Fransız Yeni Dalga Sineması, hala etkilerini sürdüren ve başta Jean Luc Godard olmak üzere birçok aktif yönetmenin aktif üretimleriyle devam eden bir sinema akımıdır. Başlangıç noktası olarak Hollywood’un ”endüstri sineması”na karşı çıkarak oluşmuştur. Kurucuları arasında Andre Bazin de yer almaktadır. Son derece önemli bir sinema teorisyeni olan Andre Bazin ”Auteur Sinema” kavramını tanımlayıp geliştirerek Fransız Yeni Dalga Sineması’nın öncüleri arasında yer almıştır.

Sinemada Yeni Dalga akımı, milyonlarca sinemaseveri etkilemiş, özgün çalışmalarıyla günümüzde bile hala geçerliliği bulunan bir sinema yönelimidir. Öne çıkan özellikleriyle anti-Hollywood bir profil çizmiş, Fransa sinemasının gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Fransız Yeni Dalga Sineması ve Auteur Yönetmen Kuramı

Andre Bazin tarafından ortaya atılan ”auteur sinema” kuramı yönetmenin imzasını taşıyan, bunu ulusal ve karakteristik uzamlarla destekleyen her filme “auteur film” denmektedir. Hollywood’un genel izleyici kitlesine hitap eden, matematiksel ve sistematik bir düzene dayanan kurguyu reddetmişlerdir. Her yönetmenin kendi imzası taşıyan, şahsına münhasır filmler üretmesi gerektiğini düşünen bir sinema akımıdır. Her filmin tamamen orijinal olması gerektiğini ifade eden auteur geçerliliğini korumaktadır. Jean Luc Godard, François Truffaut Eric Rohmer, Agnes Varda Yeni Dalga’nın öncüleri arasında sayılırken, büyük sinema otoriteleri tarafından birer Auteur yönetmen olarak nitelendirilmiştir.

Kamera Kullanımı ve Teknikleri

Adından da anlaşılacağı üzere bu akım ”yenilik” üzerine kuruludur. Bu nedenle kamera kullanımı ve çekim teknikleri tamamen yönetmenin deneysel ve avangard tercihleriyle şekillenmiştir. Godard, kamerayı çok daha hızlı ve aktüel kullanmışken Truffaut ve Agnes Varda adlı yönetmenler daha minimal kamera kullanımlarını tercih etmiştir. Ancak Hollywood filmleri ile kıyaslandığında bu filmdeki kamera kullanımlarının özgünlüğü, Avrupa sinemasının bugünkü konuma erişmesinde elverişli olmuştur.

Klasik Öykü Biçimlerini Reddetmesi

Neden-sonuç ilişkisine dayanan Hollywood senaryolarının aksine Yeni Dalga Sineması’nda işlenen her konu, gerçek hayatı birebir taklit etmektedir. Olayların giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunmamaktadır. Daha çok bir kesit sineması izlenimi veren bu akımda, karakterler Amerika sinemasında olduğu gibi basmakalıp ve idealize tipler değildir. Mutlak iyi ve mutlak kötünün ötesinde, her biri birtakım siyasi ve sosyolojik nosyonların birer kanıtı gibi hareket eder. Bu alanda yazılmış yüzlerce kitap, Godard’ın ”Serseri Aşıklar” filminin başarısının karakterlerin tamamen yeni olmasından kaynaklandığını konu edinmiştir.

Örgütlü Değildiler

Fransız Yeni Sinema Dalgası, bizdeki ”İkinci Yeni” şiirinin belirgin özelliklerini taşımaktadır. Hiçbir zaman örgütlü olmadılar ve ”birlikte” hareket etmediler. Sinemada mutlak özgürlüğe inanan bireyler olarak filmlerini çektiler. Bazı yönetmenler ise Yeni Dalga özelliklerine uygunluk bakımından yeterli görünüp daha sonra Yeni Dalga grubunun içine dahil edildiler. Hiçbir zaman ortak bir manifestoları olmadı.

Bir Yönüyle Politik Sinema

Yeni Dalga Sineması’nın öne çıkan özelliklerden bir diğeri de politik olmasıdır. Her zaman muhalif kimliğiyle tanınan Jean Luc Godard başta olmak üzere birçok yönetmen farklı ulusal ve evrensel sorunlara filmlerinde yer vermiş. Godard filmlerinde militarizmi yerden yere vururken, diğer sinemacılar da hem toplumsal hem de politik göndermelerine filmlerinde yer vermiştir. Agnes Varda’nın ”Çatısız Kuralsız” ve François Truffaut’un ”400 darbe” filmleri politik ve sosyolojik filmler kategorisinde gösterilebilir.

Sonuç olarak Fransız Yeni Dalga sineması hala bir yönüyle yenilikçidir. Yaşayan son temsilcileri ise Yeni Dalga’nın ninesi olarak bilinen Agnes Varda ve Godard’dır. Çok büyük bir popüler etkiye sahip olmasa da Yeni Dalga Sineması alternatif sinemanın en güçlü soluklarından biri olmaya devam etmektedir.

Kaynakça:
Chris Wiegand-Fransız Yeni Dalga Sineması
Jean Luc Godard-Ve Sinema

Yazar: Aytaç Arslan

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here