İklim, orman ekosisteminin yapısını ve fonksiyonunu etkiler ve ormanların sağlığında vazgeçilmez bir rol oynar. Değişen iklim; yangın, zararlı böcek salgını ve kuraklık gibi ormanları tehdit eden faktörlerin görülme sıklığının artmasına neden olabilir.

İklim değişikliği; sıcaklıktaki değişiklikler, yağış miktarı, hava ve diğer faktörler yoluyla ormanların gelişimini ve üretkenliğini doğrudan ya da dolaylı olarak etkiler. Buna ek olarak, artan karbondioksit seviyesinin bitki gelişimi üzerine etkisi vardır. Bu değişiklikler orman ekosistemini farklı şekillerde etkiler.

İklim değişikliğinin öngörülen etkileri ile birlikte, ormanlar periyodik olarak ortaya çıkan yangınlardan ve hava kirliliğinden de etkilenmektedir. Farklı faktörlerin etkilerini ayırmak zor olsa da, bu etkilerin toplamı ormanlarda değişikliğe neden olur. Bu değişimler, önümüzdeki on yılda devam ederken, ormanların sağladığı bazı değerli ürünlerin yoksunluğuyla karşılaşabiliriz.

Artan sıcaklıklar genellikle gelişme sezonunun uzunluğunu arttırır. Ayrıca, bazı ağaç türlerinin coğrafik yayılımını da değiştirir. Eğer bulunan bölgenin koşulları uygun değilse, diğer ağaç türleri de bölgesel olarak tehdit altında olacaktır. Örneğin sadece dağların tepesinde var olan ağaç türleri sıcaklık artışı nedeniyle ve başka bölgeye yayılamadıkları için öleceklerdir.

İklim değişikliği bazı bölgelerde kuraklık riskini ve diğer yerlerde aşırı yağış ve sel riskini arttıracaktır. Artan sıcaklıklar; suyun dönemsel olarak varlığını etkileyen karların erime zamanını değiştirir. Çok sayıda ağacın kuraklığın bazı derecelerine dirençli olmasına rağmen, artan sıcaklıklar kuraklığın önceki dönemlere kıyasla daha fazla hasar vermesine neden olabilir. Ayrıca kuraklık, yangın riskini arttırır. Çünkü ağaçlar ve çalılar yangına yakıt sağlar. Kuraklık, ağaçları cam böcekleri gibi tahrip edici böceklerden koruyan özsuları üretme yeteneğini azaltır.
Karbondioksit fotosentez için gereklidir. Yeterli su ve besin sağlandığında, atmosferdeki karbondioksit artışı ağaçların daha verimli olmasını sağlayabilir ve bunun sonucunda ağaç türlerinin dağılımı değişebilir. Büyüme, besince zengin topraklarda en yüksek seviyede olacaktır ve su miktarının azalmasıyla düşecektir.

İklim değişikliği; yangınlar, böcek salgını ve fırtınalar gibi ormanları olumsuz etkileyen faktörlerin ortaya çıkma yoğunluğunu ve şiddetini değiştirebilir. Bu negatif faktörler, ormanın verimliliğini azaltır ve ağaç türlerinin yayılımını değiştirir. Bazı durumlarda, ormanlar negatif bir faktöre maruz kaldıktan sonra yenilenebilir. Bazı durumlarda da var olan türler, yayılım bölgelerini değiştirirler ya da ölürler. Yayılım bölgelerini değiştirdiklerinde, bitki örtüsünün yeni türleri bir alanda koloni oluşturarak yeni bir orman türü meydana getirir.

Böcek salgını, sıklıkla ağaçların yapraklarını döker ve ağaçları öldürür. Örneğin, cam böcekleri 2007 yılına kadar Kolorado’da 650,000 dönümden fazla ormana zarar verdi ve Alaska’nın güneyi ve Kanada’nın batısında 3,7 milyar dönümden fazla alan hasara uğradı. İklim değişikliğinde sıcaklıkların artması bazı böcek türlerinin daha hızlı gelişmesine, mevsimsel yaşam döngülerinin değişmesine ve yayılımlarının artmasına yol açar.

Sıcaklıkların artmasıyla artan kuraklık ve azalan su seviyesi orman yangını riskini arttırır. Çünkü kuruyan ağaçlar daha kolay şekilde yanar. Ayrıca ateş, hızlı şekilde ve fazla miktarda karbondioksidin atmosfere salınmasına yol açtığı için iklimin değişmesine katkıda bulunur.

Kasırgalar, rüzgar fırtınaları ve buz fırtınaları da ormanlara zarar verebilir. 2005 yılında meydana gelen Katrina ve Rita kasırgaları toplamda 5,500 dönüm ormana zarar verdi.

Negatif faktörler birbiriyle etkileşime girebilir ya da bir tanesindeki değişim diğerinin ortaya çıkma riskini arttırabilir. Örneğin; kuraklık ağaçları zayıflatabilir ve onları yangına ya da böcek salgınına daha duyarlı hale getirebilir.

Günümüzde palm yağı, ahşap ve kağıt gibi orman ürünlerinin tüketimi gittikçe artmaktadır. Ormanların zarar görmemesi için bu ürünler, sürdürülebilir kaynaklardan elde edilir. Ayrıca ormanların gördüğü zararı azaltmak için hükümetler ve özel yatırımcılar tarafından ormanların hasar gördüğü bölgelerin restorasyonu yapılmaktadır. Fakat ormanların yok olmaması için alınabilecek kalıcı önlem, karbondioksit salınımın azaltılması ve bu sayede küresel sıcaklık artışının durdurulması olacaktır.

Kaynakça:
https://19january2017snapshot.epa.gov/climate-impacts/climate-impacts-forests_.html
https://www.iucn.org/resources/issues-briefs/forests-and-climate-change

Yazar: Ayça Olcay

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here