2008 yılında bir bilgisayar programcısı, üçüncü parti aracıların masraf ve izinlerine tabi olmayan bir internet para birimine gerek duyulduğunu belirten bir rapor yayınladı. Bu yüzden de katılımcıların Bitcoin adresi olan kişilere, e-posta gönderir gibi değer iletebileceği dijital bir para birimi oluşturdu. Bitcoin’in üreticisi olabileceğinden şüphelenilen Satoshi Nakamoto takma adı ile bilgisayar bilimci Nick Szabo “İnternet nasıl küresel konuşmayı standart bir duruma getirdiyse, Bitcoin de küresel parayı hizaya getirebilir” diyor.

Nasıl yapılır?

Bitcoin’le ilgili şüphesiz en tuhaf şeylerden biri, günümüzde üretimini sürdürmesi. Yaklaşık olarak her on dakikada bir veri sistemine yeni bir Bitcoin girmektedir. “Madenciler” artan ya da bu iş için tahsis edilen işlem gücünü, dünyanın farklı yerlerinde gerçekleşen bir takım işlemleri onaylamak için kullanmaktadır. Bu işlemler karşılığında da ödül olarak Bitcoin elde ediyorlar. Eskiden bu işlemleri tek başına bir bilgisayar ile dahi yapmak mümkündü. Şimdi ise işlemler çok daha karmaşık bir hal aldı ve çok güçlü bir donanım gerektirmektedir.

Değeri nasıl belirleniyor?

Nakamoto, Bitcoin para biriminin yazılımını yalnızca 21 milyon Bitcoin’in olabileceği ve bunların da ağa katılacak bilgisayarlara yavaşça dağıtılacağı bir biçimde programlamış. Arzı kısıtlı olan Bitcoin sadece para göndermenin alternatif bir yolu olmakla da kalmıyor, aynı zamanda çok büyük rağbet görüyor. Şu an piyasada toplam değeri 5 milyar doları aşabilen yaklaşık 15 milyon kadar Bitcoin bulunmaktadır.

Nasıl kullanılır?

Bitcoin elde etmek için öncelikle bir Bitcoin adresi almak gerekir (insanların e-posta yollayabilmek için e-posta adresi alması gibi). Bunun için piyasada çok fazla adres bulunmaktadır. Ardından ya Bitcoin’i olan biri adrese Bitcoin yollamalı ya da Coinbase gibi bir siteden satın alınmalıdır. Bitcoin’in sahibi olunduğunda kişiye bir değer, bir de kriptografik denen anahtar veriliyor. Anahtar sayesinde, adresteki o değeri bir başkasına aktarmak mümkün olmaktadır. Bu sayede güvenlik engeli de aşılmış oluyor.

Faydaları nelerdir?

İlk olarak, eşi benzeri görülmemiş bir hızda kullanılmaktadır. Para anında aktarılıyor ve bunu engelleyebilecek hiçbir engel bulunmamaktadır. 2010 yılında, gizli sayılan hükümet belgelerinin açıklanmasına destek olmamak için Visa ve PayPal, Wikileaks işlemlerini yürürlüğe koymama kararı aldığında, bağışçılar 32.000 doları Bitcoin ile ödediler. İkincisi, Bitcoin internet mecrası için üretildiğinden alış verişi çok daha iyi bir deneyim haline getirebiliyor. Kredi kartı ile işlem yapmak da tarihe karışıyor, tüm finansal işlemler daha hızlı ve daha verimli bir hal alıyor. Web tabanlı olan şirketler de bundan kolayca yararlanabiliyor. Coinbase adlı Bitcoin cüzdanının CFO’su olan Fred Ehrsam “Şirketlerin şu anda paraya çevirmek için kullandığı onca reklam bannerları, spam e-postaları, captchalar ortadan kalkacak” diyor.

Eksileri nelerdir?

Bitcoin e-parasının kullanımı pek kolay değil. İnsanlara açıklaması bile 10 dakikalık bir süreyi aşmaktadır. Eğer kriptografik anahtarlar birinin eline geçer ise elde avuçta ne varsa çalınabilir. Bitcoin hesaba girmek için gerekli anahtarları, sabit disk silinip kazara kaybeden kişilerin tüm Bitcoinleri de gidebilir. İnsanlar bunlara “zombi para” ismini uygun görüyor ve bir analize göre şu anda tedavülde olan tüm Bitcoin’lerin yaklaşık dörtte biri (bir milyar dolardan fazla kayba denk) bu durumdadır.

Bitcoin’in yayılmasını ne önlüyor?

Bankalar Bitcoin’e hiç sıcak bakmıyor. Arkasında bir hükümetin desteği olmadığı için her an değer yitirebileceği düşünülüyor. Kriptografisi kırılırsa da Bitcoin sona erecek (NSA araştırmacıları muhtemelen bunun üzerinde çalışmakta). Ancak Bitcoin’in karşısında bulunan en büyük engel, hâlâ suç unsurlarınca kullanılması ve onlar ile görülmesidir. Bitcoin, Silk Road ile parladı. Günümüzde de başkalarının bilgisayarlarının içeriğini ele geçirerek şifreleyen, kendilerine Bitcoin ile ödeme yapılmazsa bu verileri sileceğinin tehdidinde bulunan dijital fidyecilerin en önemlisiir. FBI’a göre, geçen yıl fidye zararlılarının kurbanları 18 milyon dolarlık civarında ödeme yaptılar.

Kaynakça:
https://www.telegraph.co.uk/technology/0/what-is-bitcoin-everything-need-know-about-the-cryptocurrency/

Yazar: Taner Tunç

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here