Diş Enfeksiyonlarında Antibiyotik Kullanımı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Diş enfeksiyonu veya apseli diş, genellikle diş çürümesi ve kötü ağız hijyeni sonucu oluşmaktadır. Bununla birlikte, önceki diş tedavisi veya travmatik yaralanma nedeniyle de gelişebilmektedir. Enfeksiyon meydana geldiğinde, bakterilerin aşırı büyümesinin bir sonucu olarak ağızda irin kesesinin oluşmasına neden olmaktadır. Bu enfeksiyon genellikle bölgede şişlik, ağrı ve hassasiyete neden olmaktadır. Tedavi olmadan, enfeksiyon çenenin diğer bölgelerine ve hatta beyine bile yayılabilmektedir.
Dental çürüme ve boşluklar çok yaygındır. Bir araştırma makalesinde belirtildiği gibi, 20-64 yaş arasındaki yetişkinlerin % 91’inde dişlerinde boşluklar bulunmaktadır. Ayrıca, aynı yaş grubundaki kişilerin yaklaşık % 27’sinde tedavi edilmeyen diş çürüğü bulunmaktadır. Diş çürümelerini erken tedavi etmek, diş enfeksiyonları gibi komplikasyonları önlemek için önemlidir. Diş enfeksiyonu yaşayan herkes, enfeksiyonun yayılmasını önlemek için hemen bir diş hekimine başvurmalıdır. Diş hekiminin muhtemelen önereceği ilk şeylerden biri, enfeksiyonu tedavi etmek için antibiyotiktir. Bazı antibiyotikler diş enfeksiyonları için diğerlerinden daha iyi sonuç vermektedir ve ayrıca semptomlara hafifletmede reçetesiz satılan (OTC) ağrı kesici ilaçlar da yardımcı olabilmektedir.

Diş Enfeksiyonu İçin Ne Zaman Antibiyotik Kullanılmalıdır?

Diş hekimleri kesinlikle gerekli olması halinde diş enfeksiyonları için antibiyotik önermektedirler. Bununla birlikte, enfekte olmuş tüm dişler antibiyotik kullanımını gerektirmemektedir. Bazı durumlarda, diş hekimi enfekte olmuş bölgeyi boşaltmaktadır, enfekte olmuş dişi çıkarmaktadır veya sorunu çözmek için kök kanal tedavisi uygulamaktadır. Enfeksiyonun şiddetli olduğu, yayıldığı veya kişinin zayıflamış bağışıklık sistemi olduğu durumlarda kesinlikle gerekli olmadıkça antibiyotik önermekten kaçınmaktadırlar.

Antibiyotik Tür ve Dozaj Listesi

Her ne kadar antibiyotikler diş enfeksiyonunu temizlemeye yardımcı olsa da, her durumda uygun antibiyotiği kullanmak önemlidir. Diş hekiminin önerdiği antibiyotik türü, enfeksiyona neden olan bakterilere bağlı olarak değişmektedir. Bunun nedeni, farklı antibiyotiklerin farklı bakteri suşlarını ortadan kaldırmak için farklı şekillerde çalışmasıdır. Diş Hekimliği Dergisi’nde yapılan bir çalışmada, ağızda 150’den fazla farklı bakteri türü bulunmaktadır. Bu bakterilerin çoğu büyüme ve enfeksiyona neden olma potansiyeline sahiptir. Tedavi, enfeksiyona neden olan bakterilere bağlı olarak değişmektedir, ancak çoğu zaman diş hekimleri birçok türe karşı çalışan bir antibiyotik önermektedirler. Diş enfeksiyonlarında kullanılan antibiyoktilerden bazıları şunlardır:

Penisilin Sınıfı

Penisilin tipi ilaçlar, diş enfeksiyonları için yaygın antibiyotik formlarıdır. Buna penisilin ve amoksisilin dahildir. Bazı diş hekimleri, kombinasyon daha inatçı bakterileri ortadan kaldırmaya yardımcı olabileceğinden, klavulanik asit ile amoksisilin de önerilmektedir. Diş enfeksiyonu için tipik amoksisilin dozajları ya 8 saatte bir 500 miligram (mg) ya da 12 saatte bir 1000 mg’dır. Klavulanik asit ile tipik amoksisilin dozajları, minimum etkili dozaja bağlı olarak, 8 saatte bir yaklaşık 500-2000 mg veya 12 saatte bir 2000 mg’dır. Bununla birlikte, bazı bakteriler bu ilaçlara karşı direnç göstererek daha az etkili olmaktadır. Aslında, birçok doktor günümüzde ilk tedavi olarak diğer antibiyotikleri seçmektedirler. Ayrıca, bazı kişiler bu ilaçlara alerjisi bulunmaktadır. Benzer ilaçlara karşı alerjik reaksiyon geçiren herkes, tedavi önerilerini almadan önce bu alerjilerini diş hekimlerine söylemelidirler.

Klindamisin

Klindamisin, çok çeşitli bulaşıcı bakterilere karşı etkilidir. International Dental Journal tarafından yapılan bir çalışmada bazı araştırmacılar, klindamisini diş enfeksiyonlarını tedavi etmek için tercih edilen ilaç olarak önermektedir, çünkü bakterilerin bu ilaca direnç göstermesi penisilin sınıfı ilaçlardan daha az muhtemel olmaktadır. Tipik klindamisin dozu, hangi dozajın etkili olacağına bağlı olarak 8 saatte bir 300 mg veya 600 mg’dır.

Azitromisin

Azitromisin, enfeksiyonun yayılmasını durdurmak için çok çeşitli bakterilere karşı çalışmaktadır. Bazı diş enfeksiyonlarının tedavisinde etkili olmaktadır, ancak diş hekimleri bunu sadece penisilin sınıfı ilaçlara alerjisi olan, bunlara veya klindamisin gibi diğer ilaçlara cevap vermeyen kişilere önermektedirler. Azitromisinin tipik dozu, art arda 3 gün boyunca 24 saatte bir 500 mg’dır.

Metronidazol

Metronidazol, doktorların ve diş hekimlerinin bir dizi enfeksiyonu tedavi etmek için kullandığı bir antibiyotiktir. Bununla birlikte, herkes için uygun olmamaktadır ve tipik olarak ilk tedavi seçeneği değildir. Metronidazol için dozaj her 8 saatte bir yaklaşık 500–750 mg’dır.

Antibiyotikler Ne Kadar Süre Kullanılmalıdır?

Kişi tüm antibiyotik kürünü tamamlamalıdır. Her antibiyotiğin faydalı olması ne kadar sürer, enfeksiyonun şiddeti ve ilacın bulaşıcı bakterileri ne kadar etkili bir şekilde ortadan kaldırdığı gibi birçok faktöre bağlı olarak değişmektedir. Kişilerin, reçete edilen tüm ilaçları tam olarak diş hekiminin almayı söylediği şekilde alarak tam bir antibiyotik turu tamamlamaları önemlidir. Kişi birkaç dozdan sonra semptomlarının kaybolduğunu fark etmeye başlasa da, tam antibiyotik kürünü tamamlamak, enfeksiyonun geri gelmesini veya güçlenmesini önlemeye yardımcı olmaktadır.

Antibiyotiklerin Yan Etkileri

Antibiyotikler, kişiyi diş tedavisi veya operasyonuna hazırlamak için bir enfeksiyonu temizlemeye yardımcı olsa da, bu ilaçların bazı olası yan etkileri bulunmaktadır. Yan etkiler her ilaç türüne göre değişmektedir. Belirli bir tedaviyle ilerlemeden önce ilacı doktorla almanın olası yan etkilerini konuşmak önemlidir.

Diğer Diş Enfeksiyonu Tedavileri

Antibiyotikler aktif enfeksiyonu temizlemeye yardımcı olmaktadır, ancak dişin enfeksiyonu uzak tutmak için çalışması gerekmektedir. Bu genellikle alanda bir veya daha fazla prosedürün gerçekleştirilmesi anlamına gelmektedir ve buna örnek aşağıdaki gibidir:
• Apsenin boşaltılması
• Boşlukları doldurmak
• Kök kanal tedavisi uygulamak
• Diş çekimi
Diş enfeksiyonu için antibiyotik tedavisi, çözeltinin sadece bir parçasıdır. Gerçekte, çoğu diş enfeksiyonu tamamen temizlenebilmesi için gerçek dişin üzerinde çalışmayı gerektirmektedir.

Semptomları Hafifletmek İçin Diğer Yöntemler

Kişi semptomları hafifletmek için ağzı ılık tuzlu su ile nazikçe çalkalamalıdır. Bazı OTC ilaçları, kişilerin enfeksiyonlarının semptomlarını kontrol etmelerine de yardımcı olmaktadır. Buna ibuprofen (Advil) ve asetaminofen (Tylenol) gibi OTC ağrı kesiciler dahildir. Kişinin semptomları hafifletmek için evde deneyebileceği bazı yararlı uygulamalar da olmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Ağzı ılık tuzlu suyla nazikçe yıkamak
• Karbonatlı su veya kabartma tozu eritilen su ile hafifçe durulamak
• Hassasiyeti önlemek için çok sıcak veya çok soğuk yiyeceklerden kaçınmak
• Bölgeye ek yaralanmaları azaltmak için ağzın diğer alanıyla çiğneme yapmak
• Hassas alanın etrafını çok yumuşak bir diş fırçası ile fırçalamak
• Hassas bölgeye çarpan veya dişlere yapışabilecek çok keskin, çiğnenmesi zor yiyeceklerden kaçınmak
Her gün diş fırçalamak, diş ipi kullanmak, düzenli diş kontroller yaptırmak için diş hekimine görünmek gibi iyi ağız hijyeni uygulamalarını benimsemek, diş enfeksiyonlarını ve komplikasyonlarını önlemeye yardımcı olmaktadır. Antibiyotikler diş enfeksiyonunu temizlemeye yardımcı olsa da, çözeltinin sadece bir parçasıdır. Çoğu diş enfeksiyonu, tamamen temizlemek için bir kök kanalı veya diş çekimi gibi diş prosedürü gerektirmektedir. Enfeksiyonun yayılmasını önlemek için acil tedavi önemlidir. Bazı yararlı yöntemler, antibiyotik alırken ve diş prosedürüne hazırlanırken şişliği azaltmaya veya ağrıyı hafifletmeye yardımcı olmaktadır.

Kaynakça:
nih.gov
onlinelibrary.wiley.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar