Doğal Katil Hücreler Nedir, Nasıl Artırılır ve Azaltılır?

Doğal Katil Hücreler çeşitli koşullarda yüksek veya düşük olmaktadır. Bu nedenle bilim adamları, bazı hastalıklara katkıda bulunabileceklerinden ve diğerlerini önleyebileceklerinden şüphelenmektedirler. Düşük veya yüksek seviyelerin sağlığı nasıl etkileyebileceği ve vücuttaki bu hücrelerin seviyelerini nelerin değiştirebileceği hakkında bilgiler bu makalede yer almaktadır.

Doğal Öldürücü (NK) Hücreler Nelerdir?

Doğal Katil (NK) hücreler, bağışıklık sistemi için kritik olan bir tür toksik lenfosit olarak tanımlanmaktadır. NK hücreleri, kemik iliği, lenf düğümleri, dalak, bademcik ve timustan üretilerek daha sonra dolaşımdan girmektedir. Bilim adamları, tümör hücreleri ve virüs bulaşmış hücreler gibi stresli hücreleri hızla parçalamaya yardımcı olduklarını düşmektedirler. NK hücrelerinin enfeksiyondan yaklaşık 3 gün sonra aktif hale geldiği varsayılmaktadır. Çalışmalar NK hücrelerinin çeşitli hedeflere uzun ömürlü ve oldukça spesifik anılar geliştirdiğini göstermektedir. Bu hücreler, onları etkileyen genetik faktörler gibi son derece çeşitlidir.

Fonksiyon

Son bilimsel incelemelere göre, NK hücrelerinde genetik olarak yetersiz olan kişilerde düzenli viral enfeksiyonlar bulunmaktadır ve bu nedenle erken ölümler meydana gelmektedir. NK hücrelerinde eksik olan bireyler herpesvirüs enfeksiyonunun erken evrelerine eğilimlidir. HIV gibi virüslerle savaşmaya yardımcı olduğundan, HIV pozitif hastalarda eksikliği de sonuçları kötüleştirmektedir. Ek olarak, NK hücre fonksiyonu zayıf olan fareler kanserojenle tetiklenen kanserlere daha yatkın olduğu görünmektedir.

NK Hücrelerinin Aktivasyonu

Bilim adamları, dolaşan NK hücrelerinin sitokinler tarafından aktive edilene kadar dinlenme evrelerinde kaldıklarını düşünmektedirler. Aktive olduktan sonra, dokuları patojen enfekte hücreler ile istila ederler ve istilacıyla savaşmak için interferonlar ve TNF-a gibi sitokinleri salgılamaktadırlar. Ayrıca NK hücrelerinin, hedef hücrenin hücre ölümüne neden olan bir membran bozucu protein salgıladığı da görülmektedir. Bu Perforin olarak adlandırılmıştır çünkü patojenin cildini delme düşüncesidir.

Doktora Ne Zaman Gidilir?

Amaç NK hücrelerini düşürmek veya arttırmaksa, otoimmünite veya ciddi alerjiler dahil olmak üzere ciddi sağlık sorunları olduğu için, özellikle semptomların günlük yaşamı önemli ölçüde etkiliyorsa uzman bir doktora gidilmesi önemlidir. Doktor semptomla neden olan altta yatan durumları teşhis ve tedavi etmelidir.

Yükseltilmiş Doğal Katil Hücreler

İlişkili koşullar: Karmaşık sağlık sorunları her zaman kişiden kişiye değişebilen vücut ve beyin kimyası, çevre, sağlık durumu ve genetik dahil olmak üzere birçok olası faktörü içermektedir. Sınırlı çalışmalarda bazı durumlarda yüksek NK hücreleri ile ilişkilendirilmiştir. Bu durumlar aşağıdaki gibidir:
• Obezite, NK yağ dokusunda aşırı üretilebildiğinden
• Obezite ile de bağlantılı ve makrofajları etkileyen insülin direnci
• NK hücrelerinin IgE aracılı bağışıklık tepkilerine katkıda bulunduğu ve semptomların kötüleştiği düşünülen astım
• NK hücrelerinin pankreasın tahribatını arttırmak için varsayıldığı Tip 1 diyabet
• Kadınlarda tekrarlayan düşükler
Th1 hâkimiyeti: Th1 baskınlığı (IL-1, 2, IL-2), NK hücre aktivitesini geliştirme hipotezidir. Diğer yandan NK hücreleri, Th1 hücrelerini yok edebilmekte ve baskılayabilmektedir. Bununla birlikte, Th1/Th2 teorisinde birkaç boşluk bulunmaktadır.

Düşük Doğal Katil Hücreler

İlişkili koşullar
• Kanser karışık bulgular; sadece kan kanserlerinde daha tutarlı sonuçlar görülmüştür
• Viral enfeksiyonlar (düşük sayı ve aktivite), çünkü NK hücreleri virüslerle savaşmaya yardımcı olmaktadır.
• CFS (sınırlı veri düşük aktiviteye işaret etmektedir)
• Multipl Skleroz (düşük aktivite)
• Romatoid Artrit (düşük sayı ve aktivite)
• Lupus (düşük sayı ve aktivite)
Ayrıca sınırlı çalışmalarda Doğal Öldürücü hücrelerin bozulması ileri yaşlanma ile de ilişkilendirilmiştir. Bu bağlantıları doğrulamak ve daha iyi anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Doğal Katil Hücreleri Artırabilecek Faktörler

Önlemler: Takviyeler FDA tarafından tıbbi kullanım için onaylanmamıştır. Takviyeler genellikle sağlam klinik araştırmalardan yoksundur. Yönetmelikler takviyeler için üretim standartları belirler, ancak bunların güvenli veya etkili olduklarını garanti etmemektedirler. Ek olarak, takviye-ilaç etkileşimleri tehlikeli olabilmektedir ve nadir durumlarda bile hayatı tehdit edebilmektedir. Takviye almadan önce daima doktora danışılmalıdır, kullanılan veya almayı düşünülen tüm ilaçlar ve takviyeler hakkında bilgi alınmalıdır. Yaşam tarzı, diyet ve takviye faktörlerinin çoğu hayvan ve hücresel verilere dayanmaktadır. Bu bulgular insanlara uygulanamaz. Aşağıda listelenen herhangi bir yaklaşımın güvenliği ve etkinliği belirlenmeden önce klinik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Yaşam tarzı
• Egzersiz
• Masaj terapisi
Takviyeler
• Kurkumin
• Çinko
• Selenyum
• Sarımsak
• Astaksantin
• Melatonin
• Astragalus
• Amla/Galik asit
• Spirulina
• Eleuthero
• Danshen/Salvia Miltiorrhiza (karbonhidrat emilimini yavaşlatan alfa-glukosidaz inhibitörü olması önerilmektedir)
• Yabanmersini
• Ekinezya veya Cichoric acid (Ekinezya’dan)
• Dalak
• Timus Peptitleri – zayıf bağışıklık için
Yapısal faktörler
Aşağıdaki hormonal faktörler ve nörotransmitterler teoridedir ve bilim tarafından desteklenmemektedir. Bilgilendirme amaçlı yer verilmektedir.
• Dopamin (ACh yoluyla)
• Tiroid Hormonları/T3
• Prolaktin
• VIP
• Madde P

Doğal Katil Hücre İşlevini Artırabilecek Faktörler

Yaşam tarzında veya takviye rejiminde herhangi bir değişiklik yapmadan önce belirtilen önlemler alınmalıdır. Listelenen faktörlerin NK hücresi fonksiyonunu arttırdığı varsayılmaktadır, ancak NK hücre seviyelerini değil. Doğal öldürücü hücre işlevini artırabilecek faktörler bulunmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
Yaşam tarzı
• Egzersiz
• Vücut geliştirme
• Antioksidanlar
• Masaj terapisi
• Beyaz düğme mantarı
Takviyeler
Bu takviyelerin Th1- baskın kişiler için iyi olduğu iddia edilmektedir, ancak yine de NK Hücreleri uyarabilmektedir. Bu takviyeler aşağıdaki gibidir:
• Kurkumin
• Resveratrol
• Andrografis
• Ashwagandha
• Magnezyum
• Kakule
• Probiyotikler: S. Boulardii, L. casei, L. bulgaricus
• B1 Vitamini 2
• Sarımsak (allisin)
Bazı takviyelerin zayıf bağışıklık sistemine sahip kişiler için daha uygun olduğu düşünülmektedir. Bu takviyeler aşağıdaki gibidir:
• Timus
• Astragalus
• Beta-Glukanlar
• Goji Meyveleri
• Reishi
• Gynostemma
• Amla/Galik asit
• jinseng
• Aslan Yelesi
• Ekinezya, Sikrik asit (Ekinezya’dan)
• Klorella Tabletleri
• GOS (galaktooligosakkaritler)
• Germanyum
• Cocoacalm
• CoQ10 – yaşlı kadınlarda, ancak erkeklerde değil
• E Vitamini – yaşlı kadınlarda, ancak erkeklerde
• Arabinogalactan
Ayrıca immün yetmezliği olan kişilerde kullanımlarını desteklemek için yeterli klinik kanıt yoktur. NK hücrelerini arttırmak için düşük doz naltrekson (LDN) de araştırılmıştır, ancak kullanımı tartışmalıdır.
Yapısal faktörler
Aşağıdaki hormonal faktörler ve nörotransmitterler teoridedir ve bilim tarafından desteklenmemektedir. Bilgilendirme amaçlı yer verilmektedir.
• T3
• Büyüme hormonu
• IGF-1
• Prolaktin
• MSH
• Th1 aktivitesi: IL-12 , IL-2 (CD56 parlak NK hücreleri)

NK Hücre Aktivitesini Azaltabilecek Faktörler

Sigara içmek, fast food, aşırı yemek, çok fazla stres altında olmak ve çok fazla içmek gibi sağlıksız alışkanlıklardan kaçınmak, bağışıklık sistemini dengesiz hale getirebilecek her zaman iyi bir fikirdir. Düzenli egzersiz yapmak, yeterli besinler almak, düzenli uyumak ve sağlıklı bir sirkadiyen ritim izlenmelidir. Ek, deneysel bağışıklık bozuculardır. Araştırmacılar, hayvanlarda veya test tüplerinde NK hücrelerini baskılayabileceklerini araştırmaktadırlar. Ayrıca, bu takviyelerin bazıları sağlık yararları olduğunu iddia etmiştir ve tıbbi rehberlik altında güvenle kullanılabilmektedir. Bu takviyeler aşağıdaki gibidir:

Önerilen NK Hücre İnhibitörleri

• Lektinlerin, lektinlerin neden olduğu bağırsak mikrovillusuna verilen zararı onarma çabasının bir sonucu olabilecek aşırı poliamin üretimini başlattığı varsayılmaktadır. Yüksek poliamin seviyesi NK hücre popülasyonlarını azaltmaktadır.
• CRH/ACTH/kortizol, stres veya diğer nedenler
• Indoleamin 2,3-Dioksijenaz (IDO), kortizol ve inflamasyon ile aktive edilmektedir
• Somatostatin (Büyüme Hormonu-İnhibisyon Hormonu)
Bununla birlikte Lipoik Asit ve folik asit (sentetik form) NK hücrelerini de inhibe etmektedir, ancak diyet takviyeleri olarak da kullanılmaktadır. Folik asit, gelişmekte olan fetüste nöral tüp defektlerini önlediğinden, ilk trimesterdeki kadınlar için özellikle önemli bir diyet ilavesidir.

Sözde NK Hücre Sitotoksisitesi İnhibitörleri

Estradiol, kadınlarda muhtemelen sadece dengesiz olduğunda sorunlu olabilen doğal bir NK hücre inhibitörüdür. Testosteron ve kuvvet antrenmanı erkeklerde benzer şekilde hareket etmektedir ve sadece anormal testosteron seviyeleri tıbbi yardım gerekmektedir. Asetilkolin ve balık yağı/DHA genellikle yararlı kabul edilmektedir. Bununla birlikte, bilim adamları test tüplerinde NK hücre sitotoksisitesini azaltıp azaltmadıklarını araştırmaktadırlar. MİA aynı nedenden dolayı soruşturma altındadır. Son olarak, bağımlılık yapıcı veya yasadışı maddeler de NK hücresi-sitotoksisiteyi önleyici etkiye sahiptir ve bundan kaçınılmalıdır. Bunlar aşağıdaki gibidir:
• Esrar/THC
• Opioidler
THC MS’deki ağrıyı azaltmaktadır, bulantı, uykusuzluk ve nöbetleri olan kişilerde de araştırılmaktadır. Bununla birlikte, yüksek bağımlılık, yan etkiler ve yoksunluk sendromu (özellikle tıbbi olmayan kullanımda) riski nedeniyle kullanımı tartışmalıdır.

Kaynakça:
researchgate.net
intechopen.com
pnas.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :