Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Astımı Olanların Coronavirüs (Covid-19) Hakkında Bilmesi Gerekenler

0 21

Koronavirüs, hayvanlarda sıklıkla görülen bir virüs türüdür. Bazen insanlara yayılabilir fakat bu nadirdir. Aralık 2019’da yeni bir koronavirüs yayılmaya başlamıştır. Uzmanlar, insanların virüsü ilk kez bir balıktan ve canlı hayvan pazarından aldığını düşünmektedir fakat şimdi insandan insana yayılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO veya DSÖ) bunu küresel bir pandemi (kolayca yayılan yeni bir virüs salgını) ilan etmiştir. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre, koronavirüs semptomları şunları içerebilir:
*Ateş
*Öksürük (genellikle kuru)
*Nefes darlığı
*Yorgun ve bitkin hissetmek
Koronavirüs, grip, soğuk algınlığı gibi solunum hastalıkları ve mevsimsel alerjilerin benzer bazı semptomları vardır. Ateş ve öksürük varsa doktor aranmalıdır. CDC, semptomların virüsle temas ettikten 2 ila 14 gün sonra ortaya çıkabileceğini düşünmektedir.

Koronavirüs Nasıl Yayılır?

Virüs öksürme (veya hapşırma) yoluyla yayılır. Virüs, öksürüldüğünde havaya yayılan damlacıklar içinde olacaktır. Bunlar ağır damlacıklardır ve hızlı bir şekilde aşağıdaki zemine, yüzeye düşerler. Koronavirüs hastalığına sahip birinin 1-2 metre yakınında olan kişiler damlacıkların ulaşabileceği bölge içinde olabilir. Hasta olan biri yakınındaki birinin yüzüne veya çevresine öksürürse ortamda bulunanlar enfekte olabilir. Bu yüzden herkesin dirseklerine veya mendiline öksürmesi/hapşırması, daha sonra atması ve ellerini yıkaması önerilir. Hasta olan insanlar da hastalığın yayılmasını durdurmak için bir maske takmalıdır. Koronavirüs ayrıca insanların öksürdüğü yüzeylerde kalabilir. Üzerinde virüs bulunan bir yüzeye dokunup ağza, buruna veya gözlere dokunulursa kişiler hastalanabilir.

Kimler Risk Altındadır?

Şu anda, yeni koronavirüsün astımı olan insanları nasıl etkilediğine dair çok az veri vardır. 140 vakadan oluşan bir çalışmada astımla hiçbir bağlantı görülmemiştir. Bununla birlikte, astımın diğer koronavirüs suşlarıyla daha da kötüleştiği bilinmektedir. DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) ve CDC’ye göre, en yüksek risk grupları şunlardır:
*Çin, İran, Güney Kore ve Avrupa’ya seyahat edenler
*Koronavirüs hastalığına yakalanan bir kişinin bakımını yapanlar
*60 yaş üstü insanlar
*Aşağıdakiler gibi kronik tıbbi rahatsızlıkları olan insanlar:
-Yüksek tansiyon
Kalp hastalığı
-Diyabet
-Astım
Astım hastaları, bulundukları toplumda her türlü solunum yolu hastalığı yayılırken önlem almalıdır. CDC, yüksek risk altındaki kişiler (astımı olanlar dâhil) için yeni yönergeler yayınlamıştır. Bu yönergenin içeriğinde şunlar vardır:
*Erzak ve gerekli malzemelerin stoklanması (14 ila 30 günlük tedarik)
*Diğerler kişilerden uzak durmak için adımlar atılması (sosyal mesafe, yaklaşık 2 metre)
*Hasta olan insanlardan kaçınılması, yakın temasın sınırlandırılması ve sık sık ellerin yıkanması
*Kalabalıktan mümkün olduğunca kaçınılması
*Gerekli olmayan seyahatlerden kaçınılması
*Evin ve arabanın, özellikle de kapı tokmağı, elektrik düğmeleri, cep telefonları, araba kapı kolları ve direksiyon gibi sık dokunulan öğelerin temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi
Bulundukları ya da yaşadıkları ülkede bir salgın olanların mümkün olduğunca evde kalması önerilir. Yiyecek ve malzemelerin bir başkası tarafından eve teslim edilmesinin yolları (online alışveriş gibi) bulunmaya çalışılmalıdır. Ülkemizde grip aktivitesi hala yüksektir. Bir kişi hastalanırsa, koronavirüs salgınının olduğu bir bölgede yaşanmadığı sürece muhtemelen grip geçiriliyor olabilir. Öksürük, ateş belirtileri görülürse aile hekimleri ya da “Alo 184 “ hattı aranmalıdır. Grip için antiviral tedaviler mevcuttur.

Astımı Olanlar Ne Yapmalı?

Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) pandemisi tüm insanlar için korkutucudur, ancak astımı olanlar için SARS-CoV-2’ye (COVID’e neden olan virüs) sahip olmak daha korkutucudur. Şu anda astımlılarda enfeksiyon oranlarının arttığına dair bir kanıt yoktur. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, orta şiddetli astımı olan hastaların daha büyük risk altında olabileceğini belirtse de şu anda bunu destekleyecek yayınlanmış bir veri bulunmamaktadır fakat değişime uğrayan bir pandemiyle uğraşıldığı ve yeni bilgilerin gelecekte durumu değiştirebileceği unutulmamalıdır. Astımı olanlar koronavirüs pandemisinde en büyük risk altında olanlar arasındadır ve önlem almaları gerekir.
Astım alevlenmelerine neden olduğu gösterilen koronavirüsler mevsimsel versiyonlardır. SARS-CoV-2 virüsü (diğer iki pandemik koronavirüs olan SARS-CoV ve MERS-CoV gibi) astım alevlenmelerine neden oluyor gibi görünmemektedir. Yine de astım hastalarının astımlarını mümkün olan en iyi şekilde kontrol altında tutmaları her zaman önemlidir bu nedenle kullanılan ilaçlara devam edilmelidir. Bu şekilde, herhangi bir enfeksiyon veya alerjen astımın alevlenmesine yol açarsa akciğerler en iyi şekilde hazırlanmış olur. Bu salgın (pandemi) sırasında astımı olan insanlar yaptığı her şeyi yapmaya devam etmeli, gelişebilecek herhangi bir semptom hakkında doktorlarına bilgi vermelidir ve elbette sosyal mesafe uygulanmalı ve ellerin yıkanması unutulmamalıdır.

Steroidler ve Koronavirüs

Mevcut pandemide astımı olan bir kişinin yapabileceği en iyi şey astımlarını kontrol altında tutmaktır. Bir denetleyici ilacı durdurmak, özellikle bahar alerjisi sezonuna girerken kişiyi astımın alevlenmesi riski altına sokacaktır. Mevcut pandemide, bir alevlenmenin tedavisi muhtemelen bireyin COVID-19 olan birine maruz kalma riskinin çok daha yüksek olduğu acil servise veya acil bakıma gitmesini gerektirecektir. Yani, bir bakıma, astımı olan kişiler astımı kontrol altında tutmaya devam ederek aslında COVID-19’a maruz kalma şanslarını azaltmaktadır.
COVID-19 hastalığında steroidlerin kontrendike olduğuna dair birkaç rapor vardır, bu yüzden astımı olan birçok kişi hastalığını kontrol eden steroid ilaçları (inhale veya oral) ne yapması gerektiğini merak etmektedir. ACAAI (Amerikan Alerji, Astım ve İmmünoloji Koleji)’ye göre, inhale kortikosteroidler ve biyolojik maddeler dahil hiçbir astım ilacının COVID-19’a yakalanma riskini artırdığı gösterilmemiştir. Eğer virüs alınırsa astım ilaçlarının enfeksiyonu daha da kötüleştireceği bilgisi yoktur. Alınan ilaçlara devam edilmeli, alım durdurulmamalıdır. Steroidlerin SARS-CoV-2’nin yayılmasını artırabileceğini öne süren veriler, sadece hastanede viral hastalıklar nedeniyle yatan hastaların sistemik steroidlerle tedavi edilmesinden kaynaklanmaktadır. Astım gibi diğer hastalıkların tedavisinde steroid kullanımı araştırılmamıştır. ACAAI, herhangi bir sorunu olan, nefes almakta zorluk çeken veya astım belirtileri daha şiddetli hale gelen kişilerin bir alerjiste başvurmasını önermektedir. Koronavirüs riski daha yüksek olan diğer kişiler arasında yaşlılar ve bağışıklık yetmezliği olan veya bağışıklık sistemini zayıflatan diğer kronik rahatsızlıkları olan insanlar bulunur. Şimdilik, ACAAI astımı olan veya immün yetmezliği olanlara tedavilere devam etmelerini önermektedir. Nebülizerler uygun şekilde kullanılmalı ve temizlenmelidir.

Koronavirüs ve Diğer Solunum Yolu Enfeksiyonları Nasıl Önlenebilir?

Şimdiye kadar görülen koronavirüs vakalarının % 80’i hafiftir ve sınırlı bir süre devam eder.. Grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarından kaçınmak için atılması gereken adımlar insanların koronavirüsten korunmasına yardımcı olacaktır. Herkesin aşağıdaki önerileri takip etmesi tavsiye edilmektedir:
*Eller sık sık, öksürdükten veya hapşırdıktan sonra her zaman sabun ve ılık suyla en az 20 ila 30 saniye boyunca yıkanmalı veya akan suya erişim yoksa en az % 60 alkol içeren bir el dezenfektanı kullanılmalıdır.
*Gözlere, buruna veya ağza dokunulmamalıdır.
*Öksürürken ve hapşırırken ağzı örtmek için mendil kullanılmalı ve hemen atılmalıdır.
*Hasta olan veya hasta olan biriyle temas halinde olan insanlardan uzak durulmalıdır.
*Sık dokunulan nesneler ve yüzeyler temizlenmeli, dezenfekte edilmelidir.
*Makyaj malzemeleri, yiyecekler, tabaklar veya kaşık, çatal, bardak gibi eşyalar başkasıyla paylaşılmamalıdır.
*Astımı kontrol altında tutmak için günlük astım ilaçları alınmalıdır.
*Kişi hasta ise evde kalmalıdır.

Mevsimsel Alerjiler ve Astım

Bahar aylarında polenler de artmaktadır. Mevsimsel alerjiler alerjik astımı olan insanları etkileyebilir. Polen alerjileri astım semptomlarını tetiklerse, astım ataklarını veya nöbetlerini önlemek, alerjiler kontrol altında tutmak için alerji tedavi planına uyulmalıdır. Şu anda kişinin kendini korumasının en önemli yolu astımın kontrol altında tutulmasıdır. Astım kontrol altında değilse hemen doktor aranmalı, astım eylem planı takip edilmelidir. Yeni koronavirüs için henüz bir aşı yoktur. Henüz yaptırmamış olanlar grip aşısı yaptırmalıdır çünkü gripten korunmak için çok geç değildir. Grip mevsimi Mayıs ayına kadar sürebilir. Hastalığa karşı korunmak için maske takılması WHO veya CDC tarafından önerilmemektedir. Sadece hasta olan insanlar veya hasta olanların bakıcıları maske takmalıdır.

Kaynakça:

https://community.aafa.org
https://www.aaaai.org
https://www.webmd.com

Yazar: Müşerref Özdaş

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.