Kanayan Diş Mantarı


Kanayan diş mantarı; bilimsel adıyla “Hydnellum peckii” bilinen bir mantar türüdür. Yunanca kelime olan Hydnellum, yenilebilir bir mantar anlamına gelmektedir. Pecki ise türü tanımlayan Cherles Horton Peck’e atıfta bulunulmak için isim sonuna eklenmiştir. Çilek mantarı, çilekli krema, şeytan dişi mantarı ve kanayan mantar gibi çeşitli isimlerle de anılmakla birlikte, en yaygın ismi kanayan diş mantarı olarak bilinir.

Ekolojisi

Kanayan diş mantarı, Kuzey Amerika’da, özellikle Alaska, Kuzey Carolina, Washington (Puget Sound bölgesi) ve Oregon kıyılarında yetişir. Avrupa, İtalya, İrlanda ve İskoçya’da olduğu da belgelenmiştir. Ayrıca bu mantar türünü, ender olarak da olsa Norveç, Hollanda ve Çek Cumhuriyeti’nde rastlanmaktadır. İlk olarak Kanayan Diş Mantarını bulan kişi Howard James Banker’dir.

Anatomi ve Üremesi


Kanayan Diş Mantarı türü; ormanlık alanların yol kenarlarında veya gölet gibi su kaynaklarının yanında yetişir. Bu mantar, diğer mantarlar gibi, ağaçların diplerinde ya da ağaçların arasında bulunmaz. Genç olanlarının kapak kısmı kapalı, parlak kırmızı ve bej renklerinde olur. Bu mantarın kapağı 3 ila 10 cm genişliğinde olabilir. Bu kapak kubbeli, düz veya huni gibi farklı boyutlarda ve şekillerde geliştiği görülmüştür. Kapak dışı en parlak kısmıdır, içe doğru koyulaşır ve merkez kısmı en koyu renktedir. Mantarın kapak alt kısmı dikenlidir. Bu dikenler çok küçüktür ve sporlarının desteğiyle olgunluğa erişir. Mantar yaşlandığında, kapağın alt kısmı daha güçlü ve daha yoğun dikenli bir yapıya erişir. Mantarın son ve büyük kısmı sapıdır. Bu bölümün uzunluğu 5 ila 6 cm boyunda olabilir, ancak bu sadece görünen kısmıdır. Birde toprağa gömülü olan görünmeyen bir kısmı vardır. Kanayan diş mantarının anatomisi ile ilgili bir diğer detayda, ömrü boyunca kapağın dışına çıkan kan görüntüsündeki yapışkan sıvının olmamasıdır. Bu maddeleri üreten sadece genç ve orta yaştaki mantarlardır. Kanamanın sebebi, kökteki yüksek basınçtan kaynaklanır, bu yüzden bu yapışkan madde tepeden dışarı çıkar. Kanayan diş mantarı hem eşeyli hem de eşeysiz olarak yeniden üreyebilir, bu özellikte bu mantar türünü mükemmel bir tür haline getirir. Eğer sadece eşeysiz olarak çoğalırsa, o zaman kusurlu bir mantar olur. Eşeysiz olarak çoğaltabilmenin çeşitli yolları vardır; fragmantasyon, tomurcuklanma veya spor üretimi ve cinsel olarak miyelel ya homotik veya heterothaiktir.
Bu mantar farklı kılan; içinden çıkan kan görüntüsündeki kırmızı maddedir. Ancak her zaman kırmızı madde salgılamaz. Yaşlandıklarında kırmızı madde çekilir ve şapkası kahverengiye dönüşür. Mantar ne kadar büyükse bu yapışkan sıvı o kadar azdır. Ayrıca zaman geçtikçe küçülür, içi boşalır ve kanama görüntüsü kaybolacaktır. Bitki büyüdükçe, basınç azaldığından yapışkan madde tamamen dışarı çıkacaktır. Böylelikle mantar normal bir mantar gibi görünecektir.

Kullanım Alanları

Mantarın kullanım alanları kimileri için tadının acı olması bu mantar türünü yenilemez bir mantar türü yaparken, aslında yenilebilir bir mantardır. Şefler bu mantarı mutfaklarında boya olarak kullanırlar. Yemek şefleri; bu mantarın boyalarını kullanarak bej, mavi veya yeşil renkleri elde ederler.
Mutfağın yanı sıra tıp alanında da kullanılan bu mantar türü, antikoagülan (pıhtılaşmayı önlemek)için kullanılırken aynı zamanda antibiyotik özeliği de taşımaktadır. Ayrıca içerdiği atromentin maddesi ile anti bakteriyeldir ve lösemi hastalığı ile savaşmak için de kullanılır.
Kanayan Diş Mantarı; topraktan aldığı aminoasitleri ve mineralleri yaşadığı ortamdaki, bitkilere transfer ederek onlara fayda sağlarken, kokusuz, oldukça acı tadı, benzersiz görüntüsü ve sağladığı faydalarıyla, insanlar arasında da kendinden söz ettiren bir mantar türüdür.

Kaynakça:
https://www.first-nature.com/fungi/hydnellum-peckii.php
http://www.mycobank.org/name/Hydnellum%20peckii&Lang=Eng

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :