Üridin Nedir? Faydaları, Yan Etkileri ve Kaynaklar Nelerdir?

Üridin beyin fonksiyonlarını iyileştirebilen, depresyonu ve sinir ağrısını hafifleten ve kalbi koruyabilen bir RNA bileşenidir. Tüm genleri kodlayan minik çift sarmal olan DNA’nın kardeş molekülü RNA’dır. DNA genetik bilgiyi sakladığında, RNA proteinlere dönüştürür. Başka bir fark olarak, RNA, DNA kodunu çevirmek için üridin adı verilen bir ribonükleotit kullanır. RNA’daki rolünün yanı sıra, üridin vücudun enerji için şekeri parçalamasına yardımcı olur. Beyinde ve bilişsel işlevde büyük rol oynar. Yetişkinlerde karaciğer, üridin monofosfat (UMP) şeklinde üridin oluşturur ve kana salgılar. Üridin ayrıca üridin trifosfat veya üridin monofosfat olarak da bulunabilir.

Üridinin Yararları

Üridinin yararlarından bazılarını şu şekilde sıralanabilir:
Öğrenmeyi ve hafızayı geliştirir: Beyin, CDP-kolin, iyi bilinen bir bellek arttırıcı ve diğer beyin fosfolipitlerini oluşturmak için üridin kullanır. 17 sağlıklı gönüllü üzerinde yapılan bir çalışma da beyin görüntüleme yapılmış, üridin takviyeleri önemli bir fosfolipid yapı bloğu olan beyin fosfoetanolamin (PEtn) seviyelerini arttırdığı gözlemlenmiştir. Üridin, beynin uyum sağlaması, öğrenmesi, hatırlaması ve yeniden büyümesine yardımcı olan nöronal plastisite ve sinaps oluşumu için doğru ortamı yaratır.
Hücre ve hayvan çalışmalarında üridin, beyin hücrelerinin büyümesine ve yenilenmesine yardımcı olan bir süreç olan nörit büyümesini arttırmıştır. Aynı çalışmalarda, üridin aynı zamanda sinaptik proteinleri, yarıkta bulunan küçük molekülleri veya beyin hücrelerinin iletişim kurmak için kullandığı sinapsları arttırmıştır. Bu proteinler düştüğünde, sinapslar tahrip olur. Sadece daha sonra beyin hücreleri ölür ve Alzheimer hastalığında olduğu gibi hafıza sorunları ortaya çıkar. Son olarak, üridin, dendritik dikenleri arttırdı; nöronların arkası, hafızayı sakladığı düşünülüyordu ve iki gerbil çalışması da benzer bir sonuca ulaşılmıştır. Birinde, kolin ve DHA ile birlikte üridin monofosfat, bilişsel işlevlerini geliştirmiştir. Diğer yandan, üridin ve DHA, hayvanların beyinlerinde fosfolipidleri ve sinaptik protein seviyelerini arttırmıştır. Uridin, sinir büyüme faktörü (NGF) ile birlikte yeni nöronların doğumunu ve yaralıların rejenerasyonunu teşvik eden P2Y2 reseptörünü aktive eder. Aktif bir P2Y2 reseptörü, muhtemelen nöronları ilk etapta yaralanmaya karşı korur. Beyni korumak için interlökin-1b (IL-1b) yüksek olduğunda olduğu gibi enflamatuar koşullar altında daha aktif hale gelir.
Kalbi korur: Kalp yeterince oksijen alamadığında, zarar görebilir. Kalbi besleyen atardamarlar, genellikle yağ plakları nedeniyle, genellikle ya kısmen ya da tamamen tıkanır. Fareler üzerinde yapılan bir fare çalışmada, üridin enerji metabolizmasını yeniden aktive ederek kalbin ritmini normalleştirmiştir. İdrar monofosfat (UMP) olarak çok etkilidir. P2Y2 reseptörlerini aktive ederek, üridin kalp sağlığını da iyileştirebilir. Kombine bir hayvan ve hücre çalışmasında, P2Y2 reseptörü aktivasyonu, kan akışını ve kan basıncını arttırmıştır.
Karaciğer rejenerasyonunu önleyebilir: Karaciğer nakilleri alan kişiler çoğu zaman nakil reddini önlemek için immün baskılayıcı ilaçlar almak zorundadır, ancak bu ilaçlar karaciğerin yenilenme yeteneğini azaltır. Fareler üzerinde yapılan çalışmalarda üridin karaciğer nakli sonrası karaciğer rejenerasyonunu iyileştirmiş, tamamen normal karaciğer gelişimini restore etmiştir. Üridin, kısa süre boyunca, hayvanlarda bulunan ilaçlardan kaynaklanan karaciğer hasarını önlemektedir. Yüksek stresli zamanlarda rejenerasyonu artıran kurtarma takviyesi olarak çalışıyor gibi görünmektedir. Vücut bunu DNA, RNA ve diğer önemli moleküller için bir yapı taşı olarak kullanır. Bununla birlikte, kronik üridin takviyesi zararlı olabilir. Farelerde, uzun bir süre boyunca hayvanlara verilen üridin, karaciğer sağlığını kötüleştirmiş ve insülin direncini tetiklemiştir. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda üridin insanlarda karaciğer sağlığı üzerindeki etkilerine bakılmamıştır.
Depresyon ve bipolar bozukluğu giderebilir: Bipolar bozukluğu olan yedi ergen çalışmasında üridin, depresif belirtileri önlemiştir. Bipolar beyinlerde riske girdiği düşünülen mitokondriyal fonksiyonu geliştirerek çalışabilir. 17 sağlıklı insandan oluşan bir çalışmada, üridinın sinir hücresi zarının fosfolipit yapısını iyileştirdiğini ortaya koyulmuştur. Membran fosfolipidleri bipolar bozukluğu olan kişilerde değişebilir. Ayrıca, farelerde, omega-3 yağ asitleri ile birlikte üridin, depresyon semptomlarını hafifletmiştir.
HIV ile ilgili sorunların çözümünde yardımcı olabilir: Yapılan bir çalışmaya göre, HIV pozitif hastalar kanlarında sağlıklı insanlarınkinden daha düşük üridin düzeylerine sahiptir. HIV pozitif hastalar enfeksiyonu kontrol altına almak için antiretroviral ilaçlar almalıdır. Uzun vadede, bu ilaçlar yüz, kollar, kalçalar ve bacaklarda ciddi yağ kaybına neden olurlar. HIV-enfekte 165 hastada, 24 hafta üridin takviyesi uzuvlardaki yağ artırmıştır, ancak bu etki 1 yıl sonra kaybolmuştur. Daha güçlü dozlar gerekli olabilir. Alternatif olarak, hastalar basitçe antiretroviral ilaçlara çok uzun süre maruz kalmış olabilirler. Uzun süreli antiretroviral tedavi mitokondri için toksiktir.
Akciğer hastalıklarını iyileştirir: Kistik fibroz, ciğerlerin zarar gördüğü, nefes almayı zorlaştıran yapışkan, kalıcı mukus tabakası üreten genetik bir hastalıktır. Kistik fibrozlu 14 hastada, üridin trifosfat (UTP) ve ilaç amilorid solunumu iyileştirmiş ve sümüğü temizlemiştir. UTP ne de tek başına amilorit semptomları anlamlı derecede iyileştirmiş, kombinasyon akciğer fonksiyonunu neredeyse normal seviyelere getirmiştir. Benzer şekilde, sodyum kanal blokerleri ile birlikte üridin trifosfat farelerde kistik fibroz semptomlarını hafifletmiştir.
Üridin ayrıca sağlıklı kişilerde, kronik hafif bronşiti olan 15 hastada ve normal hava yolu klirensini önleyen genetik bir hastalık olan primer siliyer diskinezili (PCD) 12 hastada açık mukoza yardımcı olmuştur. Üridin hem hayvanlarda hem de insan hücrelerinde iltihabı ve skar oluşumunu azaltmıştır. Farelerin akciğerlerinde, kolajen ve TGF-ß sentezini inhibe etmiş, böylece skar dokusunun büyümesini önlemiştir.
Sinir ağrısını ve hasarını azaltır: Üridin periferik nöropatisi olan 212 kişide, folik asit ve B12 vitamini kombinasyonuyla birlikte hem ağrının yoğunluğunu hem de etkilenen alan sayısını önemli ölçüde azaltmıştır. Karpal tünel sendromundan mustarip 48 kişiden oluşan bir başka deneme de bu bulguyu doğrulamıştır. Benzer bir kombinasyon ağrı yoğunluğunu yaklaşık% 40 oranında azaltmıştır. 400 kişilik bir denemede, B12 vitamini, üridin ve sitidin kombinasyonu, hafif yan etkileri olan sinir ağrısını etkili bir şekilde azaltmıştır. Kombinasyon yalnız kullanılan B12 vitamininden daha iyi sonuçlar vermiştir. Üridin ayrıca diyabetik nöropatisi olan 20 hastada sinir sağlığını iyileştirmiş, yüksek kan şekeri nedeniyle sinirlere uzun süreli hasar vermiştir.
Göz kuruluğu şikâyetlerini hafifletir: Yetişkinlerin% 20’sini etkileyen kuru göz sendromu, gözyaşı üretiminin düşük olmasına ve göz yüzeyinin iltihaplanmasına neden olur. Oral üridin takviyeleri , göz kuruluğu olan 27 kişiden oluşan klinik bir çalışmada gözyaşı üretimini etkin bir şekilde restore etmiştir.
Uyku kalitesini artırabilir: Üridin normalde anne sütünde bulunur. Uyku problemi yaşayan 30 bebekte üridin 5 fosfat, triptofan ve adenosin 5 fosfat ile takiyesi ile zenginlentirilmiş tahıllı beslenme uyku kalitesini arttırmıştır. Bebekler yatmadan önce zenginleştirilmiş mısır gevreğini yediklerinde, gece boyunca uyuma olasılıkları daha yüksektir. Uridin monofosfat (UMP) yetişkinlerde potansiyel bir uyku yardımı olarak kabul edilmektedir, ancak yararlılığını doğrulamak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Fareler üzerinde denenen üridin takviyesi uykunun en restoratif aşaması olan yavaş dalga (derin) uykuyu teşvik ettiği gözlemlenmiştir.

Üridin Yan Etkileri ve Güvenliği

Bir klinik çalışmada üridin, alınan dokuz sağlıklı insanda bir hafta boyunca hiçbir yan etkiye neden olmamıştır. Araştırmacılara göre, sadece bir kişi, üridin ilavelerinden kaynaklanmayan bilincini yitirmiştir. Depresyonlu ergenlerde, üridin yan etkileri hafif, karın krampları, bulantı, ishal ve hazımsızlık şeklindedir. Bir incelemeye göre, yüksek dozda üridin ayrıca insanlarda ateşe neden olabilmektedir.

Sağlık Açısından Riskleri

Kanser: Uridin takviyeleri P2Y2 reseptörünü aktifleştirerek kanser riskini artırabilir. P2Y2 aktivasyonu, otoimmün koşullar için iyidir, ancak kanserin büyümesini artırabilir. Birkaç hücre çalışması, P2Y2’nin aktif hale getirilmesinin, hem insan hem de hayvan hücrelerinde kanser yayılımını arttırdığını göstermiştir. Üridinin olası olarak kansere neden olabilmesi, timine yerine DNA’ya uracil bir nükleotid dahil edilmesidir. Folat ve B12 eksikliği aynı soruna neden olabilir. Bu durumda, yeterli folat ve B-12 vitamini, üridin kanserojen potansiyelini önlemeye yardımcı olmalıdır.
Kalp skarlığı: Sıçanlarda, üridin trifosfat (UTP) P2Y2 reseptörlerini aktive ederek kalp dokusunda iz bırakmaya neden olmuştur. Skar, kalbin valflerini kalınlaştırarak kalp kasını kan pompalamada daha az etkili hale getirmiştir. Kalbin geniş bir bölgesini etkileyen skar, kalp yetmezliğine yol açabilir.
İnsülin direnci: Yapılan bir insan denemesinde, tip 2 diyabet hastaları sağlıklı insanlardan daha yüksek üridin konsantrasyonlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Yüksek üridin seviyeleri, yüksek insülin, C-peptid ve HOMA-IR seviyeleri ile bağlantılı olduklarından insülin direncine işaret etmektedir. Farelerde kanda infüzyona uğramış üridin dozları insülin direncine neden olmuştur. Üridinin ayrıca insan hücrelerinde insülin sekresyonunu arttırdığı göstermiştir.
Azalan kemik yoğunluğu: Uridin trifosfat (UTP) kemik yoğunluğunu azaltabilir, ancak kanıtlar çelişkilidir. Bir çalışmada, UTP kemik mineralizasyonunu ve kemik oluşumunu kuvvetle inhibe etmiştir. Başka bir çalışmada, üridin trifosfat kemik oluşumunu ve kemik iliğinde yağ hücrelerinin artmasını engellemiş, bu da kemiğin gücünü azaltmıştır. Bununla birlikte, farklı bir hücre çalışmasında üridin trifosfatın kemik mineralizasyonunu desteklediği bulunmuştur. İdrarın kemik kaybını veya kemik oluşumunu teşvik edip etmediğine dair çelişkili kanıtlar vardır. Osteoporoz veya geliştirme riski olanların üridinden kaçınması gerekir.

Üridin Kaynakları

Bebekler; beyin büyümesini desteklemek için bol miktarda üridini anne sütünden alırlar. Yetişkinler için üridin bakımından zengin besin kaynaklarından bazıları şunlardır:
• Besin mayası
• Bira mayası
• Bazı sebzeler (örneğin mantar, brokoli, yulaf)
• Sakatat (örneğin karaciğer, pankreas) ve balık
• Bira
Eski tarihli çalışmalarda bazı uzmanlara göre, gıda RNA formunda üridin biyolojik olarak elverişli değildir. Gastrointestinal sistem ve karaciğer tarafından tamamen parçalanır. Bu besin maddesine yüksek miktarda ihtiyaç duyuluyorsa, gıda kaynakları yerine takviyeleri kullanılabilir.

Dozaj

Klinik çalışmalarda üridin dozu, depresif ergenlerde 1g/gün, sağlıklı yetişkinlerde 2g/gün arasında değişmiştir. Bu miktar gün boyunca iki veya üç doza bölünebilir. Ergenlerde, 6 haftaya kadar üridin verilmiş ve sağlıklı gönüllüler bunu yalnızca bir hafta boyunca almışlardır. Kanser hastalarında yapılan çalışmalar, her bir kişinin ağırlığına göre ayarlanmış, bir IV yoluyla çok yüksek dozlar kullanmışlardır. Hayvanlarda ise uzun süreli kullanımına bağlı güvenlik kaygıları nedeniyle uzun süre üridin alma önerilmemektedir. Eklerin çoğu, genellikle üridin monofosfat (UMP) olarak 200-350 mg/kapsül içerir.

Açıklayıcı Bilgiler

Bazı tıbbi mantarlar bile üridin içerir. Dev istiridye mantarı (Pleurotus giganteus) Malezya’da yabani olarak yetişir. Peninsular Malezya yerli halkı tarafından geleneksel olarak yemek pişirmek için kullanılır. Ancak yakın zamanda araştırmacılar bu mantarın beyin sağlığını iyileştiren zengin bir üridin kaynağı ve diğer antioksidan kaynağı olduğunu keşfetmişlerdir. Spesifik olarak, dev istiridye mantarı, aslan yeleği ve kaplanın süt mantarı (daha az bilinen bir çeşitlilik), sinir hücrelerini yeniden oluşturan nörit büyümesini arttırır. Ayrıca hücrelerde ve hayvanlarda sinir büyüme faktörünü (NGF) arttırmıştır. NGF beyin yemi gibi davranan nörotrofik bir faktördür. Aslanın yeleğinin de üridin içerip içermediği bilinmemektedir, ancak bu mantar kesinlikle nootropik bir süper besindir
Bazı kişiler odak ve motivasyonu arttırmak için dopamin artırıcı doğal maddelerle üridin depolamaktadır. Bu kombinasyonların onları destekleyecek klinik düzeyde verileri yoktur, ancak araştırmalar dopaminin dikkat, motivasyon ve yaratıcılıktaki rolünü desteklemektedir. Klinik bir çalışmada sinir ağrısını azaltmak için 60 gün boyunca aşağıdaki kombinasyon kullanılmıştır.

Kaynakça:
ncbi.nlm.nih.gov
nootropicsreviewnerd.com
filteredformulas.com
braintropic.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :