Türkiye, dünyanın en aktif deprem kuşaklarından biri olan Alp-Himalaya Deprem Kuşağı üzerinde yer alıyor. Ülke topraklarının %92’si deprem riski altında, nüfusun %95’i ise aktif fay hatlarına yakın bölgelerde yaşıyor. Marmara’dan Ege’ye, Doğu Anadolu’dan Akdeniz’e kadar neredeyse her il, potansiyel olarak yıkıcı bir sarsıntıyla yüz yüze kalma ihtimaline sahiptir.
Son yıllarda yaşanan depremler, yakın zamanda Balıkesir’de hissedilen büyük sarsıntı da dahil bize şunu gösterdi: Deprem “olursa” değil, “ne zaman olursa” diye düşünülmesi gereken bir gerçektir.
10 Ağustos 2025 akşamı saat 19:53’te Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki deprem, ülkemize bir kez daha deprem gerçeğini acı bir şekilde hatırlattı. 11 kilometre derinlikte gerçekleşen sarsıntı, İstanbul, İzmir, Bursa ve çevre illerde de net şekilde hissedildi. Depremin ardından 4 saat içinde 84 artçı sarsıntı kaydedildi; bunların en büyüğü 4,6 şiddetindeydi. Bu olay, yalnızca Balıkesir’i değil, tüm Türkiye’yi ilgilendiren bir uyarı niteliğindedir. Çünkü ülkemizin %92’si deprem kuşağında yer alıyor ve büyükşehirlerin önemli bir kısmı aktif fay hatlarına yakındır.
Deprem Öncesinde Yapılması Gereken Hazırlıklar
- Bina Dayanıklılığı
Yaşadığınız binanın depreme dayanıklılık raporunu mutlaka alın.
2000 yılı öncesi yapılmış binalar, deprem yönetmeliğine uygun olmayabilir; güçlendirme veya kentsel dönüşüm seçeneklerini değerlendirin.
- Deprem Çantası
İçine su, kuru gıda, el feneri, yedek pil, düdük, ilk yardım seti, hijyen malzemeleri ve önemli evrakların kopyalarını koyun. Çantanızı herkesin kolay ulaşabileceği bir yerde bulundurun.
- Aile Afet Planı
-Deprem anında buluşma noktası belirleyin.
-Çocuklarınıza deprem tatbikatı yaptırın, yaşlı aile bireylerine de uygulamalı öğretin.
-Deprem Anında Hayatta Kalma Taktikleri
-Çök – Kapan – Tutun kuralını uygulayın.
-Pencerelerden, devrilebilecek büyük eşyalardan uzak durun.
-Asansörleri kesinlikle kullanmayın.
-Dışarıdaysanız binalardan, elektrik direklerinden ve ağaçlardan uzak bir açık alanda durun.
Deprem Sonrasında İlk 72 Saat
-Depremden sonraki ilk 72 saat, kurtarma çalışmalarında kritik zamandır.
-Ağır hasarlı binalara girmeyin.
-Artçı sarsıntılar için hazırlıklı olun.
-Telefon ve interneti yalnızca acil durumlar için kullanın.
-Enkaz altındaysanız ses çıkararak veya düdükle yerinizi belli edin, enerjinizi koruyun.
Teknoloji ile Can Kurtarmak
Erken Uyarı Sistemleri Japonya ve Meksika’da trenleri, fabrikaları ve elektrik hatlarını saniyeler önceden durdurabiliyor. Türkiye’de de bu sistemlerin yaygınlaştırılması, cep telefonlarına otomatik deprem uyarılarının zorunlu hale getirilmesi gerekiyor.
Unutmayalım ki; deprem, kaçamayacağımız ama hazırlık yapabileceğimiz bir gerçek. Bugün yapılacak hazırlıklar, yarın binlerce hayat kurtarabilir. Her bireyin alacağı küçük önlemler, ülke çapında büyük fark yaratır.
Kaynakça:
Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü.
Yazar: Eda ŞAHAN
AFAD Resmî Açıklamaları (2025)