Pap Smear Testi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Rahim ağzı kanseri rahmin alt kısmındaki hücrelerde gelişen bir kanser türüdür. Bu bölgeye serviks denmektedir. Serviks küçük, dar ve uterusu vajinaya bağlamaktadır. Spermin uterusa geçmesi için bir giriş sağlamaktadır. Ayrıca serviks aylık adet kan akışı veya doğum sırasında bebek için uterustan bir çıkış sağlamaktadır. İki bölüm ve iki farklı tipte hücre oluşmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
Endocerviks: Bu serviksin en iç kısmıdır. Rahimden vajinaya giden tüneli çizmektedir. Mukus sekresyonundan sorumlu olan uzun, sütun benzeri hücreler içermektedir.
Ektoserviks: Bu serviksin dış kısmıdır ve vajinaya çıkmaktadır. Ektokervik, mikroskop altında balık pullarına benzeyen yassı hücrelere ev sahipliği yapmaktadır.
Bu iki hücre tipinin buluştuğu yer, çoğu servikal kanser ve kanser öncesi hücrelerin oluştuğu yerdir.

Pap Smear Nedir?

Yönergeler düzenli Pap smear’ları önermektedir, ancak kişinin belirli risk faktörleri varsa doktor daha sık test yapılmasını önermektedir. Pap smear, doktorların anormal hücreleri ve kanseri tespit etmesine yardımcı olabilecek bir tarama aracıdır. Serviksten hücreleri örnekleyerek çalışmaktadır. Serviks kanseri taraması, serviks kanserinin erken teşhisi için hayati önem taşımaktadır. Erken tanı ile etkili tedavi genellikle mümkündür. Doktorlar bu amaçla iki test önermektedir ve bu testler aşağıdaki gibidir:
• Anormal hücreleri kontrol eden Pap smear
• Hem varlığını hem de türünü ortaya çıkarmak için HPV’den DNA’yı tespit eden insan papilloma virüsü (HPV) testi
Bu bilgi, doktorun kişinin serviks kanseri olup olmadığını veya bu hastalığı geliştirme riskinin yüksek olup olmadığını belirlemesine yardımcı olmaktadır. Bu testler bazı rahatsızlıkları tespit etmektedir. Bu rahatsızlıklar aşağıdaki gibidir:
• Kanser öncesi hücre değişiklikleri
• HPV varlığı
• Kanser varlığı
Ayrıca bu testler her hangi bir teşhise yol açarsa, kişi tedaviye başvurmalıdır. Rutin tarama her zaman her iki testi de aynı anda otomatik olarak içermemektedir, ancak kişi Pap smear ile aynı anda bir HPV testi isteyebilmektedir. Amerikan Kanser Derneği’ne (ACS) göre, Pap smear’in ortaya çıkmasından sonra serviks kanserinden ölümler önemli ölçüde azalmıştır.

Pap Smear Testi Sırasında Ne Olur?

Doktor jinekolojik pelvik muayene sırasında genellikle Pap smear uygulamaktadır. Serviksleri inceleyebilmeleri için spekulum adı verilen bir aracı vajinaya sokarlar. Daha sonra, bir fırça veya spatula kullanarak bir servikal hücre örneği alırlarak test için gönderilmektedir. Mümkünse, adet akışı sırasında, özellikle de akış ağırsa, Pap smear’ı kullanmaktan kaçınmak en iyisidir, çünkü bu testin sonuçlarını etkilemektedir. Bununla birlikte, kişi sadece adet sırasında test yapma şansına sahipse, katılmaktan daha iyidir. Bir kişi testten önce temizlemek için vajinaya yıkanmamalı veya herhangi bir şey koymamalıdır. Doktorlar çoğu zaman duş almayı önermez.

Pap Smear Testi Ne zaman Yaptırmak Gerekir?

Pap smear sıklığına ilişkin öneriler birkaç faktöre bağlı olarak değişmektedir. Bu faktörler aşağıdaki gibidir:
• Yaş
• Tıbbi geçmiş
• Rahimdeyken dietilstilbestrol’e (DES) maruz kalma
• HIV durumu
• Kişinin HIV nedeniyle zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip olup olmadığı
Amerika Birleşik Devletleri Önleyici Hizmetler Görev Gücü (USPSTF) Pap Smear testi için önerilerde bulunmuştur. Bu öneriler aşağıdaki gibidir:
• 21-29 yaşlarındaki kadınlar her 3 yılda bir Pap testi yaptırmalıdır
• 30-65 yaş arası kadınların her 3 yılda bir Pap testi, her 5 yılda bir HPV testi veya her 5 yılda bir Pap ve HPV ko-testi yaptırmalıdır.
65 yaşından sonra, çoğu kadının Pap smear’a ihtiyacı bulunmamaktadır. Bununla birlikte, her bireyin risk faktörleri değişiklik göstermektedir. Geçmişte anormal test sonuçları olanlar ve birden fazla partnerle cinsel olarak aktif olanlar daha sık testlere ihtiyaç duymaktadırlar. Rahim ve serviksin cerrahi olarak çıkarılması olan total histerektomide sonra artık bir Pap smear’ı gerekli olmamaktadır. Kanserli veya prekanseröz hücreleri olduğu için histerektomi geçiren herkes düzenli testlere devam etmelidir. Herkesin farklı ihtiyaçları bulunmaktadır, bu nedenle kişilerin serviks kanseri geliştirme risk faktörleri ve tarama ihtiyacı hakkında doktorlarıyla konuşmaları önemlidir.

Pap Smear Test Sonuçları

Test sonuçlarının belirlenmesi genellikle 1-3 hafta sürmektedir. Çoğu test sonucu negatiftir, ancak bazen pozitifte olabilmektedir. Olumlu bir sonuç, kişinin kansere sahip olduğunu doğrulamamaktadır, ancak daha fazla araştırmanın gerekli olduğunu göstermektedir.
Normal değerler: Çoğu Pap smear’ında sonuçlar normaldir ve herhangi bir anormal hücre göstermemektedir.
Belirsiz değerler: Bazen sonuç belirsiz olarak çıkmaktadır. Doktor kişiden herhangi bir değişikliği izlemek için daha fazla test yaptırmasını istemektedir. Bu ek testlerin ilk testten hemen sonra veya yaklaşık 6 ay sonra yapılması muhtemeldir.
Anormal değerler: Anormal bir sonuç endişe verici olmaktadır, ancak özellikle erken aşamalarda etkili tedavi mevcuttur. Doktor, hücre değişikliklerinin derecesine bağlı olarak hemen veya 6 ay sonra daha fazla test istemektedir. Yaygın hücre anormallikleri bulunmaktadır ve bu anormallikler aşağıdaki gibidir:
Belirsiz önemi olmayan atipik skuamöz hücreler (ASCUS): Bunlar, prekanseröz hücreler için kriterleri karşılamayan hafif anormal hücrelerdir. HPV varsa, doktor ek test önermektedir.
Skuamöz intraepitelyal lezyon: Bu lezyonlar, daha fazla teste ihtiyaç duyan olası prekanseröz hücresel değişiklikleri göstermektedir.
Doktor genellikle biyopsi ile veya biyopsi olmadan kolposkopi yapılmasını önermektedir. Kolposkopi sırasında, doktor muayene için serviks, vulva ve vajina görünümünü büyütmek için bir kolposkop kullanmaktadır. Ayrıca laboratuvarda değerlendirme için biyopsi örneği almaktadırlar. Bu iki kategoriye ayrılmaktadır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
Düşük dereceli: Düşük dereceli lezyonun yakın gelecekte kansere ilerleme riski düşüktür
Yüksek dereceli: Yüksek dereceli lezyonun, daha geç değildir ancak kansere ilerleme riski yüksektir
Atipik glandüler hücreler: Söz konusu tanı endoserviksteki anormal hücrelerin bir göstergesi sayılmaktadır. Ayrıca bu hücreler için daha fazla test gerekmektedir.
Skuamöz hücre kanseri veya adenokarsinom: Bu tanı kanser olasılığını işaret etmektedir ve atipik olan hücre tipine bağlıdır, ayrıca daha fazla test gerekmektedir.

Anormal Sonuç Ne Anlama Gelmektedir?

Hücre değişikliklerini sınıflandırmak mümkündür ve bu sınıflandırmalar aşağıdaki gibidir:
Düşük dereceli lezyon: Yakında kansere ilerleyen düşük dereceli lezyon riski minimaldir.
Yüksek dereceli lezyon: Yüksek dereceli lezyonun, daha sonraları değil, daha erken kanserli olma olasılığı yüksektir.
Atipik glandüler hücreler: Endoservikste daha fazla test yapılması gereken anormal hücreler bulunmaktadır.
Skuamöz hücre kanseri veya adenokarsinom: Atipik olan hücre tipine bağlı olarak kanser olasılığı bulunmaktadır ve daha fazla test gerekmektedir.

Rahim Ağzı Kanseri Gerçekleri

Tarama ve tedavideki ilerlemeler sayesinde serviks kanseri görünümü çarpıcı biçimde iyileşme göstermiştir. ACS 2019 yılında yaklaşık 13.170 invaziv serviks kanseri ve yaklaşık 4.250 ölüm olduğunu tahmin etmektedir. Tarama ve diğer önleme türleri bu riski önemli ölçüde azaltmaktadır. Vajinadan kanama veya akıntı olabileceği sonraki aşamalara kadar hiçbir semptom görülmemektedir ve bu yüzden tarama önemlidir. Rahim ağzı kanseri gelişimi için risk faktörleri bulunmaktadır ve bu faktörler aşağıdaki gibidir:
• HPV aşısı olmaması
• Rutin taramalara katılmamak
• HPV enfeksiyonu olmak
• Sigara içmek
• Prezervatif kullanmadan seks yapmak
• Birkaç cinsel partnere sahip olmak
• Klamidyaya enfeksiyonuna sahip olmak
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması, örneğin HIV nedeniyle
• Diyette yeterli meyve ve sebze tüketilmemesi
• Aşırı kilolu olmak
• Uzun bir süre doğum kontrol hapı kullanmak
• Doğum kontrolü için rahim içi araç (RİA) kullanmak
• Birkaç tam dönemli gebelik geçirmek
• İlk tam dönem gebelikte 18 yaşın altında olmak
• Hormonal ilaç DES’i almak veya kullanan anneye sahip olmak
Ayrıca doktorlar cinsel ilişkiye girmeyi önermemektedir, çünkü bu vajinayı bakteriyel enfeksiyona maruz kalma olasılığını artırmaktadır.

Papilloma Virüsü Nedir?

HPV, bazı durumlarda serviks kanserine yol açabilen bir virüstür. 150’den fazla HPV türü bulunmaktadır. Bazı tipler, örneğin tip 16 ve 19, serviks kanserine yol açmaktadır. Diğer tipler, kansersiz siğiller veya papillomlar gibi farklı komplikasyonlara neden olmaktadır. HPV, cilt-cilt teması olduğunda vajinal, anal veya oral seks sırasında bir kişiden diğerine geçebilmektedir. Tedavisi yoktur, ancak enfeksiyon genellikle zamanla düzelmektedir. Bununla birlikte, HPV uzun süreli bir enfeksiyon haline gelirse, kanser riski artmaktadır. HPV ile ilişkili siğiller ve hücre değişiklikleri için tedavi mevcuttur.
HPV enfeksiyonuna karşı koruma sağlamak için aşı yapılabilmektedir. Yakın zamana kadar, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), genç kadınların 26 ve genç erkeklerin 21 yaşına kadar aşı olmasını önermektedir. Bununla birlikte, 2018 yılında Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), 27-45 yaş arası erkekler ve kadınlar için HPV’ye karşı koruyan Gardasil 9 adlı bir aşı önermiştir.
Rahim ağzı kanseri rahim ağzında gelişen bir kanser türüdür. Kansere dönüşmeden önce, servikal hücreler Pap testinin tespit edebileceği anormal değişikliklere uğramaktadır. Erken tanı ve uygun tedavi ile servikal kanserden kurtulma şansı bulunmaktadır. Doktor en erken evresinde serviks kanseri teşhisi koyarsa, kişinin en az 5 yıl daha hayatta kalma şansı yüzde 93’tür. Bununla birlikte, rahim ağzı kanseri son aşamadayken tanı oluşursa, hayatta kalma olasılığı yüzde 15’e düşmektedir.

Kaynakça:
womenshealth.gov
fda.gov
cancer.org
jamanetwork.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar