Vardiyalı Çalışmanın Sağlık Açısından Riskleri

ABD’de, yaklaşık 8,6 milyon kişi vardiyalı olarak geceleri çalışmaktadır.Bu birçok kişi için kariyerlerinde bir geçiş yoludur; diğerleri için finansal bir zorunluluktur. Ancak vardiyalı çalışmalar sağlık üzerinde ciddi bir şekilde olumsuz etkide bulunmaktadır.
Harvard Tıp Fakültesi, Brigham ve Boston Kadın Hastanesi’nde görevli Sinirbilimci Frank Scheer, vardiyalı çalışmanın, kalp-damar hastalıkları, diyabet ve obezite gibi bir dizi ciddi sağlık soruyla ilgili olduğuna dair güçlü kanıtlar olduğunu söylemektedir. Görülen değişiklikler sadece yaşam tarzı ya da sosyo ekonomik durum ile açıklanamaz. Vardiyalı çalışma ayrıca mide problemleri ve ülserler, depresyon ve artan kaza veya yaralanma riski ile de bağlantılıdır.

Vardiyalı Çalışmanın Farklı Yönleri

Ulusal Uyku Vakfı’na göre, vardiyalı bir çalışan sadece geceleri çalışan biri değil, aynı zamanda düzenli olarak saat 9’dan akşam 17.00’ye kadar olan çalışma programı dışında görev yapan biridir. Milyonlarca vardiyalı çalışan, polis memurlarını, itfaiyecileri, hemşireleri, doktorları, pilotları, garsonları, kamyon şoförlerini ve daha birçok uzmanı içermektedir. Spor salonunda sabahları ve akşamları müşterileriyle birlikte çalışan kişisel bir eğitmen bile vardiyalı bir işçidir. Vardiyalı çalışmalar yaygın hale geldikçe sağlık riskleri hem araştırmacılar hem de vardiyalı çalışan istihdam eden işletmeler için odak noktası haline gelmiştir. Bu tehlikeler ne kadar ciddidir veya azaltılabilir mi sorularına karşılık ne yazık ki henüz bütün cevaplara sahip değiliz.

Vardiyalı Çalışma Bizi Nasıl Etkiler?

Uzmanlar vardiyalı çalışmanın sağlığımız üzerinde en az iki ciddi etkisi olabileceğini söylemektedir. Bu etkilerden bazıları vardiyalı çalışmanın gerektirdiği yaşam tarzıyla ilgili olabilir. Gerisi ise biyolojimizle ilgilidir. Yaşam tarzı açısından alışılmamış saatlerde çalışmak bazı belirgin sorunlara yol açar. Vardiyalı çalışan kişiler uyku bozuklukları ve uyku kaybı eğilimindedir. İşleri onları arkadaşlarından ve ailelerinden uzaklaştırdığı için yalıtılmış hissedebilirler. Vardiyalı çalışma düzenli egzersiz yapmayı zorlaştırabilir ve çalışanlar abur cubur yemeye eğilim kazanabilir.

Kişilerin Vardiyalı Hizmetlerde Çalışma Sebepleri

Vardiyalı çalışanların çoğu polis ve itfaiyeci, yemek hazırlama ve servis etme, sağlık hizmetleri ve ulaşım gibi hizmet gruplarından birinde yer alır. Sorulduğunda, insanlar vardiyalı çalışma sebeplerini şöyle açıklamaktadır:

Vardiyalı iş, işin doğasıdır.
Vardiyalı çalışma, aile veya çocuk bakımı için daha iyi kazanç sağlar.
Vardiyalı çalışma mevcut tek seçenektir.
Vardiyalı çalışma kişisel bir tercihtir.

Vardiyalı çalışma birçok sektörde hayati öneme sahiptir ve mesai saatleri dışında önemli hizmetler sağlamak için vardiyalı çalışanlara güveniriz.
Ne yazık ki vardiyalı çalışma bir kişinin sağlığı ve iyiliği için çok rahatsız edici olabilir. 2008 Ulusal Uyku Vakfı anketinde, vardiyalı çalışanların sadece% 63’ü (vardiyalı olmayan çalışan işçilerin% 89’u) çalışma programlarının yeterli uyumalarını sağladığını söylemiştir.

Vardiyalı çalışanların hepsi uyku sorunlarından muzdarip değildir. Ancak geceleri vardiyalı çalışanların çoğunda uyku bozukluğu olduğu düşünülmektedir.
Kabaca vardiya çalışanlarının % 25-30’u aşırı uykululuk veya uykusuzluk gibi rahatsızlık belirtileri yaşamaktadır. Vardiyalı çalışma ayrıca fiziksel ve zihinsel sağlık, performans ve güvenlik ile ilgili ek sorunlarla da bağlantılıdır.

Sirkadiyen Ritmler ve Vardiyalı Çalışma

Sirkediyen ritmimiz vücut sağlığımız için son derece önemlidir. Tüm hücrelerimiz bu ritme göre çalışır. Ritmde meydana gelen değişmeler uyku bozukluğuna yol açar. Gece vardiyasına devam eden kişiler (örneğin, saat 23.00 ile 07: 00 arası) gündüz saatlerinde uyumaya ve gece uyanık olmaya uyum sağlamalıdır. Kişinin gündüz vakti uyumasını ayarlamak mümkün olsa da, iyi bir şekilde uyuyabilmek birçok insan için zordur çünkü iç saat genellikle gün boyunca uyanık kalmaktadır. Benzer şekilde, gece uyumayıp uyanık kalmak birçok insan için zor bir iştir çünkü sirkadiyen ritm gereği uykuya dalma dürtüsü oldukça güçlüdür. Vardiya çalışması doğal gün ışığı ve karanlığa ayarlı sirkadiyen ritmini yani iç vücut saatimizi bozar. Örneğin, bir kişi arka arkaya beş defa gece vardiyasında çalışabilir, ardından iki gün ve iki gece izinli olabilir. İzinli olunan hafta son boyunca kişi ailesi ve arkadaşları ile zaman geçirmek için tipik bir gece uykusu / gündüz uyanma programına geri dönebilir. Bu, bir bireyin iç saatinin tekrar kaymasına neden olur. Bu nedenle gece vardiyası çalışma haftası başladığında başka bir ayar yapılması gerekir. Tüm hafta boyunca sürekli bir uyku / uyanma programı olmadan, vücudun dahili biyolojik ritimleri her zaman senkronizasyon dışında kalabilir. Vücudun sirkadiyen ritimleri çok sık kesintiye uğradığında beden yeterince dinlenemez ve yeniden dengelenemez.

Kronik Uyku Yoksunluğu

Kronik uyku yoksunluğu vardiyalı çalışma bozukluğunun bir sonucudur. Gece vardiyasındaki çalışanlar, ortalama olarak gündüz çalışanlarına göre gece başına yaklaşık 1,5 saat daha az uyur. Uyku eksikliği yargılama, değerlendirme ve performansı etkiler. Geceleri işle ilgili kaza oranındaki artış ve gece vardiyasının ardından motorlu araç kazaları, uzun süreli vardiya çalışmasının tehlikeli olabileceğinin kanıtıdır. Son araştırmalar, kronik uyku kaybının obezite, diyabet ve kardiyovasküler hastalık riskinde artışa yol açabileceğini göstermektedir.

Vardiyalı Çalışanlara Yardım Edilecek Önlemler

Çalışanların yeterli uyumalarına ve tutarlı bir uyku programını sürdürmelerine ek olarak, çalışma programlarına uyum sağlamalarına ve iş sırasında uyanık olmalarına yardımcı olacak işyeri önlemleri alınmalıdır. Çalışmalar işyerinde aydınlatmanın, ışık yoğunluğunun arttırılmasının, ışığın dalga boyunun gün ışığını simüle etmesi için spektrumun mavi ucuna kaydırılmasının çalışanların gece çalışmasına uyum sağlamasını kolaylaştırdığını göstermiştir. Bu değişiklikler gündüz bile uyku yeteneğini artırabilir. Kafein kullanımı vardiya çalışanlarının uyanık kalmasına yardımcı olabilir. Ancak çalışanlar işten çıkıp eve gitmeyi ve uyumayı planlıyorsa alınan kafein miktarı vardiyanın yarısından itibaren azaltılmalıdır.

Vardiyaların dönmesi gerekiyorsa, çalışanların gündüz vardiyasından akşam vardiyasına, gece vardiyasına değişen bir programa uyum sağlamaları, tersine dönmeye ayarlamaktan daha kolaydır. Eğer uyku veya iş uyanıklığı sorunları kalıcı ve şiddetli ise, vardiyalı çalışanlar vardiyalı çalışmanın etkilerini zorlaştıran olası bir uyku bozukluğunun değerlendirilmesi için bir uyku uzmanını ziyaret etmeyi düşünmelidir.

Vardiyalı çalışanların uyku zamanlarını korumaları ve uyku ortamlarına dikkat etmeleri çok önemlidir. Karanlık, konforlu ve sessiz bir uyku ortamı oluşturmak için telefon kapatılmalı, kapı zili bağlantısı kesilmeli, çocukların okuldan alınması gerekiyorsa bunu kimin yapacağı planlanmalıdır. Yeterli uyumak iş güvenliğini, genel ruh halini, yaşam kalitesini, verimliliği ve sağlığı olumlu etkiler.

Kaynakça:
http://healthysleep.med.harvard.edu
https://www.sleepfoundation.org
https://www.webmd.com

Yazar: Müşerref Özdaş

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :