Ayak Kemerinde Ağrı Nedenleri ve Tedavi Yolları

Ayak kemeri, ayağın tabanı boyunca parmak bitimiyle topuk arasındaki bir alandır. Ayak kemerinde birçok potansiyel ağrı nedeni vardır ve özellikle sporcular arasında yaygın bir problemdir. Ayal kemeri, bir üçgen oluşturan üç ayrı kemerden oluşmaktadır ve her kemer, kemiklerden, bağlardan ve tendonlardan oluşmaktadır.

Nedenleri

Yaşlanma, aşırı kullanma ve kilo alıma, ayak kemerinde ağrıya neden olabilmektedir. En yaygın iki ağrı nedeni yaralanma ve yapısal sorunları içermektedir. Yapısal konular tipik olarak ayağı ve çevresini ifade eder. Her iki durumda da, birkaç faktör bu sorunları tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir. Bu faktörler aşağıdaki gibidir:
• Yaşlanma
• Aşırı kullanma
• Kilo alma
• Fiziksel stres
• Nörolojik durumlar
Ayak kemerinde birçok ağrı nedenleri vardır ve bu nedenler ise aşağıdaki gibidir:

Overpronation

Overpronation; ayağın aşırı içeri dönük olma halidir. Aşırı dönüklük, kişinin yürürken, koşarken veya zıplarken nasıl hareket ettiğini gösterir. Overpronates yapan kişi önce topuğun dış kısmı ile yere vurur. Kişi basamağı tamamladığında, ayak kemer üzerinde çok ileri yuvarlanır. Ekstra basınç bu kemerin düzleşmesine neden olmaktadır. Uzun süreli, aşırı alım tendonlara, kaslara ve bağlara zarar verebilir. Bu hasar kemerde, dizde, kalçada veya sırtta ağrıya, ayrıca çekiç ve nasırlara da neden olabilmektedir. İçeri dönüklük kusuru olan kişiler yürürken genellikle ekstra bir destekten faydalanmaları gerekir. Bu destek, stabilite ayakkabılar ve reçeteli kemer desteklerini içermektedir.

Plantar Fasiit

Plantar fasiit, plantar fasyasın dejeneratif bir durumu ve topuk ağrısının sık görülen bir nedenidir. Plantar fasya, ayağın arkasını öne bağlayan bir bağdır. Plantar fasiitin bazı genel nedenleri vardır ve bu nedenler aşağıdaki gibidir:
• Hasar
• Aşırı kullanım
• İltihap
Herkes plantar fasiit olabilir, ancak koşma gibi aktiviteler riski artırmaktadır. Şayet kişi de bu durum varsa, uyanırken sık sık ağrı hisseder. Ağrı genellikle yürüme ve ayakta durma ile gün boyu kötüleşmektedir. Kemer ağrısına ek olarak, kişi ayak topuklarında sertlik hissedebilmektedir. Plantar fasiitli kişiler, ayağın iyileşmesine sağlamak için koşma gibi aktiviteler yapmaktan vazgeçmeleri gerekir. Ayrıca, destek ayakkabısı kullanmak veya ayak kemerini bastırmaya yardımcı olan kesici uç kullanabilirler.

Kavus Ayak

Kavus ayağı yüksek kemere neden olan yapısal bir anormalliktir. Kavus ayağı olmanın bazı nedenleri vardır ve bu nedenler aşağıdaki gibidir:
• Genetik
• İnme
• Beyin felci
• Charcot-Marie-Tooth hastalığı
Kişi kavus ayağına sahipse, yürürken veya ayakta dururken ağrı hissedebilir. Ayrıca ayak bileği burkulmalarına ve yaralanmalarına yol açabilecek stabiliteyi azaltabilmektedir. Kişi kavus ayağı ile ilgili başka sorunlara sahip olabilir ve bu sorunlar aşağıdaki gibidir:
• Pençe ayağı
• Çekiç parmağı
• Nasır
Kavus ayağına sahip olan kişiler, ayaklarını stabilize etmek, ağrı ve olası yaralanmaları önlemek için destek ayakkabılarını veya uçlarını kullanmalıdırlar.

Posterior Tibial Tendon Fonksiyon Bozukluğu

Posterior tibial tendon, baldır kaslarından birini ayağın iç kısmına bağlar. Posterior tibial tendon disfonksiyonu (PTTD), bu tendon yaralandığında veya iltihaplandığı zaman ortaya çıkmaktadır. Posterior tibial tendon kemeri destekleyemiyorsa, kişi bu bölgede ağrı hissedebilir. PTTD ağrısı tipik olarak ayak bileğinin iç kısmında ve baldırın arkasında görülmektedir. Ağrı genellikle koşarken veya hızla yürürken oluşur ve kişi durduktan sonra kaybolur. Bir ayak bileği desteği veya özel olarak tasarlanmış uçlar PTTD’nin düzeltilmesine yardımcı olabilmektedir.

Düzayak

Çocuklarda veya yetişkinlerde düzayaklar oluşabilmektedir. Çoğu durumda, düzayaklar sorun çıkarmaz, ancak kişinin kemerde, ayağın diğer bölgelerinde, bacaklarda, ayak bileklerinde ve sırtta ağrı hissetmesine neden olabilmektedir. Kişi semptomlar ortaya çıkana kadar ayaklarının düz olduğunu fark edemeyebilir. Doktor kemer sorunu için ek destek sağlamaya yardımcı olmak için destekleyici ayakkabılar veya ekler kullanmayı tavsiye edebilir.

Tedavi

Kişinin ayak kemerindeki ağrıları evde yapılan tedaviler hafifletmiyorsa, doktor fizik tedaviyi önerebilir. Bazı durumlarda, ev tedavileri ve germe, ağrıyı hafifletmek için yeterli değildir. Bu durumda, doktor veya podiatrist birkaç tedavi önerebilir ve tedaviler aşağıdaki gibidir:
• Fizik Tedavi
• Gece atelleri
• Destek
• Silendirler
• Ameliyat
• Kortizon enjeksiyonları
• Reçeteli ağrı kesiciler (reçetesiz steroidal antienflamatuar ilaçlar)
• Reçeteli ortez, destek ayakkabısı veya ekleri

Ev ilaçları ve Germe

Kişi tedavi görürken, hala ev ilaçlarını göz önünde bulundurmalı ve ağrıyı hafifletmek için germe hareketleri yapmalıdır. Doktor kişiye ayağını hareket etmemesini tavsiye ederse, bu tavsiyeye uymalıdır. Evde uygulanabilecek bazı tedaviler vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
Dinlenme: Ayak kemerini kötüleştiren herhangi bir aktivite yapmayı durdurulmalı veya önemli ölçüde azaltılmalıdır
Buz uygulama: Ayak kemerindeki şişliği azaltmaya yardımcı olmak için bir beze sarılmış bir buz torbasını kemere ve diğer hassas alanlara uygulanmalıdır
Çorap giyme: Çıplak ayakla dolaşmaktan kaçınılmalıdır
Desteğin kullanılması: Minderleri, iç kısımları ve destek ayakkabılarını kullanmayı düşünülmelidir
Splintleme: Doktora uyurken destek vermesini sağlamak için geceleri ayağı gece plağı uygulayabilir.
İlaç kullanma: İbuprofen gibi reçetesiz satılan ağrı kesicileri denenmelidir
Ek olarak, kişinin ağrıyı hafifletmek ve kemer yaralanmalarını daha az eğilimli hale getirmek için yapabileceği birkaç farklı teknik vardır. Bu teknikler aşağıdaki gibidir:

Ayak Streç

Bu esnemeyi gerçekleştirmek için aşağıdakiler uygulanmalıdır:
• Oturulmalıdır
• Bir ayak karşı uyluğa koyulmalıdır
• Ayak parmağı bir elle tutulup topuk üzerinde diğeri aşağı bastırılmalıdır
• Ayak parmakları yavaşça topuğa doğru itilmeli ve 3-5 dakika bu şekilde beklenmelidir.

Baldır Germe

Kişi baldırlarını uzattığında, ayaklarının altındaki ağrı ve baskıyı hafifletebilir. Baldırı gerdirmek için aşağıdakiler uygulanmalıdır:
• Duvara bakılacak şekilde durulmalıdır ve her iki el omuz genişliğinde duvara yerleştirilmelidir
• Bir geri adım atılmalıdır
• Arka diz, düz ve topuk zeminde tutulurken ön diz öne doğru bükülmelidir
• Bu şekilde 20–30 saniye basılı tutulmalıdır, üç kez tekrarlanmalı ve sonra bacaklar değiştirilmelidir.

Rulo veya Bilyeli Ayak Masajı

Kişi, ayak gerginliği üzerinde masaj yapmak için küçük bir tenis topu veya köpük silindir kullanabilir. Bu teknik otururken yapmak en kolay olanıdır. Bu tekniği kullanmak için aşağıdakiler uygulanmalıdır:
• Ayakkabılar çıkarılmalıdır ve sandalyeye oturulmalıdır
• Top veya silindir ayak kemerinin altına yerleştirilmelidir
• Top ayak topuğun kemerine doğru ileri geri hareket ettirilmelidir

Ayak Kemeri Hakkında

Kemer, ayaktaki birkaç fonksiyondan sorumludur. Kemerin içerdiği bazı fonksiyonları vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Kilo almaya yardımcı olur
• Hareketlerin dengelenmesine yardımcı olur
• Kişi yürürken veya koşarken ayağın arazideki değişikliklere uyum sağlamasına izin verir
• Dengenin korunmasına yardımcı olur
Kişi doğrudan bölgedeki kemere zarar verebilir. Diğer alanlarda ağrı veya rahatsızlık hissetmek de mümkündür. Ayaktaki diğer alanlar aşağıdaki gibidir:
• Topuk
• Ayak topu
• Ayağın üst kısmı
• Kalça
• Bacak
• Diz
• Ayak bilekleri
Bazı durumlarda kişi sabahları en kötü acıyı hissedebilir. Bununla birlikte, çoğu kişi ayakta durmak da dâhil olmak üzere ayakları doğrudan içeren aktiviteler sırasında daha fazla ağrı hissedebilmektedir.

Ne Zaman Doktora Görünmeli?

Arada bir ağrı için istirahat, buz ve germe genellikle yeterli olmaktadır. Bununla birlikte, ağrı birkaç gün sonra geçmezse, ağrı şiddetli veya sık sık geri gelirse, doktorla görüşülmelidir. Doktor, kişiyi ayak ve ayak bileklerinde uzmanlaşmış bir ortopedi cerrahına veya bir ayak uzmanı olan bir podiatrist yönlendirebilir. Kişinin ayağını, nasıl yürüdüğünü ve altında yatan sorunun ne olduğunu belirlemek için diğer faktörleri inceleyebilir. Bu faktörler aşağıdaki gibidir:
• İltihaplanma, hassasiyet, şişme, şekil bozukluğu,
• Denge, koordinasyon, refleksler, duyum ve kas tonusunun kontrol edilmesi
• X ışınları, CT taramaları, MRI veya ultrason gibi testler
Doktor ağrının altında yatan nedenini belirlediğinde, özellikle altta yatan nedeni hedefleyen ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olan tedaviler önerebilmektedir. Kemer ağrısı, özellikle sporcular arasında yaygın bir problemdir. Çoğu durumda, kişi ağrı geçinceye kadar ayaklarının kemerini gerebilir, dinlendirebilir ve buz uygulayabilir. Ayağın kemeri ile ilgili problemler ayak bileği, topuk, bacaklar, diz ve sırt dâhil olmak üzere vücudun farklı bölgelerinde ağrıya neden olabilmektedir. Ayak sorunlarının sırt veya diz yaralanmalarına yol açmamasını sağlamak için sorunu erken tedavi etmek önemlidir. Ağrı devam ederse, kötüleşirse veya kronikleşirse, kişi ek tedavi seçenekleri hakkında doktoruyla konuşmalıdır.

Kaynakça:
orthoinfo.aaos.org
foothealthfacts.org
uofmhealth.org
cedars-sinai.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :