Gastronominin Kelime Anlamı, Ortaya Çıkışı ve Gastronomi Turizmi Hakkında Bilinmeyenler

Gastronominin Kelime Anlamı ve Ortaya Çıkışı
Gastronomi kelimesinin etimolojik olarak incelenmesi şu şekildedir: Yunanca ‘gastros’ ve ‘nomos’ sözcüklerinin birleşmesi ile oluşan kelimelerin tam Türkçe karşılığı ‘Mide Kuralı’ ya da ‘Mide Yasası’dır. Dilimize Fransızca’dan geçen gastronomi kelimesinin Türk Dil Kurumu sözlüğündeki anlamı ise, ‘yemeği iyi yeme merakı, sağlığa uygun, iyi düzenlenmiş, hoş ve lezzetli mutfak, yemek düzeni ve sistemi olarak ifade edilmektedir.’
Dünyadaki tarihsel gelişim süreci 9. yüzyıl sonlarında Charles Monselet’in, ‘Bütün şart ve yaşlarda tadı bilen sanat’ olarak tanımlaması ile başlamış olup, Joseph Bercholux’un ‘Gastronomi ya da Tarladan Sofraya İnsan’ adlı eseri ile 1801 yılında literatüre girmiştir. Bundan iki yıl sonra ‘Gastronomi Paris’te’ adlı eseri de yayınlanmış ve literatür bu tarihlerden itibaren büyük bir ivme kazanmıştır. Gastronomi alanında ilk resmi çalışma ise, Fransız Jean Anthelme Brillat Savarin tarafından “tat fizyolojisi” çalışması ile literatür güçlenmiştir. Fransa’da gastronominin öncüsü olarak kabul edilmiş ve bir gastronom olarak ün kazananmıştır Brillant Savarin.
Gastronomi Turizmi
Yemek yemek fizyolojik bir ihtiyaçtır. Gelişen ve değişen dünyada yiyecek-içecek sektörü sayesinde ise bu ihtiyaç zamanla boş zamanları değerlendirmeye yönelik bir faaliyet olarak kabul görmüştür. Kişiler yiyecekten, farklı tatları denemekten, manzaralardan ve diğer koşullardan haz almak için evlerinin dışında yemek yemek istemektedirler.
Gastronomi turizmi genel anlamda, insanların yiyecekler ve bu yiyecekler ile ilgili deneyimlerini tamamlayan bir olgu haline gelmiştir. Temel motivasyon faktörü özel bir yemek türünü tatmak ya da bir yemeğin üretilmesini görmek amacı ile özel imalat yerlerini ziyaret etmektir. Bu kapsamla yapılan geziler gastronomi turizmi kapsamına girmektedir.
Dünya çapında kültür ve turizm alanında lezzetli yemeklerin ve yerel halkın etnik mutfak kültürü ile gastronomi turizmi oldukça büyük bir ilgi görmeye başlamıştır. Turizm odaklı yiyecek-içecek kuruluşları açısından yerel mutfak, çekicilik unsurları arasındadır. Yerel el sanatları gibi yerel mutfak da turistler için popüler bir öğe haline gelmiştir. Gastronomi turizmi, sadece bir yerde yemek yemek olmaktan çıkıp, eğlence amaçlı seyahat eden turistler için farklı yemek arayışları gibi bir kavram olmuştur. Yerel gıda, özgün, eşsiz, gerçek izlenimler ile turizmi çeşitlendirip, yerel halkta yarattığı etki ile de bölgesel ve ulusal, ekonomik gelişmeyi sağlamaktadır. Bu nedenle, turizmin son yıllarda ön plana çıkan bir ayağı olmuştur.
Dünya’da Gastronomi Turizmi
Artık bir moda haline gelen gastronomi turizmi, yemek ile yapılan bir çeşit sanat olarak ifade edilmeye başlanmıştır.
Dünya’da yemek turizmi temel olarak üç aşamada gerçekleştirilmektedir.
1- Sadece yemek pişirmeye yönelik turlar vardır ve bölgesel yemek turları yapılır.
2- Bölgeye ait yerel bir yemeğin yendiği ya da ünlü bir şefin yaptığı yemeği yönelik gerçekleştirilen turlar yapılır. Daha çok Fransa, İtalya ve İspanya’da gerçekleştirilir.
3- Özel olarak yapılan bir ürünü ve o ürünün üretildiği yerleri ziyaret etmeye yönelik yapılan turlar mevcuttur ve daha çok Kosta Rika’da kahve turları, Belçika ve İsviçre’de ise çikolata turları gibi örnekleri vardır.

Kaynakça:
Gülen M. (2017). Gastronomi Turizm Potansiyeli ve Geliştirilmesi Kapsamında Afyonkarahisar İlinin Değerlendirilmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 31-42.
Güler, S. (2010). Türk Mutfak Kültürü ve Yeme İçme Alışkanlıkları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:26, 24-30.
http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_btsf
Deveci, B., Türkmen, S. ve Avcıkurt, C. (2013). Kırsal Turizm ile Gastronomi Turizmi İlişkisi: Bigadiç Örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3 (2): 29 – 34.
Karim, S. A, ve Chi, C. G. Q, (2010). Culinary tourism as a destination attraction: an empirical examination of destinations’ good image. Journal of Hospitality Marketing & Management, 19(6), 531-555

Yazar: Semahat Göker

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :