Fresk Sanatı Nedir? Nasıl Yapılır?

3918_137

Fresk; eski çağlardan bu yana izlerini sürdüren bir sanat dalıdır. Büyük duvarlar üzerine kendine has teknikleri ile figürler çizilmektedir. Cilalı taş devrinde bile birçok örnekleri bulunmuştur. İnsanoğlunun resimle tanışmasının öncülüğünü yapmıştır. Eski çağlarda resimler, bazı objeler var olmadığından duvarlara yapılmaktaydı. İtalya’da daha çok geliştirilmiş ve sanatçılar tarafından rağbet görerek yaygın hale getirilmiştir. Rönesans döneminin ünlü ressamları muhteşem fresk eserleri ile ilgi odağı olmuştur. İtalyanca da taze anlamını taşıyan sanat dalı, sulu boya tekniğinin izlerini taşımaktadır.

Fresk, resim sanatının büyütülmüş şeklidir. Sarayların duvarlarına titizlikle işlenen figürler, muhteşem görünüm ile hayranlık uyandırıyor. Kiliselerin duvarlarında dini sembolleri yansıtan fresk sanatı, şimdilerde müzelere ve tarihi mekânlara ev sahipliği yapmaktadır.

3918_6

Modern yapıdaki tarihi dokular ile bezenmiş sanat, hala birçok ressamın yoğun ilgisi ile karşılaşmaktadır. Duvar resmi olarak da adlandırılan fresk, geometrik desenlerin, eski yaşantıların izlerini yansıtmaktadır. En iddialı ve nadide fresk eserlerini, dünyaca ünlü ressamlar Michelangelo ve Leonardo Da Vinci vermiştir. Kıyamet Günü, Kutsal Ziyafet temalı fresk eserleri, ünlü ressamların en değerli yapıtları arasında yer almaktadır. Usta ressam Raffaello da muhteşem fresk eserleri ile anılmaktadır. Özellikle Rönesans döneminde damgasını vuran ressam Michelangelo’nun ölümsüz fresk eserleri, bu sanatın mükemmel örneklerini sunmaktadır.

3918_images

Fresk sanatı, duvar ya da taş üzerine yapılmaktadır. Ünlü ressamlar resim yaparken, tavan zeminini bile kullanmışlardır. Yapılışı uzun bir zamanı kapsamaktadır. Yapılıştan ziyade hazırlık aşaması uzun bir zaman diliminden oluşmaktadır. Ressam yapacağı resmi iyi tasarlamalıdır. Su, kireç ve boya malzemeleri bu sanatın olmazsa olmazları arasındadır. Fresk sanatının ilk adımı, duvar üstüne yapılan yaş sıva ile başlar. Sıva kurumadan sanatçı, istediği figürü ya da şekli vermek zorundadır. Bu yüzden resim parça parça yapılır. Sıva ile boya aynı anda kurur ve figürler ya da şekiller duvar ile bütünleşir ve ortaya muhteşem görüntüler çıkar. Fresk ustaları resme başlamadan önce plan yapar ve parça parça bölümler oluşturur. Sıvayı kurutmamak için sadece uygulayacakları resmin parçası ebadında uygulama yaparlar. Sade, yalın ve abartısız bir resim sanatıdır.

Genellikle renkler açık renklerden meydana gelir. Derinlik, boyut kazandırma, objeleri belirginleştirme gibi bir yöntemi yoktur. Zemin duvar olduğundan bu işlemler yapmak zordur. Yapılsa bile bu görünümü yakalamak imkânsızdır. Yanlış yapılan resmin düzeltilmesi zordur. Yanlış olan bölge kazınır ve aynı işlemler tekrarlanır. Bu yüzden çok titiz ve emek isteyen bir sanat dalıdır. Duvarların deforme olma sorunu ya da tozlanma gibi problemler bu sanatın bozulmadan kalmasını imkânsızlaştırır. O yüzden günümüze eskiden kalma çok az eser bulunmaktadır. Muhafaza etmesi zor olduğundan büyük özen ister. Yapılan eseri başka bir mekâna taşımak ya da tamirini yapmak, orijinalliğini yitirebilir ve çok ciddi deformasyonlara yol açabilir. Doğal malzemelerden yapılıyor olması, bu sanatı daha kısa ömürlü kılmaktadır.

Yazar: Elif Açıkgöz