Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Beyaz Dut (Morus Alba) Bileşenleri, İşlevi ve Yan Etkileri

0 19

Bilimsel adı Morus alba olan beyaz dut, kuzey Çin’e özgü küçük bir ağaç türüdür. Eski zamanlarda birincil kullanımları ipekböceği beslemek ve çeşitli hastalıkları tedavi etmek için kullanılmıştır. Bununla birlikte beyaz dut, çok çeşitli potansiyel faydalar sağlayan birçok benzersiz aktif bileşik ve flavonoid içermektedir. Yaprakları ve kökleri bir çayda hazırlanabilirken, meyveleri bütün olarak yenebilir veya şarap haline getirilebilmektedir.

Bileşenler

Beyaz dut potansiyele sahip birçok doğal polifenoller ve flavonoidler içermektedir ve ayrıva antioksidan, anti-enflamatuar, antikanser ve anti-bakteriyel özelliklere sahiptir. Saplar ve meyvelerle karşılaştırıldığında, yapraklar daha fazla fenolik bileşik ve flavonoid içermektedir. Beyaz duttaki bazı bileşikler bulunmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Rutin
• Apigenin
• Luteolin
• Morin
• Isoquercitrin
• Antosiyaninler
• Resveratrol (ve oxyresveratrol gibi türevleri)
• Kafeik asit
• Gallik asit
• Umbelliferon
• Klorojenik asit
• Kuwanon C ve G
Ek olarak beyaz dut, bitkiye özgü birçok bileşen içermektedir ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Moracin potansiyel anti-enflamatuar, antioksidan ve antikanser özelliklere sahiptir
• Albanol A kanser hücreleri için toksiktir
• Albosteroidin antioksidan ve anti-ülser özellikleri bulunmaktadır
Beyaz dut’un avantajları olduğunu ve olmaduğını düşünen iki grup vardır ve bu grupların teorileri şu şekildedir:
Savunan grup
• Kan şekerini düşürebilir
Kalp hastalığı riskini azaltabilir
• Kilo vermeye yardımcı olabilir
Beyin fonksiyonunu destekleyebilir
• Az sayıda hafif yan etki bulunur
Şüpheci bakan grup
• Çoğu fayda için yetersiz kanıtlar bulunmaktadır
• Antidiyabetik ve immünosüpresan ilaçlarla etkileşime girebilmektedir
Sınırlamalar ve Uyarılar
Beyaz dutun potansiyel sağlık yararlarının çoğu sadece hayvan ve hücre temelli çalışmalarda test edilmiştir. İnsan kullanımı için etkinliğini ve güvenliğini doğrulamak için daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Yan Etkiler ve Önlemler

Potansiyel yan etkileri
Oral beyaz dut özü genellikle iyi tolere edilmiştir ve sadece birkaç hafif yan etkiye neden olmaktadır. Bu yan etkiler aşağıdaki gibidir:
• Mide ağrısı ve kramp
• Mide bulantısı
• Gaz ve şişkinlik
• İshal veya kabızlık
• İştah artışı
• Baş dönmesi
Bununla birlikte % 75 dut özü içeren topikal bir yağ, melazmayı iyileştirmek için cilde uygulayan kişilerin % 6’sında hafif kaşıntıya neden olmuştur.

İlaç Etkileşimleri

Takviye, bitki, besin veya ilaç etkileşimleri tehlikeli olabilmektedir ve nadir durumlarda bile hayatı tehdit edebilmektedir. Her hangi bir takviye alınmadan önce daima uzaman bir doktora danışılmalıdır ve kullanmayı düşünülen tüm ilaçlar ve takviyeler hakkında onlara doktora bilgi verilmelidir. Çünkü beyaz dut glikoz seviyelerini düşürmektedir ve bu, kişilerde düşük kan şekeri antidiyabetik ilaç riskini artırmaktadır. Ayrıca bu ilacı kullanan kişiler beyaz dut takviyelerinden kaçınmalıdır. Beyaz dut sıçanlarda, nakil hastalarında organ reddini önlemek için kullanılan bir immünosüpresan ilaç olan siklosporinin emilimini ve kan konsantrasyonunu azaltmıştır. Bu immünosüpresan alınıyorsa ve beyaz dut takviyeleri kullanmayı düşünülüyorsa uzman bir doktorla görüşülmelidir.

Gen Etkileşimleri

Bu gen etkileşimleri sadece hayvan çalışmalarında gözlenmiştir. Bu genlerin insan eşdeğerinin beyaz duttan etkilenip etkilenmediği belirsizdir. Beyaz dutun gen etkileşimleri aşağıdaki gibidir:
Glikoza bağlı genler ve proteinler
Beyaz duttaki gallik asit, sıçan yağ hücrelerinin zarında GLUT4 protein üretimini arttırmıştır, bu da glikoz alımının artmasına ve açlık kan şekerinin düşmesine neden olmuştur. Beyaz dut yaprağı tozu, farelerde çeşitli genlerin üretimini etkilemiştir. Enerji dengesinin korunmasında merkezi bir rol oynayan ve glikolize bağlı genleri destekleyen SREBF-1’i arttırmıştır. Ayrıca tersine, yaprak tozu PDK4 üretimini azaltmıştır. PDK4 eksikliği kan şekerini düşürmekte, insülin duyarlılığını ve glikoz toleransını artırmaktadır.
Diğer genler
Beyaz dut yaprağı tozu sıçanlarda, CYP7A1 enzim aktivitesini arttırmıştır ve bu kan ve böbrek kolesterolünü düşürmüştür. Ayrıca antioksidan etkiler sağlayan CDKN1A, HSPA1B, DEFB1, SPON2 ve TRP53INP1 üretimini de engellemiştir. Sıçanlarda, beyaz dut yaprağı tozu, yağ asidinin parçalanmasına yardımcı olan CPT1A, ACOX2 ve PHYH üretimini arttırmıştır. Bununla birlikte yağ oluşumu lipogenezi için gerekli olan DGAT2 protein üretimini azaltmıştır. Bu etkiler yağ seviyelerinin düşmesine yardımcı olmuştur.

Doz

Beyaz dut özü FDA tarafından herhangi bir koşul için onaylanmadığından resmi bir doz bulunmamaktadır. Kullanıcılar ve ek üreticileri deneme yanılma yöntemine dayalı gayri resmi dozlar belirlemişlerdir. Klinik bir çalışmada, 1-2,1 gramlık günlük uygulamanın toksik etkisi bulunmadığı gözlemlenmiştir. Çoğu beyaz dut kullanıcısı, kan şekeri seviyelerini düşürmek için beyaz dut özü almaktadır. Birçoğu sonuçlardan memnun kalmıştır ve kan şekeri kontrolünün iyileştiğini bildirmişlerdir. Bununla birlikte, memnun olmayan kullanıcılar arasında en sık bildirilen yan etkiler şişkinlik ve kabızlıktır.

Kaynakça:
drugs.com
resource.com
researchgate.net
stuartxchange.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.