Bilim Kuramı Nedir?

Okuma Süresi: 2 Dakika  | Yazdır

Bilimsel olan konuları ve bilgileri içine alarak kapsayan bir bilim dalıdır. Amacı bilimsel pratik üzerine söylemde bulunmaktır. Kesinlikle bilimsel yöntem üzerine düşünülmez. Bilimkuramı kesinlikle bilgikuramı ile karıştırılmamalıdır. İkisi farklı alanlardır. Bilgikuramı bilim hakkındaki söyleyişi felsefenin önemli bir basamaklarından sayar ve düşüncenin bilimde önemli bir yer almasını amaç olarak belirler.

Tarihsel bilimkuramı incelendiğinde Bacherald tarafından başlayarak Canguilhem ve Koyre’nin yardımıyla devam ettirildiği görülür ancak Duhem’in ve Brunschvicg’in ortaya koydukları bilimkuramıyla aynı özellik taşımamaktadır. Tabi ki iki kuram arasında da ortak noktalar mevcuttur. Zaten bilimselkuramın tarihini ortaya koymak açısından bu iki kuramın birleştiği nokta bir mihenk taşıdır. İki kuramı birbirinden net olarak ayırt etmek gerekirse bilimler tarihçisinin fikirleri bir olgu olarak kabul edilir. Bilim kuramcısının ise ortaya koyduğu gerçekler yada olgular düşünce olarak kabul edilir.

Bilimkuramı günümüze kadar gelişinde birçok değişim göstermiş ve maddeci görüş konusunda kendini bu ilkeyle çokça ifade etmeye çalışmıştır. Bunun gibi daha birçok alanla ilgilenerek o alanların kimi zaman bir kısmını değiştirmiş kimi zaman ise açıklarını kapatmıştır. Mesela Louis Alt Husser kendi bilimkuramını tarihsel maddeciliğe entegre ederek Karl Marx’ın görüşlerindeki bilinmezlik ve anlaşılmazlığı ortaya çıkarmıştır.

Diğer bir bilgikuramı olan genetik bilimkuramı incelendiğinde bu kuramın bilginin yapılarını bilimsel bir şekilde incelediği görülür. Genetik epistemoloji ve bilişsel gelişim alanında önemli çalışmalar yürütmüş olan Jean Piaget gelişmekte olan insanların dolayısıyla çocukların düşünce ve dil gelişimlerinin devamlılık arz etmediğini bu sürecin bölüm bölüm meydana geldiğini ve çevresel etkinin tamamiyle gelişime dahil olduğunu ortaya koymuştur. Yazılan örneği açıklamak gerekirse bilgilerin evriminin soyut ve daha büyük bir kavramsallaştırmaya yöneldiği anlatılmaya çalışılmıştır.

Yazar: Kaan GÜNDÜZ