Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Serotonin Seviyelerini Artıran 15 Doğal Takviye

0 4

Serotonin seviyelerini artırmak için takviye alımını düşünen birçok insan vardır ve sayıları azımsanacak gibi değildir. Bu seviyeler temel takviyeler ile artırılabileceği gibi pek çok kimsenin bilmediği, daha pek çok doğal kaynak mevcuttur. Her ne kadar bu takviyelerin serotonin seviyelerini yükseltmek de etkileri üzerine yapılan çalışmalar henüz yeterli olmasa da bilimsel olarak kanıtlanmış sonuçları vardır ve çalışmalar yapılmaya devam edilmektedir. Serotonin ve ruh hali ile ilgili sorunlar için listelenen takviyelerin kullanımını geçerli bir klinik kanıt desteklememektedir. Daha fazla araştırma çabalarına rehberlik etmesi gereken mevcut hayvan ve hücre temelli araştırmalar bulunmaktadır. Bununla birlikte, bu çalışmalar ruh hali ile ilgili herhangi bir anlamlı etkiyi destekleyici olarak yorumlanmamalıdır.

1) İnositol

Bilim adamları inositolün serotonin reseptörlerinin duyarlılığını artırabileceğine inanmaktadırlar. PMS ile ilişkili duygu durum bozukluğu olan 30 kadınla yapılan bir çalışmada, miyo-inositol semptomları azalttığı ve 6 adet döngüsü boyunca verilen ruh halini iyileştirdiği bulunmuştur. Ayrıca İnositol, serotonin reseptörlerini bağlayarak sıçanlarda depresyonu azalttığı gözlemlenmiştir.

2) C Vitamini

6 haftalık bir süre boyunca C vitamini takviyeleri, ilaca bağlı demansı olan sıçanlarda beyin serotonin düzeylerini arttırdığı bulunmuştur.

3) E Vitamini

8 hafta boyunca E vitamini takviyesi, omurilik yaralanması olan sıçanlarda serotonini arttırdığı bulunmuştur.

4) Zerdeçal

Kurkumin zerdeçalın aktif bileşenidir. Stresli sıçanlarda, kurkumin serotoninin beyinde aktif kaldığı süreyi uzattığı bulunmuştur (serotonin geri alımını engelleyerek). Ayrıca sıçanlarda bilişi geliştirdiği ve kortizol eşdeğeri olan serum kortikosteronu azalttığı bulunmuştur. Farelerde, tek bir doz kurkumin (10-80 mg/kg) serotonin düzeylerini arttırmıştır.

5) Kadife Fasulye

Kadife fasulyesi olarak bilinen Mucuna pruriens, sınırlı verilere göre Parkinson hastalığının bazı semptomlarını iyileştirmektedir. Bir dopamin kaynağı olmanın yanı sıra, Mucuna pruriens’in toz formunun uzun süreli kullanımı, sıçan beyinlerindeki serotonin düzeylerini eski haline getirdiği bulunuştur. Bununla birlikte, mukunun insanlarda ruh hali üzerindeki etkileri bilinmemektedir.

6) L-Theanine

Çay yapraklarında bulunan bir amino asit olan L-theanine (örn. Yeşil, siyah veya oolong çayı) ve Bay Bolete mantarları, zihin üzerinde rahatlatıcı etkilere sahiptir. Yeşil çay en yüksek L-teanin konsantrasyonuna sahiptir. 42K’dan fazla Japon bireyle yapılan bir kohort çalışmasında, günde en az 5 bardak yeşil çay tüketenler, daha az serotonin ile ilişkili olan daha az psikolojik sıkıntı yaşadıkları bulunmuştur. Sıçan çalışmalarında, L-theanine beyindeki serotonin düzeylerini yükseltmiştir.

7) Rhodiola

Rhodiola rosea, kanıt yetersiz olmasına rağmen, kaygı ve depresyonun iyileştirilmesine yardımcı olabilecek çiçekli bir bitkidir. Hafif ila orta derecede depresyon ve düşük serotonin içeren 89 hastanın klinik çalışmasında, Rhodiola rosea özleri (340 mg/gün ve 680 mg/gün) 42 gün boyunca uykusuzluk ve duygusal dengesizlik dahil olmak üzere genel depresyon semptomlarını iyileştirdiği bulunmuştur. Kronik hafif stres ve serotonin eksikliği olan depresif sıçanlarda 3 hafta boyunca Rhodiola özütü (1.5, 3 veya 6g/kg) normal serotonin seviyelerini geri kazandırmıştır.

8) Safran

Bilim adamları, safranın (Crocus Sativus) ana aktif bileşenlerinden Safranal’ın beyindeki serotonin kullanılabilirliğini artırıp artırmadığını araştırmaktadırlar (geri alımları engelleyerek). 177 katılımcıdan oluşan beş denemenin bir meta-analizi, safran kapsüllerinin günde 30 mg’sının 6 ila 8 hafta içinde majör depresif bozukluğu olan yetişkinlerde depresyon semptomlarını iyileştirebileceği sonucuna varmışlardır. Bu çalışmalar düşük kaliteli ve çeşitli kısıtlamaları bulunmaktadır. Ayrıca daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

9) Manolya Ağacı

Manolya ağacının (Manolya Officinalis) kabuğu ve tohum konileri, anti-stres, anti-anksiyete ve antidepresan etkilere sahip olduğu varsayılmaktadır. Magnolia officinalis’in ana bileşenleri olan 20 ve 40 mg/kg honokiol ve magnolol, kronik hafif stresi olan sıçanlarda düşük serotonin düzeylerini düzeltmiştir. Manolya kabuğu ve zencefil köksapı geleneksel Çin tıbbında (TCM) zihinsel bozukluklar için yaygın olarak kullanılmaktadır. 30 mg/kg manolya kabuğu ve zencefil köksap karışımı depresif farelerin beyinlerinde serotonini arttırmıştır.

10) Uçucu Yağlar

İnsanlar genellikle esansiyel yağları anksiyete, stres, düşük ruh hali ve diğer zihinsel sağlık sorunlarına tamamlayıcı bir yaklaşım olarak kullanmaktadırlar. Bilim adamları, esansiyel yağların (inhalasyon) kokulmasının, uygun klinik veriler bulunmamakla birlikte, serotonin ve dopamin üretimini artırmak için beyindeki yolları aktive edebileceğini öne sürmektedir. Depresyonu olan 60 yaşlı hastada yapılan aromaterapi çalışmasında, 5 ml uçucu yağ karışımı (lavanta, tatlı portakal, bergamot ve badem yağı içeren) , uygulamadan sonra 8 hafta boyunca haftada iki kez serotonin seviyelerini artırdığı bulunmuştur. Ylang-ylang esansiyel yağları, fare beyinlerinde (hipokampus) serotonin düzeylerini arttırmıştır. Acı portakal, 14 günlük kullanımdan sonra farelerde serotonin aktivitesini artırarak anksiyeteyi azaltan ve ruh halini iyileştiren esansiyel bir yağdır. Lavanta yağı hücre çalışmalarında serotoninin parçalanmasını/geri alınmasını engellediği bulunmuştur.

11) Kediotu

Bazı araştırmacılar kediotu bitkisinin kökünün klinik öncesi verilere dayanarak serotonin düzeylerini ve aktivitesini (cirosunu azaltarak) arttırdığını düşünmektedir. Kediotu irritabl bağırsak sendromu için araştırılmaktadır. Bir sıçan çalışmasında, Valeriani kökü bileşenleri bağırsak (kolon) ve serumdaki aşırı aktif serotonini dengelediği bulunmuştur. Valeriana officinalis kök ekstresi, strese maruz kalan farelerde serotoninin parçalanmasını önlemiştir.

12) Apigenin

Apigenin, turunçgillerdeki biliş ve davranışın yanı sıra ruh halini ve stresi geliştirdiği iddia edilen bir besindir. Fare modellerinde, 20 günlük apigenin tedavisi (10 ve 20 mg/kg) serotonin düzeylerini arttırdığı ve endişeli davranışı azalttığı bulunmuştur. Apigenin, serotonin mevcudiyetini arttırarak ve bozulmasını azaltarak sıçanlarda kronik hafif stresin etkisini azaltabilmiştir.

13) Berberin

Berberine, kızamık, ağaç zerdeçal, Oregon-üzüm ve diğerleri de dahil olmak üzere Berberis ailesindeki bitkilerden (kökler, rizomlar, saplar ve kabuklar) elde edilen bir tuzdur. Bazı bilim adamları, serotonini parçalayan ve böylece serotonin seviyelerini potansiyel olarak yükselten MAO-A enzimini bloke ettiğini öne sürmektedir. Tek bir berberin dozu, depresif farelerin beyinlerinde serotonin düzeylerini % 47 artırmıştır. Berberin ile uzun süreli tedavi (15 gün boyunca 5 mg/kg) serotonini % 19 arttırdığı bulunmuştur. Farklı bir çalışmada berberin verilen farelerde, bellek ve ruh hali için önemli olan beyin bölgelerinde (hipokampus ve frontal korteks) serotonin düzeyleri artırdığı bulunmuştur.

14) Asetil-L-Karnitin

Araştırmacılar, karnitinin beynin biliş ve hafıza ile ilgili bir bölgesi olan serebral kortekste serotonini artırabildiğini bulmuşlardır. Asetil-L-karnitin (ALCAR), sağlık gıda mağazalarında satılan yaygın bir diyet takviyesi olan modifiye bir karnitin formudur. ALCAR, beyni korumak ve ruh halini iyileştirmek için pazarlanmaktadır, ancak insan verileri kullanımını desteklememektedir. Farelerde 25 gün boyunca günlük olarak verildiğinde beyindeki serotonin düzeylerini arttırdığı bulunmuştur.

15) Lityum

Reçeteli lityum, bipolar bozukluk gibi zihinsel bozuklukların tedavisinde uzun zamandır kullanılmaktadır ve beyindeki serotonin aktivitesini artırarak çalışmaktadır. Pek çok insan ruh halini dengelemek için lityum orotat alırken, yetersiz kanıt (düşük dozlu) tamamlayıcı lityumun ruh halini arttırıcı etkilerini desteklemektedir.

İlaç Etkileşimleri

John’s Wort, SAMe veya lityumun, seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI), monoamin oksidaz inhibitörleri (MAO-I) ve triptanlar gibi serotonerjik ilaçlarla aynı anda kullanılması, serotonin sendromu, hayatı tehdit eden ve potansiyel olarak ölümcül durumdur.

Sınırlamalar ve Uyarılar

Bu çalışmaların bazıları oldukça küçük örneklem boyutlarına sahiptir. Ek olarak, vücuttaki serotonini arttırmak için bu doğal yöntemlerin çoğu sadece hayvanlarda test edilmiştir. Güvenlik ve etkililiklerini belirlemek için insanlarda daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Serotonin konsantrasyonuna ek olarak, hem serotonin reseptörlerinin sayısı hem de duyarlılıkları, serotonin aktivitesinin belirlenmesinde ayrılmaz bir rol oynamaktadır. Serotonin çoğunlukla bağırsakta üretilmekte, depolanmakta ve salınmaktadır, ancak serotonin beyinde önemli bir nörotransmiter görevi görmektedir. Bu doğal ilaçların ve takviyelerin bazıları, kan-beyin bariyerini geçip geçemediklerini belirlemek için daha fazla teste ihtiyaç duymaktadır. Bu ilaçların uzun süreli uygulaması da daha fazla incelenmelidir.
Serotonin, beyin ve vücutta önemli bir sinyal molekülüdür. Ruh halini düzenlemedeki önemli rolü nedeniyle yaygın olarak mutluluk nörotransmitteri veya mutluluk hormonu olarak bilinmektedir. Bazı takviyelerin klinik çalışmalarda serotonini arttırdığı bulunmuştur. Bunlar arasında 5-HTP, D vitamini, omega-3 yağ asitleri, St.John’s wort ve bazı probiyotikler en güçlü kanıtlardan bazılarına sahiptir. Birçok başka takviye de serotonini artırmaktadır, ancak kullanımlarını destekleyen kanıtlar oldukça zayıftır. Vücutta çok fazla serotonin, potansiyel olarak hayatı tehdit eden bir durum olan serotonin sendromuna neden olmaktadır. Serotonini artırabilecek ilaçların veya takviyelerin birleştirilmesi, kişinin serotonin sendromu riskini artırmaktadır. Bu tür maddeleri kullanmadan önce muhakkak uzman bir doktorla görüşülmelidir.

Kaynakça:
bebrainfit.com
brainmd.com
mygenefood.com
hackspirit.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.