Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Bakteriler Hakkında Bilinmeyen İlginç Gerçekler

0 28

Bakteriler, gezegendeki sayısı en çok olan yaşam formudur. Çok çeşitli şekil ve boyutlarda bulunmakta ve en zorlu ortamlarda bile yaşayabilmektedirler. Vücutta, ciltte ve her gün kullanılan nesnelerde bulunabilen bakteriler çeşitlerine göre faydalıları ve zararlıları olarak ikiye ayrılmaktadırlar. Bu yazıda bakteriler hakkında tespit edilmiş fakat çoğu kişi tarafından bilinmeyen ilginç bilgiler bulunmaktadır.

İnsan Kanında Yaşayan Bakteriler: Staph Bakterisi

Staphylococcus aureus bakterisi, tüm insanların yaklaşık yüzde 30’unu enfekte eden yaygın bir bakteri türüdür. Bazı kişilerde vücutta yaşayan normal bakteri grubunun bir parçasıdır ve cilt ve burun boşlukları gibi bölgelerde buluna bilmektedir. Bazı türler zararsız olsa da, MRSA gibi diğerleri cilt enfeksiyonları, kalp hastalığı, menenjit ve gıda kaynaklı hastalıklar gibi ciddi sağlık sorunları oluşmasına neden olmaktadır.
Vanderbilt Üniversitesi araştırmacıları, staph bakterilerinin hayvan kanına göre insan kanını tercih ettiğini keşfetmişlerdir. Bu bakteriler, kırmızı kan hücrelerinde bulunan oksijen taşıyan protein hemoglobinin içinde bulunan demiri desteklemektedirler. Staphylococcus aureus bakterileri, hücrelerdeki demiri elde etmek için açık kan hücrelerini parçalar. Hemoglobindeki genetik varyasyonların, bazı insan hemoglobinlerinin, staph bakterileri için diğerlerinden daha cazip hale getirebileceğine inanılmaktadır.

Yağmur Yapan Bakteriler: Pseudomonas Bakterileri

Araştırmacılar, atmosferdeki bakterilerin yağmur ve diğer yağış türlerinin üretiminde rol oynayabileceğini keşfetmişlerdir. Bu süreç, bitkilerdeki bakterilerin rüzgarla atmosfere karışmasıyla başlamaktadır. Yükseldikçe etraflarında buz oluşur ve büyümeye başlarlar. Donmuş bakteri belirli bir eşiğe ulaştığında, buz erimeye başlar ve yağmur olarak yere dönerler. Psuedomonas syringae türünün bakterileri, büyük dolu taşlarının ortasında bile bulunmuştur. Bu bakteriler, hücre zarlarında, buz kristali oluşumunu teşvik etmeye yardımcı olan benzersiz bir şekilde suyu bağlamalarına izin veren özel bir protein üretir.

Akne ile Mücadele Eden Bakteriler: Propionibacterium Acnes

Propionibacterium acnes bakterileri, genellikle hiçbir soruna neden olmadıkları saç köklerinde ve derinin gözeneklerinde bulunur. Bununla birlikte, aşırı yağ üretimi varsa, bunlar büyür ve cilde zarar veren ve sivilceye neden olan enzimler üretir. Araştırmacılar, bazı akne bakteri türlerinin aslında sivilceyi önlemeye yardımcı olabileceğini keşfetmişlerdir. Bu bakteriler bir bağışıklık tepkisi uyandırdığında, alan şişer ve sivilceler üretir. Bununla birlikte, akne bakterisinin bazı türlerinin sivilceye neden olma olasılığının daha düşük olduğu bulunmuştur. Bu suşlar, sağlıklı cilde sahip kişilerin nadiren sivilceye yakalanmasının nedeni olabilir. İncelenmesi sırasında genleri arasında P.acnes’e sağlıklı bir cilt ile akne olan kişilerin ve insanlardan toplanan suşları, araştırmacılar akne varlığında net deri ve nadir olanlarda ortak bir zorlanma tespit edilmiştir. Gelecekteki çalışmalar, yalnızca akne üreten P. acnes suşlarını öldüren bir ilaç geliştirme girişimini içerecektir .

Kalp Hastalığına Bağlı Bakteriler: Sakız Bakterileri

Dişlerinizi fırçalamanın kalp hastalığını önlemeye gerçekten yardımcı olabileceğini kim düşünebilir ki? Çalışmalar, diş eti hastalığı ile kalp hastalığı arasında bir bağlantı olduğunu göstermiştir. Şimdi araştırmacılar, proteinler etrafında merkezlenen ikisi arasında belirli bir bağlantı tespit etmişlerdir. Görünüşe göre hem bakteriler hem de insanlar ısı şoku veya stres proteinleri adı verilen belirli tipte proteinler üretirler. Bu proteinler, hücreler çeşitli stresli koşullar yaşadığında üretilir. Kişide diş eti enfeksiyonu olduğunda, bağışıklık sistemi hücreleri bakterilere saldırarak işe başlar. Bakteriler saldırı altında oldukları zaman stres proteinleri üretmekte ve beyaz kan hücreleri bu stres proteinlerine saldırmaktadır. Sorun, beyaz kan hücrelerinin bakteriler tarafından üretilen stres proteinleri ile vücut tarafından üretilenler arasında ayrım yapamaması gerçeğinde yatmaktadır. Sonuç olarak, bağışıklık sistemi hücreleri vücut tarafından üretilen stres proteinlerine de saldırır. Ateroskleroza yol açan atardamarlarda beyaz kan hücrelerinin birikmesine neden olan bu saldırıdır. Ateroskleroz, kalp hastalığına ve kötü kalp-damar sağlığına önemli bir katkıda bulunur.

Öğrenmeye Yardımcı Olan Bakteriler: Mycobacterium Vaccae

Bahçede geçirilen tüm zamanın aslında öğrenmeye yardımcı olabileceğini kim bilebilir ki? Yapılan araştırmalar, toprak bakterisi olan Mycobacterium vaccae’un memelilerde öğrenme kalibiyetini yükseltebileceği belirlenmiştir. Araştırmacı Dorothy Matthews, bu bakterilerin dışarıda vakit geçirildiğinde muhtemelen yutulduğunu veya solunduğunu belirtmektedir. Mycobacterium vaccae’nin beyin nöron büyümesini uyararak öğrenmeyi artırdığı ve bunun sonucunda serotonin düzeylerinin artmasına ve kaygı azalmasına neden olduğu düşünülmektedir. Yapılan çalışma, canlı M.vaccae bakterileri ile beslenen fareler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, farelerle beslenen bakterilerin, bakterilerle beslenmeyen farelere göre çok daha hızlı ve daha az kaygıyla bir labirentte gezinebildiğini göstermiştir. Çalışma, M. vaccae’nin yeni görevlerin daha iyi öğrenilmesinde ve kaygı düzeylerinin azalmasında rol oynadığını öne sürmektedir.

Basit Makinelerde Güç Sağlayan Bakteriler: Bacillus Subtilis

Bacillus Subtilis, organizmanın aşırı çevresel koşulları tolere etmesine izin veren sert, koruyucu bir endosporu olan, toprakta yaygın olarak bulunan, Gram pozitif, katalaz pozitif bir bakteridir. Argonne Ulusal Laboratuvarı’ndan araştırmacılar, Bacillus subtilis bakterilerinin çok küçük vitesleri çevirme yeteneğine sahip olduğunu keşfetmişlerdir. Bu bakteriler aerobik canlılardır, bu demek oluyor ki büyümesi ve gelişmesi için oksijene ihtiyaç duymaktadırlar. Bakteriler mikro dişlilerle bir çözelti içine yerleştirildiğinde dişlilerin parmaklıklarına yüzerek belirli bir yöne dönmelerine neden olur. Dişlileri döndürmek için birlikte çalışan birkaç yüz bakteri gerekir.
Bakterilerin, bir saatin dişlilerine benzer şekilde, parmaklıklara bağlı dişlileri çevirebildiği de keşfedilmiştir. Yapılan araştırmalara göre, çözeltide bulunan oksijen seviyesi ayarlanarak bakterilerin dişlileri döndürme hızları denetlenebilir. Oksijen miktarının azalması bakterilerin yavaşlamasına ve oksijenin uzaklaştırılması, hareketlerini tamamen durdurmalarına neden olmuştur.

Bakterilerde Veri Saklanabilir

Bakteriler bir bilgisayarın sabit diskinden daha fazla veri depolayabilir. Verileri ve hassas bilgileri bakterilerde saklayabileceğini biliyor musunuz? Bu mikroskobik organizmaların en çok hastalığa neden olduğu biliniyor, ancak bilim adamları şifrelenmiş verileri depolayabilen bakterileri genetik olarak tasarlamayı başardılar. Veriler bakteri DNA’sında saklanır. Metin, resim, müzik ve hatta video gibi bilgiler sıkıştırılabilir ve farklı bakteri hücreleri arasında dağıtılabilir. Bakteriyel DNA’yı haritalandırarak, bilim adamları bilgiyi kolayca bulabilir ve geri alabilir. Bir gram bakteri, her biri 2.000 gigabaytlık depolama alanına sahip 450 sabit diskte depolanabilenle aynı miktarda veriyi depolayabilir.

Veriler Neden Bakterilerde Saklanmalı?

Bakteriler biyo-depolama için iyi adaylardır çünkü hızlı bir şekilde çoğalırlar, büyük hacimlerde bilgi saklama kapasiteleri vardır ve dirençlidirler. Bakteriler şaşırtıcı bir hızda çoğalır ve çoğu ikili bölünme ile çoğalır. Optimal koşullar altında, tek bir bakteri hücresi yalnızca bir saat içinde yüz milyona kadar bakteri üretebilir. Bu düşünüldüğünde bakterilerde depolanan veriler milyonlarca kez kopyalanarak bilginin korunması sağlanabilir. Bakteriler çok küçük oldukları için, fazla yer kaplamadan büyük miktarlarda bilgiyi saklama potansiyeline sahiptirler. 1 gram bakteri yaklaşık olarak 10 milyon hücre bulundurduğu düşünülmektedir. Bakteriler ayrıca dirençli organizmalardır. Bunlar hayata tutunabilir ya da değişen çevre şartlarına uyum sağlayabilmektedirler. Bakteriler aşırı koşullarda hayatta kalabilir, oysa sabit diskler ve diğer bilgisayar depolama cihazları bunu yapamaz.

Bakteriler Parmak İzi Gibi Kişiye Özeldir

Bakteri kolonileri, agar jeli üzerindeki bir insan eli baskısında büyümektedirler. Boulder Colorado Üniversitesi araştırmacıları, ciltteki bazı bakterilerin kişiileri tanımlamaya yararlı olabilceğini tespit etmişlerdir. Elde bulunan bakteriler size özeldir. Hatta tek yumurta ikizlerinin bile cilt bakteriri birbirine benzememektedir. Bir şeye dokunulduğunda madde üzerinde cilt bakterileri bırakılır. Bakteriyel DNA analizi ile yüzeylerdeki belirli bakteriler geldikleri kişinin elleriyle eşleştirilebilir. Bakteriler benzersiz oldukları ve birkaç hafta boyunca değişmeden kaldıkları için, bir tür parmak izi olarak kullanılabilirler.

Kaynakça:
ScienceDaily/releases/2010/12/101215121908.htm.
www.sciencedaily.com/releases/2010/03/100315161718.htm
www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080228174801.htm.

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.