Makinalı Tüfeklerin İcadı ve Tarihsel Gelişimi

Sayfayı Yazdır

rpk1718’de James Puckle ilk defa savaşlarda toplu hedeflere karşı daha etkin olan bir savunma silahı icat etmiştir. Bu yeni üretilen “puckle” makineli tüfek, tek namlulu, büyük bir toplu tabancaya benzemekteydi. Elle döndürülen silindirik bir mekanizmaya ve yedi dakikada 63 mermi atabilme yeteneğine sahipti. Ancak bu silaha o dönemde fazla önem verilmemiştir.

Amerika iç savaşı, ateşli silah teknolojisinin gelişiminde büyük rol oynadığı gibi savaşların kaderini değiştirebilecek düzgün çalışan ve geliştirilmiş ilk makineli silahın üretilmesini de sağlamıştır. Silah üreticisi ve tasarımcısı Richard gatlign, 1861 de birbirine daire düzeninde koşut 6 namlusu olan, dirsek destekli ve kendi adı ile anılan ve iki dakikada 616 mermi atabilen gatling makineli tüfeğini geliştirmiştir. Gatling makineli tüfeği, sağladığı hızlı ateş sürati ile savaş alanlarında yüz askerin hep birlikte oluşturacağı ateş desteğini tek bir askerin yapmasını sağlamıştır. Gatling makineli tüfeğinin 1882 modeli, dakikada 1200 mermi atabilecek yeteneğe ulaşacak şekilde geliştirilmiştir.

1879 da Gardner makineli tüfekleri geliştirilerek yirmi yedi dakikada 10.000 mermi atabilme yeteneğine ulaşılmıştır.
1881’de ise Hiram Maxim, Paris’te katıldığı elektrik fuarında kendisine önerilen “daha fazla para kazanmak için Avrupalıların birbirini yok edecekleri bir silah üretme “tekliğini Londra’ya dönüşünde hayata geçirecek, yeni bir makineli tüfek tasarısı üzerinde çalışmalara başlamıştır. 19885’te dünyanın ilk elde taşınabilir özellikteki Maxim makineli tüfeğini geliştirmiştir.

XX. Yüzyılın başlarında Gatling makineli tüfeklerinin yerine tam otomatik ve tek namlulu maxim makineli tüfekleri almıştır. Gatling ve Maxim makineli tüfekleri pratik anlamda ilk kamadan dolma yiv ve setli namlulu topların icat edilmesinin yolunu da açmıştır.
Maxim, makineli tüfek atışlarında, mermi geri tepme gücünü ikinci bir merminin namluya sürülmesi için kullanılan bir sistem haline getirerek, tüfeği dakikada 500 mermi atabilecek güce ulaştırmıştır. 1889’da İngiliz ordusu tarafından satın alınan bu silahlar, ilk defa 1893-1894’te Afrika’da koloni savaşlarında, İngiliz ordusu tarafından yerli Afrikalılara karşı kullanılmıştır. Bu savaşta 50 İngiliz askeri 5000 yerliye karşı dört Maxim makineli tüfekle başarı kazanmıştır. Daha sonraları da Almanya, Avusturya, İtalya ve Rus ordularında da kullanılmaya başlanmıştır.

Maxim’in başarısı bu konudaki diğer mucitlere ve silah üreticilerine ilam kaynağı olmuş ve onları da harekete geçirmiştir.
Almanların Maschinegevehr makineli tüfekleri ile Rusların Lemyot Maxima’sı, Maxim makineli tüfeklerinin geliştirilmiş biçimleridir.
1890’da John Moses Brovning, kendi adı ile anılan Brovning makineli tüfeklerini geliştirerek ABD ordusuna satmıştır. Kont Odkolek adlı bir Avusturyalı da bir Fransız silah üreticisi firmayla anlaşarak birlikte Hotchkiss makineli tüfeklerini geliştirerek Fransız ordusunun makineli tüfek ihtiyacını karşılamıştır.
Birinci dünya savaşı’nın başlamasıyla birlikte silah sanayisindeki hızlı gelişime paralel olarak İngiliz ordusunda Vickers makineli tüfekler de kullanılmaya başlanmıştır.
sil_013_maxim_18
Vickers makineli tüfekleri dakikada 600 mermi atabilme kapasitesine sahipti, bu makineli tüfeklerde 250 mermilik şerit manşonlar kullanılmaktaydı ve menzili 4500 yarda idi. Su soğutmalı sistemle çalıştığı için uzun süreli atış yapabilme özelliğine sahipti.
1911’de ABD’de geliştirilmiş olan Levis makineli tüfekleri de savaş süresince İngiliz ordusu tarafından kullanılmıştır. Bu tüfeklerin yapım ve tasarımı Vickers makineli tüfeklerinden daha kolaydı. Ayrıca 12 kg. daha hafifti. Birinci dünya savaşsında batı cephesinde askerler, zırhlı arabalar (tank) ve uçaklar tarafından da kullanılmışlardır.

Makineli tüfekler, genellikle kızaklı kundak veya sehpalı kundak üzerine yerleştirilerek kullanırdı. Omuzdan atış için ise dipçik ve hafif atış sehpası da denilen çatal mesnetler (ayak) kullanılırdı.
Ağır makineli tüfeklerin taşınma zorlukları birinci dünya savaşında tek kişi tarafından taşınabilen hafif makineli tüfeklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. İlk hafif makineli tüfek 1904’te Danimarkalılar tarafından üretilen Madsen hafif makineli tüfeği idi.