James Hutton, İskoçya’nın başkenti Edinburgh’te 1726 yılında dünyaya gelmiştir. Babası William Hutton, tüccarlık ve şehrin saymanlığını yapmıştır. Babası William, James üç yaşına geldiğinde ölmüştür. James’in annesi, Sarah Balfour, ev hanımıydı. Kocasının ölümünün ardından James ve üç kız kardeşinin eğitimine büyük ilgi göstererek aileyi ve çiftlikleri yönetmiştir. Hutton, 10 yaşındayken Edinburgh Lisesi’nde eğitim ve öğrenimine başlamıştır.

1740 yılında Edinburgh Üniversitesi’nde felsefe ve matematikle birlikte beşeri bilimler olan Yunanca ve Latince öğrenmeye ve okumaya da başlamıştır. Birgün dersin birinde, mantık profesörü, sınıfına felsefi bir teori göstermeye çalışmıştır. Fakat profesörün anlatımı ile yapılan deneyin uyuşmadığını açıklayan Hutton buna tepki olarak Kimya okumaya ve kendi deneylerini yapmaya başlamıçtır. Kendisi ve arkadaşı James Davie, Edinburgh’de metal işleme, boyama ve ilaçlarda kullanılan kimyasal bileşik olan amonyum klorürü en iyi şekilde elde etmeye çalıştılar ve üretmeyi de başardılar. Bu deneyler daha sonra karlı bir iş haline gelecek ve onlara maddi kazanç sağlayacaktır.

Mezun olduktan sonra 1743 yılında Hutton bir avukatın yanına stajyer olarak girmiş fakat hukuk konularına kıyasla kimyaya daha fazla vakit ayırmıştır. Tıp alanındaki kariyerin hukuktan daha ilginç olacağına karar vererek, üniversiteye yeniden kaydolmuştur. 1744-1747 yıllarında bilim ve tıp okumuştur. Ayrıca bir doktor asistanı olarak çalışmıştır. Edinburgh üniversitesi kendisine tıp fakültesi diploması vermemiştir. Eğitimini tamamlamak için, 1749 yılında Leiden Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde ve Fransa’da doktorluk adına eğitim görmüştür.

Hutton, 23 yaşındayken İngiltere’nin başkenti Londra’ya taşınarak tıp merkezi kurmayı planlamış ancak bu girişimi başarısız olmuştur. Hutton, eski dostu James Davie’nin kendisine daha önce yapılan kimyasal araştırmaların sonucunda Edinburgh’da amonyum klorürü üretebileceğini söylemiştir. 1750 yılında Edinburgh’a geri dönmüştür. Kısa süre sonra, kimyasallar üreten bir şirketin ortaklığı olarak önemli kazançlar sağlamaya başlamıştır. Hutton, birikimleriyle Edinburgh’da birkaç ev satın alıp kiraya vermiştir. Üç yaşındayken babasından iki çiftlik kendisine miras kalmıştı. Bunlar yerel yöneticiler tarafından işletilmişti. Çiftliklere toprak verimliliğini arttırıcı yeni metodlar uygulayarak verimliliği ve kaliteyi arttırmıştır. 1752 yılında İngiltere’deki çeşitli bölgelerde iki yıl boyunca yaptığı en iyi tarım uygulamalarını araştırmak için İngiltere’ye gitmiştir. Seyahatleri sırasında kırsal yaşam tarzından büyük zevk aldığını fark etmiştir.

Hutton, bilgili çiftçilerin toprağın sağlığına ve üretkenliğine çok değer verdiklerini hızla fark etmiştir. Seyahatleri sırasında toprak çeşitliliğine dikkat etmeye başlamıştır. Çok fazla toprak çeşidi görüp incelemiş ve gördüğü kayalarla da giderek daha fazla ilgilenmeye başlamıştır. 1754 yılında Hollanda, ve Fransa’da çiftçilik uygulamalarını gözlemleyerek birkaç ay geçirmiştir. Zamanının çoğunu toprağa ve kayalara bakarak harcamıştır. Jeoloji tarım ile ilgilenmiştir. 1754 yılından sonra Hutton, babasının bıraktığı İskoçya’daki çiftliklerinden birine geri dönmüştür. On yıl boyunca çiftliği yönetirken jeolojiye olan ilgisini sürdürmeye devam etmiştir. Sonunda, çiftliği son derece verimli bir şekilde performans gösterdiğinde, Edinburgh’da vakitlerini daha fazla geçirmeye başlamıştır. 1768 yılında çiftliğini kiralamış ve sürekli olarak Edinburgh’a geri dönmüştür. Kız kardeşlerinin evinde yaşamaya devam etmiştir. Edinburgh’da entelektüel araştırma ve bilim yaşamından zevk almıştır. Her hafta bir mekanda iki arkadaşıyla buluşmaya başlamıştır. Modern ekonominin babası Adam Smith ve büyük kimyager, buhar makinesindeki endüstriyel devrimi tetikleyen James Watt ile büyük dostluklar kurmuştur. İskoç Aydınlanma dönemi de denmektedir. Toplantıları Oyster Kulübü olarak bilinir hale gelmiştir. David Hume gibi birkaç entelektüel, tartışmalar, eleştiriler ve fikir alışverişi yapmak için üyeler arasına katılmışlardır.

Hutton, İskoçya’nın sahilleri, adaları ve dağlarının kayalarını kitaplaştırmak için seferler başlatmıştır. Ayrıca, İngiltere’nin ve Galler’in kayalarının birçoğunu özenle incelemiş ve bunun sonucu olarak İngiltere’nin kaya oluşumları hakkında çok bilgi edinmiştir. James Hutton, ortak kaya taşları tarafından taşınan mesajı çözerek toprak ve evren konseptlerini değiştirmiştir.

1785 yılında Hutton kanıtlarını topladı ve ulusal gazetelere dünyamızı anlatan hikayesini sundu. Teorisi Dünya başlıklıdır. Bu nüshalar daha sonra iki ciltlik bir kitap haline gelecektir. Hutton’un çalışmalarından önce Batı kültürlerinde genel olarak dünya yaklaşık 6.000 yaşında ve yalnızca yaklaşık 1.000 yıl daha devam edeceği kabul edilirdi. Hutton şimdi dünyanın 6.000 yıldan çok büyük olduğunu söylemiştir.

Hutton hiç evlenmemiştir. James Hutton 26 Mart 1797 yılında Edinburgh’da, 70 yaşında, böbrek taşlarının neden olduğu sağlık probleminden dolayı ölmüştür.

Yazar: Osman Uçar

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here