Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Epazot Bitkisi (Meksika Otu) Ne İçin Kullanılır?

0 30

Epazot diğer ismiyle Meksika otu sağladığı iddia edilen çok sayıda sağlık faydası ile, dünyanın birçok bölgesinde yetiştirilen besleyici bitkilerden biridir. Epazot’un bilimsel adı Chenopodium ambrosioides’tir. Amaranthaceae familyasına ait Chenopodium cinsine aittir. Bu harika bitkinin Orta Amerika’ya özgü olduğuna inanılmaktadır, ancak günümüzde aynı zamanda tüm dünyada yerel ve ticari amaçlarla da yetiştirilmektedir. Bu yazıda epazote bitksi ve sağlık açısından faydaları hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Epazot Nedir?

Epazot Bitkisi (Meksika Otu) Ne İçin Kullanılır?Epazot (eh-pah-ZOH-teh olarak okunur) aromatik bir bitkidir; hem taze yapraklar hem de yumuşak saplar pişirmede kullanılır. Epazot bitkisi, 4 fit yüksekliğe ulaşabilen, yapraklı, yıllık veya kısa ömürlü, çok yıllık bir bitkidir. Koyu yeşil, uzun, ince, pürüzlü yaprakları bir noktada biter. Çiçekler yeşil ve çok küçüktür, binlerce minik tohum üretirler. Bir bitki olarak glütensiz, vegan, vejetaryen ve paleo diyetleri için uygundur.

Epozot Bitkisinin Kökeni

Orta Amerika’ya özgü olan epazot, sayısız nesiller boyunca mutfak ve tıbbi amaçlar için yetiştirilmiştir. Bu bitki, Meksika’nın güney eyaleti Oaxaca’da ve Maya halkları arasında Yucatan Yarımadası’nda günlük yemeklerde kullanılır. Epazot, Kuzey ve Güney Amerika’nın büyük bir kısmına ve hatta Avrupa ve Asya’ya bir yabani ot olarak (boş arazilerde ve yol kenarlarında büyüyen) yayılmış bir bitkidir.
Kelime Epazote Nahuatl, Meksika Azteklerin atalarının konuştuğu dilden türemiştir. İngilizceye birebir çeviri, kokmuş ter gibi bir kelimedir. Meksika ve Guatemala’nın bazı bölgelerinde bitkiye pazote, ipasote, apazote, hierba hedionda, pazoli ve pizate ismi verilmektedir. Peru’da Quechua’dan gelen paico olarak bilinir. İngilizcede bazen kazayağı, kokarca ot, solucan tohumu veya Meksika çayı olarak adlandırılır; bu terimlerin son ikisi, bağırsak parazitleriyle savaşmak için tıbbi kullanımına işaret etmektedir.

Epazotun Besin Değeri

Epazot, bol miktarda Vitamin, mineral ve diğer bileşenleri içerir. Epazote’un bünyesinde bulunan Vitamin C, Vitamin A, Riboflavin, Tiamin, Folat, Niasin, Piridoksin, Pantotenik asit ve Kolin içerdiği vitaminlerden bazıları. Epazot ayrıca sağlık açısından pek çok avantajı olan Omega 3 yağ asitleri, Omega 6 yağ asitleri, diyet lifi, sodyum ve potasyum içerir. Bunun dışında Epazote ayrıca kalsiyum, magnezyum, demir, protein, çinko, bakır ve selenyum gibi mineraller içerir. Epazote’un en iyi yanı sıfır kolesterol içermesidir.

Epazotun Sağlık Açısından Yararları

Epazotun muhteviyatında bulunan çeşitli vitamin, mineral ve besinler nedeniyle birçok sağlık yararı vardır. Epazote’un sağlık yararlarından bazıları arasında bağışıklığın iyileştirilmesi, sindirim sağlığının iyileştirilmesi, kilo vermeye yardımcı olması, anemi riskinin önlenmesi, çeşitli kanser türlerinin önlenmesi, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi, kan basıncının düşürülmesi, kemik sağlığının iyileştirilmesi, göz sağlığının iyileştirilmesi yer alır. Bunun haricinde cilt sağlığına iyi gelmektedir, vücudu detoksifiye eder, diyabet riskini önler ve antiinflamatuar özellikler içermektedir. Bu bitkinin faydaları ve kullanımları şu şekilde sıralanabilir:

Sindirim Sağlığını İyileştirir

Epazot Bitkisi (Meksika Otu) Ne İçin Kullanılır?Epazote’de bulunan yüksek miktarda diyet lifi nedeniyle sindirim sağlığı için oldukça faydalıdır ve ayrıca çeşitli sindirim sorunlarının önlenmesine yardımcı olur. Epazot gibi lif açısından zengin gıdaların tüketiminin bağırsak hareketini desteklemeye yardımcı olduğu ve sindirim sisteminden yiyeceklerin sorunsuz geçişini sağladığı farklı çalışmalar kanıtlanmıştır. Bu Epazot’un yanı sıra, sindirim sistemini bakteri ve virüs gibi yabancı istilacılardan koruyan antibakteriyel ve antiseptik özellikler de içerir. Epazote’da bulunan lif ayrıca mideye lif eklemeye yardımcı olur ve zamanla vücuttan atıkların uygun şekilde atılmasını sağlar, böylece kabızlık, gaz vb. Gibi çeşitli sindirimle ilgili sorunların riskini önler.

Bağışıklığı Güçlendirir

Epazot, genel sağlık için çok faydalı olan C Vitamini ve A Vitamini açısından oldukça zengindir ve aynı zamanda bağışıklığı da güçlendirir. C Vitamini ve A Vitamini, serbest radikallere karşı savaşmaya yardımcı olan ve sağlıklı hücrelerde oksidatif hasarı engelleyen antioksidan özellikler içerir. C vitamini ayrıca beyaz kan hücrelerinin üretimini artırmaya yardımcı olarak bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur. Düzenli olarak Epazote tüketiminin soğuk algınlığı, ateş, öksürük, grip vb. Gibi çeşitli yaygın hastalık türlerinin riskini önleyebileceği farklı çalışmalar kanıtlanmıştır.

Kemik Sağlığını İyileştirir

Epazot, K vitamini ve kemik için çok faydalı olan kalsiyum, bakır, fosfor vb. Gibi diğer hayati mineraller açısından oldukça zengindir. Düzenli olarak Epazot tüketiminin kemik sağlığı için çok iyi olduğu ve ayrıca osteoporoz gibi çeşitli kemikle ilgili hastalıkların önlenmesine yardımcı olduğu farklı çalışmalar kanıtlanmıştır. Bunun dışında Epazot, yüksek miktarda antioksidan özellik içerir, bu da kemik dokularını serbest radikallerin neden olduğu oksidatif hasardan korumaya yardımcı olur.

Göz Sağlığını İyileştirir

Epazot, göz sağlığı ile ilişkili yüksek miktarda A vitamini ve beta karoten içerdiğinden gözler için son derece iyidir. Bu besinler, göz hücreleri de dahil olmak üzere hücrelere oksidatif strese neden olan serbest radikallerin zararlı etkilerini nötralize etmeye yardımcı olan güçlü antioksidan kapasiteye sahiptir. Epazote’un bu antioksidan özelliği, bu nedenle, makula dejenerasyonu ve katarakt gibi göz bozuklukları geliştirme riskinizi azaltmada faydalıdır.

Çeşitli Kanser Türlerini Önler

Epazote’de bulunan yüksek miktarda C vitamini nedeniyle kanser riskini önlemek oldukça faydalıdır. C vitamini, serbest radikallere karşı savaşan ve hücrelere oksidatif hasarı önleyen bir antioksidandır. Bu Epazote dışında beta-karoten içerir, aynı zamanda bir antioksidandır ve kanser önleyici özelliklere sahiptir. Düzenli olarak Epazote tüketiminin vücuttaki antioksidan özellikleri iyileştirebileceğini, böylece vücutta serbest radikalleri ortadan kaldırabileceği tespit edilmiştir. Ve vücuttaki kanserli hücre büyümesini önleyebileceği çalışmalarla kanıtlanmıştır.

Diyabet Riskini Önler

Epazot, vücuttaki kan şekeri seviyesini düşürmede oldukça faydalı olan yüksek miktarda uçucu yağ ve manganez içerir. Düzenli olarak Epazot tüketiminin vücuttaki insülin üretimini destekleyebileceği ve bu da kan dolaşımındaki şeker emilimini yavaşlatmaya yardımcı olduğu konusunda farklı çalışmalar kanıtlanmıştır; tip 2 diyabetin ana nedenidir.

Solunum Bozukluğunu Önler

Epazot bitkisi, farklı sorunların tedavisi için kullanılmıştır. Bronşit, astım, nezle ve benzeri solunum sorunlarını önlemeye yardımcı olur.

Kan Basıncını Düşürür

Epazot, vazodilatatör görevi gören potasyum içeriği bakımından oldukça zengindir, yani kan damarlarından gelen baskıyı azaltır ve kanın arterlerden düzgün geçişini sağlar. Bu farklı çalışmaların dışında düzenli olarak Epazote gibi potasyum açısından zengin gıda tüketiminin kan basıncını düşürebildiği ve hipertansiyon gibi çeşitli hastalık türlerini önleyebileceği kanıtlanmıştır.

Anemiyi Önler

Epazot Bitkisi (Meksika Otu) Ne İçin Kullanılır?Anemi bir demir eksikliği hastalığıdır ve anemiyi önlemek için demir açısından oldukça zengin Epazote gibi zengin besinler tüketilmesi gerekir. Düzenli olarak Epazote tüketimi anemi ve yorgunluk gibi belirtilerin önlenmesine yardımcı olacak yeterli miktarda demir sağlayabilir. Dolayısıyla halsizlik, bilişsel sorun ve nefes darlığı şikayetlerini azaltabilir.

Cilt Sağlığını İyileştirir

Epazot’da bulunan yüksek miktarda anti-bakteriyel ve anti-oksidan özellikler nedeniyle, çeşitli cilt ile ilgili sorunların azaltılmasına yardımcı olabilir. Epazot’un antibakteriyel özellikleri cildi bakteri ve virüs gibi yabancı istilacılardan korumaya yardımcı olur ve Epazot’un antioksidan özellikleri de cildi serbest radikallerin neden olduğu oksidatif hasardan korumaya yardımcı olur. Bu durum çeşitli cilt sorunlarının ana nedenidir ve dolayısıyla kırışıklıklar, koyu lekeler, yaşlanma belirtilerinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Epazot bitkisi, orta ve güney Meksika ve Guatemala mutfaklarında ve geleneksel ilaçlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Epazotun güçlü bir tadı ve aroması vardır, bu yüzden herkes ona hemen alışamayabilir. Geleneksel Meksika yemeklerinin birçoğunda lezzet verici olarak genellikle taze olarak kullanılmaktadır. Fakat taze epazot kullanmak en iyisi olsa da, yoksa kurutulmuş form kullanılabilir. Bitki için en yoğun mevsim kışın, ancak yıl boyunca mevcuttur.

Kaynakça:
www.thespruceeats.com/what-is-epazote-4126810
www.mexicoinmykitchen.com/epazote-herb/
www.nutrition-and-you.com/epazote.html

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku