Beyne Giden Kan Akışını Artıran (İyileştiren) Koşullar

Sağlıklı kan akışı beyin ve tüm vücut için çok önemlidir. Bu kan dolaşımı iyileştirilirse hafıza kaybından, Alzheimer hastalığına, aynı zamanda diğer sağlık sorunlarının yanı sıra yüksek tansiyon, kalp hastalığı, inme ve erektil disfonksiyonlara kadar iyileşme görülebilir. Ayrıca kişinin enerjisi yüksek olur ve kilolu olma olasılığı daha düşük olur.
Bu kan akışı yaşam tarzı koşullarından diyete ve takviyelere kadar pek çok doğal koşullarla artırılabilir. Mesela egzersiz, beyne, özellikle de bellek için çok önemli bir bölge olan hipokampusa daha fazla kan akışı sağlar. 18-35 yaşları arasındaki 51 sağlıklı erkek ve kadında yapılan yeni araştırmalar , en yüksek fitness seviyesine sahip olanların daha sıkı, daha elastik bir hipokampusa sahip olduğunu ve hafıza testlerinde en iyi puanı aldığını bulmuşlardır. Bu yazıda beyne giden kan akışını artırmanın yolları hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Yaşam Tarzı Koşulları

Orta yoğunlukta egzersiz
Kolay ila orta derecede egzersiz sırasında beyin kan akışının arttığı gösterilmiştir. Tersine, vücut yoğunluğunu azaltmak için kan vücutta yeniden dağıtıldığından, yüksek yoğunluklu egzersiz aslında beyne kan akışını azaltabilir.

Ellere, ayaklara veya yüze soğuk maruz kalma
Soğuk su beyindeki dolaşımı arttırır. Araştırmalar, bir ayağını veya elini birkaç dakika soğuk suya batırmanın kan basıncını ve beyin kan akış hızını arttırdığını göstermektedir. Yüzün soğuk suya batırılması bir refleksi tetikler ve kalp hızının azalmasına, hayati olmayan kan damarlarının daralmasına, kalp ve beyindeki kan damarlarının genişlemesine ve kan basıncının artmasına neden olmaktadır.
Tüm vücut titreşimi
Tüm vücut titreşim terapisi, 10 klinik çalışmanın bir meta-analizine göre, insanlarda periferik (uzak) dolaşımı arttırır. Sıçanlarda, uzamış tüm vücut titreşim tedavisi beyne kan akışını arttırmıştır.
İnversiyon tedavisi
Yerçekimi ile inversiyon tedavisi beyne kan akışını artırabilir. Hem inversiyon hem de titreşim terapileri belirli sağlık riskleriyle birlikte gelir ve sıkı tıbbi gözetim altında uygulanmalıdır.
Kafein kısıtlaması
Hem kronik hem de akut kafeinin, adenosin reseptörlerini bloke ederek beyindeki damarların daralmasına neden olduğu ve bunun sonucunda beyin dolaşımını bozduğu iyi belgelenmiştir. Beyin günlük kafein kullanımı sırasında adenosin reseptörlerini artırarak bunu telafi ederken, araştırmalar bu telafinin kan akışındaki azalmaya tamamen karşı koymadığını göstermektedir. Kafeinin beyin dolaşımı üzerindeki etkilerini azaltmak için kafein tüketiminden periyodik molalar alınması önerilir.

Beyin Dolaşımını Artıran Gıdalar

Nitrat açısından zengin gıdalar
Nitrat açısından zengin gıdalar arasında pancar, yapraklı yeşillikler (ıspanak ve roka gibi), kereviz ve havuç bulunur. Diyetik nitratlar vücutta nitrik okside dönüştürülür. Araştırmalar, sebzelerden elde edilen nitratların bilişsel olarak zorlu görevlere yanıt olarak beyin kan akışını arttırdığını ve bilişsel performansı artırdığını göstermektedir. Bir pilot çalışmada, nitrat bakımından zengin pancar suyu kandaki nitrik oksit konsantrasyonunu arttırdı, kan basıncını düşürdü ve bilişsel işlevleri geliştirmiştir.
Beyin dolaşımını doğrudan artırıcı takviyeler
Ginkgo Biloba
Ginkgo biloba ağacının yapraklarının, beynin belirli bölgelerindeki kan akışını ve genel beyin kan akışını arttırdığı gösterilmiştir. Sistematik bir derleme ve meta-analiz, demans hastalarında bitkinin bilişsel işlevi ve günlük yaşam aktivitelerini iyileştirdiğini bulmuştur.
Vinpocetine
Vinpocetine, nörolojik hastalıkların tedavisinde önemli bir rol oynar. Beyin kan akışını, enerji üretimini seçici olarak arttırır ve bilişsel işlevi geliştirebilir. Vinpocetine, kanı incelterek ve kanın pıhtılaşmasını önleyerek beyindeki kan akışını artırmaktadır.
Ibudilast
Ibudilast, Japonya’da inmeli hastaları tedavi etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Kan damarlarını genişleterek beyin kan akışını iyileştirir ve PDE4’ü inhibe ederek trombosit agregasyonunu önlemektedir. İbudilast inme ve kronik beyin hastalıklarından muzdarip hastalarda beyin kan akışını arttırır. Bununla birlikte, kan dolaşımını artırmak isteyen sağlıklı insanlarda ibudilastın yararlı etkileri iyi araştırılmamıştır.
Karnitin
Karnitin, birçok hayvan, bitki ve organizmada bulunan doğal bir bileşiktir. Karnitinden türetilen asetil-L-karnitin, inme ve yetersiz beyin dolaşımı olan hastalarda beyin kan akışını arttırır. 576 yaşlı insanla yapılan iki çalışmada, asetil-L-karnitin biliş, gelişmiş ruh hali ve davranış ve yorgunluğu azalttı. 56 yaşlı hastada beyindeki kan akışındaki azalma nedeniyle demansı kısmen tersine çevirmiştir.
Resveratrol
Resveratrol beyine kan akışını arttırır ve bilişsel işlevi ve ruh halini iyileştirir. Menopoz sonrası kadınlarda demans gelişme riskini ve farklı klinik çalışmalarda diğer risk altındaki popülasyonları azaltır. Resveratrol beyindeki kan damarlarını genişleterek beyin dolaşımını artırarak çalışır. Ayrıca, kan damarlarını serbest radikal hasarından koruyabilir.
Ginseng
Ginseng antioksidan ve antienflamatuar özelliklere sahiptir ve nöronları hasara karşı korumaktadır. 50 kalp krizi hastasıyla yapılan bir çalışmada, kalp cerrahisini takiben 3 g / gün kırmızı ginseng dolaşımdaki anjiyojenik hücre hareketini (yeni kan damarları yapan hücreler) arttırmış ve inflamasyon düzeylerini düşürdü, bu da kan akışının iyileştiğini göstermiştir. Hayvan deneylerinde, ekstresi beyin kan akışını, kılcal yoğunluğu ve kan damarlarının üretimini arttırır. Ginseng, beyne yetersiz kan beslenmesinin neden olduğu beyin yaralanmalarına yardımcı olmuştur.
NAC (N-Asetil Sistein)
NAC, beyin kan akışını ve oksijen iletimini arttıran, oksidatif stresle savaşan, hücre ölümünü önleyen ve insan bebek ve hayvanlarda beyin yaralanmalarını en aza indiren bir antioksidandır. Sıçanlarda NAC, arterlerde ve kan damarlarında inmenin neden olduğu tıkanıklıkları açmıştır.
Sitrülin
Arginin öncüsü olan sitrulin, kandaki nitrik oksit konsantrasyonlarını arttırır ve hasarlı kan damarlarını geri yükler. Hayvan çalışmalarında, sitrulin ile tedavi beyin dolaşımındaki azalmayı, beyin hücrelerinin ölümünü ve beyne kan akışındaki bozulmayı takiben kılcal kaybı önlemiştir. Sitrulin, beyin hasarı olan sıçanlarda bilişsel işlev bozukluğunu ve hafızayı geliştirmektedir.
Bacopa
Sıçanlarda, bacopa kan basıncından bağımsız olarak beyin kan akışını arttırmıştır.

Beyni Koruyabilecek Takviyeler

Astragalus
Astragalus geleneksel Çin tıbbında yaygın olarak kullanılmaktadır. 78 inmeli hastada fonksiyonel iyileşmeyi arttırmıştır. Bir sıçan çalışmasında, Astragalus beyin hücresi ölümünü önlemiş, beyin yaralanmalarının boyutunu azalttı ve azalmış dolaşımın neden olduğu beyin yaralanmalarında beyin fonksiyonlarını iyileştirmiştir. Yetersiz kan kaynağının neden olduğu beyin yaralanmaları sıklıkla iltihaplanma ve şişmeye neden olur. Astragalus’un ana bileşenlerinden biri bu semptomları antienflamatuar etkilerle hafifletmektedir.
Antosiyaninler
Antosiyaninler, beyne kan akışındaki azalmadan kaynaklanan beyin bozukluklarına karşı koruma sağlar. Sıçanlarda yetersiz kan akışının neden olduğu nöron hasarını azaltırlar. Antosiyaninler hücre ölümünü tetikleyen ve tümörleri baskılayan proteinlerin üretimini önler (p-JNK ve p53 iletim yolları) Bir hayvan denemesinde, antosiyaninler içeren bir ekstrakt beyin hasarını takiben beyin dolaşımını ve kan damarı fonksiyonunu korumaktadır.
Fosfatidilkolin
Fosfatidilkolinler, tüm hücre zarlarının ana bileşenidir. İyi fosfatidilkolin kaynakları yumurta, süt, soya fasulyesi, kırmızı et, kepekli tahıllar ve turpgiller sebzelerdir (roka ve brussel filizleri gibi). Beyin dolaşımının bozulması inmeli hastalarda düşük fosfatidilkolin düzeyleriyle ilişkilidir. Fosfatidilkolin içeren bir yağ karışımı olan lesitin, kan akışı ve oksijen eksikliğinden zarar görmüş sıçan beyinlerinde antioksidan enzimleri (MDA, CAT) arttırmıştır.
Zencefil
Zingeron, bir antioksidan zencefil, nöronların ölümü engeller ve yetersiz kan akımı neden olduğu beyin hasarı ile sıçanlarda oksidatif stresi azaltmaktadır.

Kaynakça:
aans.org
sciencedirect.com
amenclinics.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar