştaki yeme bozukluklarını daha iyi anlamak için çok az araştırma yapılmıştır (genellikle 35 ila 55 yıl arasındaki süre olarak tanımlanır). Her yeme bozukluğunun semptomları yaşa göre çok farklı olmasa da, orta yaştaki bireylerin bunları yaşadığı bağlam oldukça benzersizdir.

Orta Yaşta Yeme Bozukluğu Ne Kadar Yaygındır?

Yeme bozukluğu belirtileri olan orta yaştaki yetişkinler, diğer yaş gruplarında olduğu gibi resmi yeme bozukluğu tanısı olanlardan daha fazladır. Ancak, orta yaştaki kişilerde düzensiz yeme davranışlarına ve yeme bozukluklarına odaklanmış araştırmalar, genç nüfuslara kıyasla önemli ölçüde eksiktir. Sadece son yıllarda yeme bozukluğu araştırmaları kadınları orta yaşlara dahil etmiştir. Araştırmalar, her yıl, 40 ila 50 yaşlarındaki kadınların yaklaşık % 3,6’sının yeme bozukluğu yaşadığını göstermektedir. DSM-5 kriterlerine dayanarak, belirtilen diğer beslenme ve yeme bozuklukları (OSFED;% 1,7) bu yaş grubunda en sık görülen yeme bozukluğudur, bunu tıkınırcasına yeme bozukluğu (BED;% 1), bulimia nervoza (% 0.4) takip etmektedir. Ayrıca anoreksiya nervoza (% 0,2). civarındadı.

Orta Yaş Kadınlarda Yeme Bozukluğu

Orta yaş yeme bozukluğu uzmanı Dr. Holly Grishkat’a göre, orta yaş ya da yeme bozukluğu olan yaşlı kadınlar üç kategoriye ayrılmaktadır, bu kategoriler şu şekildedir:
• Tedavi görmeden yıllarca yeme bozukluğu ile mücadele edenler
• Genç veya genç bir yetişkin olarak yeme bozukluğu olanlar ve iyileşenler, sadece orta yaşta nüksetmek için
• Orta yaşlarda ilk kez bir yeme bozukluğu geliştirenler
Grishkat, daha sonraki yaşam yeme bozuklukları ile mücadele eden orta yaştaki kadınların çoğunun tüm yaşamları boyunca bir yeme bozukluğu yaşadığını, bunu genç yaşta yeme bozukluğu olanlar izlediğini bildirmektedir. Yeme bozukluğu olan birçok kişi sessizlikten muzdarip olma eğilimindedir ve araştırmacıların bu bozukluklardan kaç kişinin etkilendiğini tahmin etmelerini zorlaştırır.

Orta Yaşta Erkeklerde Yeme Bozukluğu

Tarihsel olarak, çalışmalar yeme bozukluklarını tamamen kadın odağından inceleyerek erkekleri tamamen ihmal etmiştir. Bu nedenle, erkeklerde orta yaş yeme bozukluklarının yaygınlığı hakkında çok az şey bilinmektedir. ABD Ulusal Komorbidite araştırmasından alınan ek verilere dayanarak 45-59 yaş arası erkeklerde yaşam boyu yaygınlık oranları, anoreksiya nervoza, bulimia nervoza ve BED için sırasıyla % 0, % 1,3 ve % 2,7’dir. Yaşlı erkeklerde orta yaştaki yeme bozuklukları için 12 aylık prevalans oranının % 0,2 ile % 1,6 arasında olduğu tahmin edilmektedir.
Genç erkekler arasında kas dismorfisinin bir versiyonu anoreksiden daha yaygın olma eğilimindedir, orta yaşlı erkeklerde de aynı gibi görünmektedir. Yeme bozukluğu olan orta yaşlı erkeklerde yapılan bir çalışmada, aşırı egzersiz yapan önemli bir yüzde görülmüştür, bu da bu popülasyonda çok riskli olabilir, çünkü düşmelere ve kırıklara katkıda bulunabilir.

Yeme Bozukluğu Nedenleri

Yaşlı yetişkinlerde yeme bozukluklarının nedenleri iyi belgelenmemiştir veya anlaşılmamıştır. Bunun ana nedeni, yeme bozukluklarının sadece genç kızları etkilediğine dair genel bir yanlış anlama olmasıdır. Bununla birlikte, yeme bozukluklarının 30 yaşın altındaki kişilere özel olmadığını gösteren kanıtlar artmaktadır. Araştırmalar, yeme bozukluklarının ergenlik gibi üreme hormonu değişim dönemleri tarafından tetiklenebileceğini tespit etmişlerdir. Ergenlik gibi, perimenopoz da hormon düzeylerinde kaymalar ile karakterize edilen bir zamandır. Bu nedenle, bazı araştırmacılar perimenopozda meydana gelen hormon dalgalanmalarının kadınlarda orta yaştaki yeme bozukluklarının gelişimi veya sürdürülmesi için bir risk faktörü olabileceğini varsaymaktadır.
Ek olarak, yeme bozukluklarının ortak bir özelliği olan vücut imajı sorunları, özellikle gençliğin sıklıkla bir güzellik standardı olarak sunulduğu kültürlerde yaşla birlikte daha karmaşık hale gelmektedir. Yaşa bağlı kilo alımı ve vücut kompozisyonundaki değişiklikler – vücut yağındaki artış, cilt sıkılığının azalması, yağın yeniden dağılımı ve değişen vücut şekli ve metabolizmanın azalması da dahil olmak üzere, birçok kadının (ve muhtemelen erkeklerin) görünümlerinden memnun olmamasına neden olabilir. Ve bu sağlıksız beslenme alışkanlıklarına yol açabilir.
Hormonal değişikliklere ek olarak yeme bozukluğunun ortaya çıkmasını (veya yeniden ortaya çıkmasını) başlatabilecek orta yaşlara özgü bazı belirli stres faktörleri de vardır:
• İlişki sorunları (boşanma veya sadakatsizlik gibi)
• Bir eşin veya eşin ölümü
• Emeklilik veya iş kaybı
• Boş yuva sendromu
• Yaşlanan ebeveynlerin bakımı
• Emeklilik için yeterli tasarrufun olmaması
• Keder (bir ebeveyn, yetişkin çocuk veya arkadaşın ölümü tarafından getirilenler dahil)
• Artan hastalıklarla başa çıkmak
• Yaşam coşkusu eksikliği
• Aile üyelerinden dikkat çekme girişimleri
• Büyüyen/ölümle yüzleşmek

Riskler

Yaşlandıkça, vücudun yeme bozukluklarının yıkıcı etkilerinden geri çekilmesi daha zor, onları yaşlı yetişkinler için daha da tehlikeli hale getirir. Ve kronik olarak yeme bozukluğu olan ve uzun yıllardır hasta olanlar için etkiler artabilir. Yeme bozuklukları ile ilişkili potansiyel tıbbi sonuçların tamamı şunları içerir:
• Osteoporoz
• Yüksek tansiyon riski artar
• Artan diyabet riski
• Aritmiler, kalp hastalığı ve kalp yetmezliği gibi kalp problemleri
• Anemi
• Bilişsel sorunlar
• Elektrolit anormallikleri
• Böbrek sorunları

Yeme Bozukluğu Tedavisi

Orta yaştaki hastalarda yeme bozukluklarının tedavisi konusunda büyük bir araştırma eksikliği vardır. Bir çalışma, yeme bozukluğu tanısı kriterlerini karşılayan orta yaştaki kadınların sadece % 27’sinin herhangi bir tedavi aldığını göstermiştir. Orta yaş ve genç erişkinlikte yeme bozuklukları arasındaki sunum ve seyir benzerliği göz önüne alındığında, genç popülasyonlarda geliştirilen tedavilerin yaşlı popülasyonlarda etkili olacağına inanmak için iyi bir neden vardır. Bu nedenler şu şekildedir:
• Bilişsel davranışçı terapi (CBT) : Genellikle yeme bozuklukları için birinci basamak bir tedavi olarak kabul edilen CBT, gıda ve görünüm hakkında gerçekçi olmayan düşüncelere meydan okur ve daha üretken düşünce kalıpları geliştirmenize yardımcı olur. Özellikle, vücutta yaşa bağlı değişiklikler, kişisel değer, vücut kabulü ve kişisel bakım konularını ele alan TCMB odaklı müdahalelerin yeme bozukluklarının tedavisinde etkinlik araştırmasında bazı temelleri vardır.
• Grup terapisi: Grup ortamında çalışmak, bağlantı kurmak ve deneyimleri paylaşmak, orta yaştaki bir yeme bozukluğu ile mücadele eden birinin yalnız olmadıklarını görmesini sağlar. Bireysel terapi ile birlikte kullanıldığında, grup terapisi, bulimia veya tıkınırcasına yeme bozukluğu olanlar için mükemmel bir tedavi kaynağı ve destek olabilir.
• Aile temelli tedavi (FBT): Bazen Maudsley yöntemi olarak adlandırılan FBT, ebeveynler, partnerler ve çocuklar da dahil olmak üzere aile ve sevdiklerinin yardımıyla bir yeme bozukluğundan kurtulmaya yardımcı olmak için tasarlanmıştır. Genellikle bireysel terapi ile birlikte verilmektedir. Yetişkinler için iki popüler FBT programı, Anoreksiya Nervoza (UCAN) tedavisinde birleştirici çiftler ve aile, arkadaşlar yeme bozukluğu özellik tepkisi (YENİ FED TR) ile nörobiyolojik Olarak Geliştirilmiştir. Her ikisi de orta yaştaki yetişkinleri anoreksiya nervoza ile tedavi etmek için tasarlanmıştır.
• Kişilerarası terapi: Bu tür psikoterapi, rol geçişleri, kayıp ve düzensiz beslenme ve vücut imajına aşırı odaklanmanın altında yatan çözülmemiş ilişkiler gibi konular hakkında bilgi edinilmesine yardımcı olabilir.
• Beslenme tedavisi: Kayıtlı bir diyetisyen, sağlıklı bir diyetin bileşenlerini öğrenmeye (veya yeniden öğrenmeye) yardımcı olabilir ve kişiyi gerekli değişiklikleri yapmak için motive edebilir.
Yeme bozuklukları akıl hastalıkları olduğundan, tedavi ekibi bir psikolog veya psikiyatrist gibi bir akıl sağlığı uzmanının yanı sıra birinci basamak hekimi ve kayıtlı diyetisyen içermelidir.

Profesyonel Bir Yardım Ne Zaman Alınmalıdır?

Orta yaştaki bir yeme bozukluğu yaşayan insanlar, hem iç hem de dışta tedavi ve iyileşme için ek engeller olduğunu görebilirler. Orta yaşlı bir kişi, yaşlı insanların yeme bozukluklarına yakalanmadığı (veya almaması gerektiği) yanlış inancından dolayı kabul etme ve yardım isteme konusunda daha isteksiz olabilir. Sıklıkla yanlışlıkla ergenlik sorunu olarak algılanan şeyleri deneyimlemeye ilişkin utanç duyabilirler. Buna ek olarak, bu yaş grubunda yeme bozukluklarını görmeye alışkın olmayan sağlayıcılar arasında tanı o kadar hızlı olmayabilir, ancak yardım mevcuttur ve iyileşme mümkündür. Kişi yeme bozukluğu ile başa çıkamıyorsa en kısa zamanda profesyonel bir yardım almalıdır.
Kişi orta yaşta bir yeme bozukluğu yaşıyorsa, öncelikle yalnız olmadığını bilmesi önemlidir. İyileşmenin her aşamasında yeme bozukluğu belirtileriyle boğuşurken kendisigibi başkaları da olduğunu bilmelidir. İyileşme fiziksel ve zihinsel bir zorluk olsa da, doğru destekle mümkündür. Kişi şayet herhangi bir yeme bozukluğunun semptomlarının bir kısmını veya tamamını yaşıyorsa, lütfen değerlendirme ve tedavi için bir doktora, diyetisyene veya akıl sağlığı uzmanına müracaat etmelidir.

Kaynakça:
https://www.lifeworkscommunity.com/blog/eating-disorders-in-middle-aged-women
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24293379/

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.