Gıda mühendisliği günümüzde önemi her geçen gün artan bir meslek. Dünya çapındaki gıda kıtlığı nedeniyle, gıda endüstrisinin bilimsel bakış açısına sahip yetenekli mühendislere ihtiyacı da çok artmış durumda. Bir zamanlar, “hasat zamanı”, yaz aylarıyla zorlu kış ayları arasındaki bir bolluk dönemini belirtiyordu. Oysa günümüzde hasat zamanı kavramı anlamını yitirdi ve gıdalara her an ve en uygun fiyatla ulaşabilmek önem kazandı.

Son elli yılda, giderek büyüyen gıda sorununun çözümünde, modern çiftliklerin üretimlerini radikal bir biçimde arttırmaya çalışan tarım mühendisleri, kimya mühendisleri ve biyologlarla birlikte gıda mühendislerinin de büyük katkısı oldu. Ulaştırma ve lojistik uzmanları ile ekipler oluşturarak çalışan gıda mühendisleri, gıdaları toplama, depolama ve taşıma için yeni yollar buldular. Bir zamanlar yalnızca ender bulunan egzotik sebze ve meyveler uzak ülkelerden gelirken, şimdi herhangi bir süpermarketteki bezelye bile, örneğin Afrika’da yetiştirilip, dondurulup, paketlenip, tazeliğini koruyarak birkaç gün içinde raflardaki yerini alıyor. Toplumsal yaşamdaki ve beğenilerdeki değişiklikler, daha düşük maliyetle, daha fazla çeşitlilikte ürün ve ambalaj gerektirmektedir. Bu nedenle, gıda mühendisleri, üretim, paketleme ve tüketiciye ulaştırmayı otomatikleştirmek için üretim ve kontrol mühendisleri ve gıda teknolojisi uzmanlarıyla birlikte çalışmaktadır.

Öte yandan, birçok ülkede insanlar son yıllardaki gelişmelerin hızını ve yönünü giderek daha fazla sorgulamaktadır. Tüketiciler daha yerel, mevsimsel, “organik” yiyeceklerin peşindeler.
Dolayısıyla, gıda mühendisleri birbiriyle çelişen iki güçlükle başa çıkmak zorundalar. Birincisi, son elli yılın teknolojik başarılarını, küresel olarak, hızla çoğalan ve daha kentlileşmiş nüfuslarıyla gıda ihtiyaçları artan toplumları beslemek için yaygınlaştırabilmek. İkincisi, bu devasa küresel gıda zincirinin negatif yönlerinin etkisini ve maliyetini azaltmak. Asla geçmişe geri dönemeyiz, buna gücümüz yok. Ancak, gıda mühendisliği sayesinde gelecekteki “hasatlar” için yeni beceriler geliştirebilir ve yeni bir endüstri yaklaşımı oluşturabiliriz.

Gıda Mühendislerinin Çalışma Konuları

Gıda mühendisleri, yeni ürünler ve üretim süreçlerini geliştirebilmek için nanoteknoloji gibi ileri teknolojileri ve bilgisayar sistemlerini kullanmaktadır. Aynı zamanda, kalite, sağlıklılık ve güvenliği geliştirmek gıda mühendisliğinin kritik konularıdır. Gıdalara daha fazla koruma sağlanması amacıyla sürekli olarak yeni ambalaj malzemeleri ve teknikleri geliştirilmektedir. Ek olarak, proses kontrol ve otomasyon gıda mühendisliğinde belirlenmiş öncelikler arasında yer almaktadır. Otomasyon ve üretim esnekliğini sağlamak için çok gelişmiş izleme ve kontrol sistemleri tasarlanmaktadır. Ayrıca, enerji tasarrufu ve çevre sorunlarının en aza indirilmesi önemli gıda mühendisliği konuları olmaya devam etmektedir. Atık yönetimi, enerjinin en verimli bir biçimde kullanılması ve gıda üretiminde atık ve emisyonların azaltılması gıda mühendisliğinin önemli araştırma alanlarıdır.

Gıda mühendisliğinin tipik konuları arasında, gıda üretimindeki klasik mühendislik uygulamaları, sıvı ve katı gıdaların taşınması ve depolanması, gıdaların pişirilmesi veya dondurulması, ileri kütle transferi, yeni kimyasal ve biyokimyasal buluşların ve kinetik analizin kullanımı, yeni kurutma teknikleri, ısıl işlem, ekstrüzyon, sıvı gıda konsantrasyonu, membran prosesleri, raf ömrü ve stok yönetiminde elektronik göstergelerin ve gıda işlemede sürdürülebilir teknolojilerin kullanımı, paketleme, temizlik ve sanitasyon teknolojilerinin ve kalite kontrol sensör sistemlerinin geliştirilmesi sayılabilir.

Gıda Mühendislerinin İstihdam Alanları

Gıda mühendisliği, gıda endüstrisi ve örneğin ilaç endüstrisi gibi ilgili diğer endüstriler için mikrobiyolojiyi, matematik, fizik, kimya ve mühendisliği birleştiren multidisipliner bir alandır. Gıda mühendisliği, tarım mühendisliği, makine mühendisliği ve kimya mühendisliği ilkelerinin gıda maddelerine uygulanmasını kapsar, ancak bunlarla da sınırlı değildir. Gıda mühendisleri, gıda ürünlerinin ve hizmetlerinin maliyet hesapları, etkin üretimi ve ticarileştirilmesi için gerekli olan teknolojik bilgi transferini de sağlar. Fizik, kimya ve matematik, gıda endüstrisindeki üretim sürecinin ve işlemlerin anlaşılmasının ve mühendisliğinin temelidir.

Gıda mühendisliği çok çeşitli aktiviteleri kapsamaktadır. Gıda mühendisleri, gıda işleme yöntemleri, gıda işleme makineleri, ambalajlama, içerik üretimi, enstrümantasyon ve kontrol alanlarında istihdam edilmektedir. Gıda işleme tesisleri, teknolojik danışmanlık firmaları, devlet kurumları, ilaç şirketleri, sağlık kuruluşları ve inşaat firmaları da gıda mühendislerini istihdam etmektedir. Gıda mühendisleri, gıda ve ilaç tasarımı ve üretimi, gıda işleme, biyolojik ve farmasötik üretim süreçlerinin tasarımı ve kurulumu, çevreye duyarlı atık arıtma sistemlerinin tasarımı ve işletilmesi, gıda üretim tesisleri için pazarlama ve teknik destek gibi alanlarda da çalışmaktadır.

İş Bulma Ve Gelir Olanakları

Gıda endüstrisi, en büyük iş alanlarından biridir ve insanlar her zaman beslenmek zorundadır. Yiyecek tedarik zincirinin herhangi bir noktasında çalışıyorsanız, bu her zaman bir işe sahip olacağınız anlamına gelmektedir. İşten çıkarılsanız bile, yetenekleriniz ve deneyimleriniz diğer firmalar için çok değerlidir. Gıda endüstrisinde çalışanlar için, binlerce farklı görev vardır. Laboratuvar çalışmaları ya da masa başı işleri ile de sınırlı değilsiniz. Kalite kontrol, Ar-Ge, satış, pazarlama, üretim, eğitim gibi sayısız alanda çalışma olanağı bulunmaktadır.

Gıda ile ilgili alanlarda çalışanlar, genellikle tatmin edici maaşlar kazanmaktadır. Yönetici pozisyonlarında çalışanlar ise oldukça yüksek rakamlar almaktadır. Ayrıca, eğer seyahat etmeyi seviyorsanız, gıda endüstrisi küresel olduğundan ve pek çok büyük şirket çeşitli ülkelerde faaliyet gösterdiğinden, bulunduğunuz konuma bağlı olarak, masrafları şirketiniz tarafından karşılanan seyahatlerle dünyayı gezme fırsatını da yakalamış olursunuz.

Kaynakça:
– R. Paul Singh, R. Heldman Dennis, “Introduction to Food Engineering”, Academic Press.
– Theodoros Varzakas, Constantina Tzia, “Food Engineering Handbook: Food Engineering Fundamentals”, CRC Press, Taylor & Francis Group.

Yazar: Oben Güney Saraçoğlu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here