Menopoz İle İlgili Bilinmesi Gerekenler

Menopoz, bir kadının ardı ardına 12 ay içinde menstrüasyona girmediğinde ve artık doğal olarak hamile kalmayacaksa ortaya çıkar. Menopoz genellikle 45 ve 55 yaşları arasında başlasa da bu yaş aralığından önce veya sonra gelişebilir. Menopoz, kilo alımı ve sıcak basması ve gibi rahatsız edici semptomlara neden olabilir. Çoğu kadın için menopoz tıbbi tedavi gerektirmez.

Menopoz Ne Zaman Başlar ve Ne Kadar Sürer?

Çoğu kadın ilk kez son dönemden yaklaşık dört yıl önce menopoz belirtileri geliştirmeye başlar. Belirtiler genellikle bir kadının son döneminden yaklaşık dört yıl sonra devam eder. Az sayıda kadın menopoz semptomları menopozdan on yıl öncesine kadar gerçekleşir ve 10 kadından 1’i son dönemlerini izleyen 12 yıl boyunca menopoz semptomları yaşar.
Dünya genelinde menopoz için medyan yaşı (orta yaş) 51 iken Afrikalı, Amerikalı ve Latin kadınlar için ortalama 2 yıl öncesidir. Kafkas olmayan kadınlarda ise menopoz başlangıç yaşının tespit çalışmaları devam etmektedir.
Genetik ve yumurtalık sağlığı dahil olmak üzere, menopozun ne zaman başlayacağını öğrenmek için yardımcı olacak birçok faktör vardır. Perimenopoz genellikle menopozdan önce ortaya çıkan hormonlarınızın menopoza hazırlanmada değişmeye başladığı bir zamandır. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Perimenopoz birçok kadında 40’lı yaşların ortalarından sonra bir kez başlar. Bazı kadınlar ise perimenopozu atlar ve aniden menopoza girer.
Kadınların yaklaşık yüzde 1’i kadarı, 40 yaşından önce menopoza başlar veya yaklaşık yüzde 5’i de, 40 ve 45 yaşlar arasındaki menopoza girer. Bu, erken prematüre menopoz veya birincil yumurtalık yetmezliği olarak adlandırılır.

Perimenopoz , Menopoz ve Postmenopoz

Perimenopoz sırasında, adet dönemleri düzensiz hale gelir. Dönemleriniz gecikebilir, bir veya daha fazla periyodu tamamen atlayabilirsiniz. Regl akışı daha ağır ve daha hafif olabilir. Menopoz, bir yıl boyunca menstruasyon eksikliği olarak tanımlanır. Postmenopoz , menopozun meydana geldiği yıllar anlamına gelir.

Menepoz Belirtileri Nelerdir?


Her kadının menopoz deneyimi birbirinden farklıdır. Genellikle semptomlar menopoz aniden veya daha kısa bir süre içinde ortaya çıktığında daha şiddetlidir. Kanser veya histerektomi gibi yumurtalık sağlığını etkileyen durumların yanında sigara içimi gibi alışkanlıklar semptomların şiddetini ve süresini artırır. Regl değişikliklerin yanı sıra, perimenopoz, menopoz ve postmenopoz belirtileri genellikle aynıdır.
Perimenopozun en sık görülen erken belirtileri şunlardır:

• Daha az sık menstruasyon
• Menstruasyon döneminin normale göre daha şiddetli ya da hafif geçmesi
• Sıcak basmaları, gece terlemeleri ve kızarma dahil olmak üzere vazomotor semptomlar
Kadınların Tahmini olarak yüzde 75’i menopoz ile vazomotor semptomları yaşıyor.

Diğer yaygın menopoz belirtileri şunlardır:
Uyku bozukluğu, vajinal kuruluk, kilo almak, depresyon, kaygı, konsantrasyon zorluğu, hafıza problemleri, azalan libido veya cinsel hayat, kuru cilt, artan idrara çıkma, göğüs hassasiyeti ve sancı, baş ağrısı, hızlanan kalp atışı, idrar yolu enfeksiyonları, kas kütlesinde eksilme, ağrılı ve sert eklemler, kemik kütlesinde eksilme, göğüslerde küçülme, saç incelmesi ve kaybı, yüz, boyun, göğüs ve üst sırt gibi vücudun diğer bölgelerinde artan tüylenme

Komplikasyonlar

Menopozun sık görülen komplikasyonları şunlardır:
Vajinal kaşıntı (vulvovajinal atrofi), ağrılı ilişki (disparoni ), daha yavaş metabolik fonksiyon, kemik kitlesinin azalması ve kemiklerde güç kaybı (osteoporoz), ruh hali veya ani duygusal değişiklikler, katarakt, diş eti ve diş doku iltihabı hastalıkları(periodontal), sık idrara çıkma, kalp ve damarı hastalığı,

Menopoz Neden Oluşur?

Menopoz, yaşlanmaya bağlı olarak yumurtalıkların daha az üreme hormonu üretmesiyle yaşanan doğal bir süreçtir. Vücut düşük seviyelere cevap olarak birkaç değişiklik geçirmeye başlar.

Bu değişiklikler şunlardır: estrojen, progesteron, testosteron, folikül uyarıcı hormon (FSH), Lüteinizan hormon (LH) En önemli değişikliklerden biri aktif yumurtalık foliküllerinin kaybıdır. Yumurtalık folikülleri yumurtalık duvarından yumurta üreten,bırakan, ve adet ile doğurganlığa izin veren yapılardır.
Çoğu kadın ilk olarak menstruasyon dönemlerini normale göre daha ağır ve daha uzun geçirmeye başladığında, menstruasyon periyotları tutarsız hale gelir. Bu genellikle 40’lı yaşlarda ortaya çıkar ve 52’li yaşlarda menepoza geçilmiştir. Bazı durumlarda menopoz dönemi; ovaryumların ve ilgili pelvik kaslarının yaralanma veya cerrahi olarak uyarılması (indüklenmesi) ile başlayabilmektedir

İndüklenen (Tetiklenen) Menopozun Yaygın Nedenleri
• Yumurtalıkların cerrahi olarak alınması yani bilateral oferektomi ameliyatı sonrası
• Östrojen reseptörü pozitif tümörleri olan kadınlara uygulanan hormon tedavisinde,
• Cerrahi veya radyoterapi teknikleri ile yapılabilecek over ablasyonu veya over fonksiyonunun kapatılması işleminde
• Pelvik radyasyon uygulamasında,
• Yumurtalıklara ciddi hasar veren veya yok eden pelvik yaralanmalarda

Menopoz Nasıl Teşhis Edilir?

Rahatsız edici menopoz semptomlarını yaşayın ya da yaşamayın şayet 45 yaş ve altıysanız, sağlık uzmanınızla konuşulması gerekir.
Bekar bayanlar için menopoz teşhisi testi, doktorunuz kandaki bazı hormonların seviyesini ölçecek bir kan testi isteyebilir. Kandaki hormon seviyeleri FSH ve östrojen denilen bir çeşit östradioldur. Sürekli artmış olan FSH kan seviyeleri 30 mIU / mL veya daha yüksekse, art arda bir yıl boyunca menstrüasyonun olmamasıyla birlikte, genellikle menopozun olduğunu gösterir. Tükürük testleri ve (OTC) idrar testleri de mevcuttur, ancak pek sağlıklı sonuçlar vermemekle birlikte ücret konusunda da biraz yüksektir. Perimenopoz sırasında, FSH ve östrojen seviyeleri günlük olarak dalgalanmaktadır, bu nedenle çoğu sağlık hizmeti kuruluşları bu durumdaki semptomlara, tıbbi öyküye ve adet bilgilerine dayanarak teşhis edecektir. Ayrıca sağlık uzmanınız semptomlarınıza ve sağlık geçmişinize bağlı olarak, belirtilerinizden sorumlu olabilecek diğer altta yatan nedenlerin bulunmasına yardımcı olmak için ek kan testleri de isteyebilir.

Menopozun Doğrulanmasında Kullanılan Ek Kan Testleri

• Tiroit fonksiyon testleri
• Kan lipit profili
• Karaciğer fonksiyon testleri
• Böbrek fonksiyon testleri
• Testosteron, prolaktin, progesteron, östradiol ve koryonik gonadotropin (HCG) testleri
• Treatments
Semptomlarınız şiddetli veya yaşam kalitenizi etkiliyorsa tedaviye ihtiyacınız olabilir. Hormon tedavisi 60 yaşın altındaki kadınlarda veya menopoz başlangıcından sonraki 10 yıl içinde bu şikayetlerin azaltılması veya tedavisinde etkili bir tedavi olabilir: Sıcak basmaları, gece terlemeleri, Vajinal atrofi, Osteoporoz
Ayrıca kullanılacak bazı ilaçlarda, saç dökülmesi ve vajinal kuruluk gibi daha spesifik menopoz semptomlarını tedavi etmek için de kullanılabilir.
Bazı Durumlarda Menopoz Belirtileri İçin kullanılan İlaçlar Şunlardır:
• Saç dökülmesi ve kaybı için solüsyon kullanımı
• Saç dökülmesinde kullanılan şampuanlar
• İstenmeyen tüy büyümesi için krem
• Şiddetli kuru gözler için yağlar
• Sıcak basma, anksiyete ve depresyon için yaygın olarak ilaçlar
• Hormonsuz vajinal nemlendiriciler ve yağlayıcılar
• Krem, yağ ve tablet şeklinde düşük doz östrojen bazlı vajinal yağlayıcılar
• Vajinal kuruluk ve ağrılı ilişki için krem ve yağlar
• Antibiyotikler
• Uykusuzluk için uyku ilaçları

Evde Uygulana Bilinecek Tedavi ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Menopoz ister genç yaşta isterse orta yaşta girilmiş olsun, şikayetleri olabilir. Bu şikayetleri evde doğal yollarla uygulana bilinecek alternatif tedavi şekilleri ile azaltmak mümkün olur. Menopoz semptomlarını yönetmek için evde yapılabilecek tedavi için genel ipuçları şunlardır:
Serin tutmak ve rahat kalmak
Özellikle gece boyunca ve sıcak ya da öngörülemeyen havalarda, gevşek, ince giysiler giyin. Bu, sıcak basmaları yönetmenize yardımcı olabilir. Yatak odanızın serin kalmasını ve geceleri ağır battaniyelerden kaçınmak, gece terleme olasılığını azaltmanıza da faydalı olacaktır. Düzenli olarak gece terlemeniz varsa, yatağınızı korumak için yatak takımınızın altında su geçirmez bir örtü kullanmayı düşünün. Eğer ateş basıp yüzünüz kızardıysa sizi serinletmek için taşınabilir bir fan da kullanabilirsiniz.
Egzersiz Yapmak ve Kilonuzu Yönetmek
Kilonuzu kontrol altında tutmanıza yardımcı olmak için günlük kalori alımınızı 400 ila 600 kalori azaltın. Günde 20 ila 30 dakika orta seviyede egzersiz yapmak da önemlidir. Egzersiz yapmak şunlara yardımcı olabilir;
• Enerjiyi arttır
• Daha iyi bir gece uykusunu teşvik eder.
• Ruh halini iyileştirir.
• Genel rahatlık sağlar.
İhtiyaçlarınızı İletmek
Depresyon, kaygı, üzüntü, tecrit, uykusuzluk ve kimlik değişiklikleri ile ilgili herhangi psikolog ile konuşulması tavsiye edilir. Ayrıca aile üyeleriniz, sevdikleriniz veya arkadaşlarınızla, endişelerinizi, ruh halinizi değiştirmenizi, ya da depresyon duygularını, ihtiyaçlarınızı bilmelerini sağlayacak şekilde konuşmayı denemelisiniz.
Diyetinize Takviye
Osteoporoz riskini azaltmaya, enerji seviyelerini ve uykunuzu iyileştirmeye yardımcı olmak için kalsiyum, D vitamini ve magnezyum takviyeleri alın. Kişisel sağlık ihtiyaçlarınız için size yardımcı olabilecek takviyeler ile ilgili doktorunuzla konuşun.
Gevşeme Teknikleri Uygulamak
Gevşeyip rahatlamak için yoga, meditasyon nefes alma alıştırmaları yapın.
Cildinize Dikkat Etmek
Cilt kuruluğunu azaltmak için günlük olarak nemlendiriciler uygulayın. Ayrıca, cildinizi kurumasına yol açabilecek veya tahriş edebilecek aşırı banyo veya yüzmekten de kaçınmalısınız.
Uyku Sorunlarını Yönetme
Uykusuzluğunuzu geçici olarak yönetmek veya doğal uykuya geçmek için doktorunuzla konuşup yardım almayı düşününüz. Tedaviye yardımcı olabilecek OTC tarzı reçetesiz olarak satılan güvenilirliği kanıtlanmış uyku ilaçlarını kullanmanızı tavsiye edebilir. Böylece menepoz döneminde uykusuzluk problemini aşmanıza ve kaliteli bir uyku ile gece dinlenmenize yardımcı olabilir.
Sigara ve Alkol Kullanımını Sınırlamak ya da Bitirmek
Sigarayı bırakın ve sigara dumanına maruz kalmaktan kaçının. Sigaraya maruz kalmak semptomlarınızı daha da kötüleştirebilir. Kötüleşen belirtileri azalltmak için alkol alımınızı da sınırlandırmalısınız . Menopoz sırasında fazla alkol alımı, sağlıkla ilgili endişelerinizi artırabilir.
Besin Takviyeleri
Bazı sınırlı sayıdaki çalışmalar, östrojen eksikliğinin neden olduğu menopoz semptomları için bitkisel ilaçların kullanımını desteklemektedir.

Menopoz belirtilerini azaltmada yardımcı olabilecek doğal takviyeler ve besinler şunlardır:
• Soya ürünleri
• E vitamini
• İzoflavon besinler (kuru fasulye, mercimek, bezelye vb.)
• Melatonin içeren gıdalar
• Keten tohumu

Siyah kohozun (siyah koyun otu) sıcak basmaları ve gece terlemeleri gibi bazı semptomları iyileştirebileceği iddiaları da vardır. Ancak son zamanlarda yapılan çalışmalarda bu iddiaları destekleyecek çok az kanıt bulunduğu için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Benzer şekilde, 2015 yılındaki araştırmalar, omega-3 yağ asitlerinin menopozla ilişkili vazomotor semptomları iyileştirebileceği iddialarını destekleyecek kanıt bulmamıştır.
Genel itibariyle; menopoz, bir kadının adet döngüsünün doğal olarak durması ve doğurganlığın sona ermesidir. Kadınların çoğunluğu 52 yaşına kadar menopoz yaşar, ancak pelvik veya yumurtalık hasarı yaşamın erken dönemlerinde ani menopoza neden olabilir. Genetik ya da altta yatan durumlar da erken menopoz başlangıcına yol açabilir. Çoğu kadın birkaç yıl önce sıcak basması, gece terlemesi ve kızarma gibi menopoz semptomlarından bazılarını geçirir, çoğu kez semptomlar menopozdan sonra dört yıl veya daha uzun süre devam edebilir.
Belirtileriniz şiddetliyse veya yaşam kalitenizi etkiliyorsa hormon tedavisi gibi tedaviden faydalanabilirsiniz. Genel olarak, menopoz belirtileri doğal ilaçlar ve yaşam tarzı düzenlemeleri kullanılarak yönetilebilir veya azaltılabilir.

Kaynakça:
* healthline.com
* ods.od.nih.gov
*menopause.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :