Kızılötesi Termometre Nedir? Nasıl Çalışır?

ter

Sıcaklık, zamandan sonra günlük yaşamda en çok ölçülen parametrelerden biridir. Sıcaklık bir ürünün, bir cihazın üretim veya kalite kontrol aşamalarında var olan koşullarını göstermede önemli rol oynamaktadır. Sıcaklığın doğru ölçülmesi, ürün kalitesine ve verimliliğe pozitif yönde etki etmektedir. Aynı zamanda gelişen dünya şartlarında, hızlılık açısından çabuk reaksiyon gösteren ısıölçerler önem kazanmaktadır.

Kızılötesi teknolojisi yeni bir olgu olmamakla birlikte son yenilikler ile düşük maliyetli, daha güvenilir ve kullanımı pratik termometreler piyasada yerini almaya başlamıştır. Bu termometrelerin en büyük avantajlarından biri, ürün ile temas etmeden bir sensör vasıtası ile uzaktan ölçüm yapabilmesidir. Genel olarak kızılötesi termometrelerin avantajlarını sıralarsak;  kısa zamanda ve ürüne temas etmeden ölçüm yapmasının dışında, 3000 santigrat dereceye kadar olan sıcaklıkları ölçebilmesi, ölçüm esnasında herhangi bir girişim olmaması, ölçülecek olan maddede kontaminasyona yol açmaması ve fiziksel olarak ulaşılması mümkün olmayan veya zararlı olan maddelerin ölçümüne olanak sağlamasıdır.

Birçok avantajı bulunduran kızılötesi termometreleri kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı parametreler bulunmaktadır; ısısı ölçülecek olan madde muhakkak kızılötesi termometre için optik görünürlüğe sahip olmalıdır. Yüksek miktarda toz veya sigara dumanı gibi görünürlüğü azaltacak etkenler yanlış ölçüm yapmaya neden olabilir. Metalik reaksiyon kabı gibi elle tutulur engeller varsa, kabın içindeki sıcaklık değeri ölçülemez, sadece kap yüzeyinin sıcaklığı ölçülebilir. Bunun yanında sensörün optiği toz veya kirlilik oluşturan herhangi bir şeye karşı korunmalıdır.

ter4

Nasıl Çalışır?
Kızılötesi bir prizmadan geçirildiğinde güneş ışığının ayrıştırılabilen bir bölümüdür. Bu ışımanın bir enerjisi vardır. Yirminci yüzyılın başlarında Planc, Boltzmann, Wien ve Kirchoff gibi önemli bilim adamları elektromanyetik spektrum faaliyetlerini belirlemiş ve kızılötesi enerji hakkında önemli bulgular elde etmişlerdir. Bu bulguların sonucunda siyah cisim tarafından yayılan ışığın dalga boyu ile enerjisi arasında bir bağlantı olduğu bulunmuştur. Mutlak sıfır noktasından (0 Kelvin) yüksek sıcaklığı olan objeler enerji saçmaktadır. Yayılan bu enerjinin büyüklüğü sıcaklık ile bağlantılıdır. Bu bilgi kızılötesi termometrelerin çalışma prensibinin temel noktasıdır.

Kullanım Alanları

Kızılötesi termometrelerin geniş bir kullanım alanı vardır. Bunlardan bazıları;

ter2

1-Mekanik bir aletin veya elektrik devre anahtarı kutusu sıcaklığını ölçmede,

2-Üretim aşamasında sıcak bölge kontrolü için,

3-Yangın söndürme durumlarında sıcak bölge kontrolü amacı ile,

4-Kalibrasyon veya kontrol amacı ile ısıtıcı veya fırın sıcaklığını ölçmede,

5-Gıdaların sıcaklığını ölçme amacı ile,

6-Araştırma ve geliştirme çalışmalarında veya kalite kontrol aşamasında ürünün ısınma ve soğuma prosesini kontrol amacı ile kızılötesi termometreler tercih edilmektedir.

Günümüzde kızılötesi radyasyonu tespit ederek sıcaklık ölçebilen birçok çeşit termometre bulunabilmektedir. Bunlardan bazıları özel olarak belirli bir noktayı uzun zaman periyotlarında ölçebilmek için herhangi bir yere sabitlenirken, bazıları da günlük kolay kullanım sağlamak için elde ölçüm yapmak için uygun olan portatif modellerdir.

Yazar: Nihat Keleş