Solunum depresyonu ya da diğer adıyla hipoventilasyon, etkisiz ve yavaş solunum yapmaktır. Solunum döngüsünde normalde akciğerlere oksijen girer ve kana geçer. Kandaki oksijen alyuvarlarla taşınır ve dokulara iletir. Dokular oksijeni kullanır, oluşan karbondioksit gazı kana karışarak akciğerlere götürülür. Karbondioksit nefes verildiğinde vücuttan çıkar. Hipoventilasyonda vücut karbondioksiti yeterince temizleyemez ve akciğerlerin zayıf oksijen kullanımına neden olur. Sonuç olarak kandaki karbondioksit seviyesi yükselir ve hücrelere çok az oksijen gider. Hipoventilasyon ile hiperventilasyon birbirinden farklı durumlardır. Hiperventilasyon çok hızlı nefes alındığında kandaki karbondioksit seviyesini düşürür.

Solunum Depresyonunun Belirtileri

Solunum depresyonu belirtileri değişiktir. Hafif veya orta şiddetteki belirtiler şunlardır:

*Yorgunluk
*Gündüz uyuklaması
*Nefes darlığı
*Yavaş ve sığ solunum
*Depresyon
Durum ilerledikçe ve kandaki karbondioksit seviyesi arttıkça, aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:
*Dudak, el ve ayak parmaklarında morluk
*Nöbetler
*Kafa karışıklığı
*Baş ağrısı
Hızlı solunum hipoventilasyon ile ilgili değildir. Bununla birlikte bazı insanlar vücutlarındaki aşırı karbondioksiti uzaklaştırmaya çalışırken daha hızlı nefes alır.

Solunum Depresyonunun Nedenleri

Solunum depresyonunun çeşitli nedenleri olabilir. Hipoventilasyonun ya da solunum depresyonunun olası nedenleri arasında bulunanlar şunlardır:
*Nefesi kontrol eden kasların zayıflamasına neden olan nöromüsküler hastalıklar
*Göğüs duvarı deformasyonları
*Şiddetli obezite (vücuda oksijen alınması için akciğerlerin daha çok çalışmasına neden olur.)

*Beyin hasarı (beynin nefes almak gibi temel fonksiyonları kontrol etme yeteneğine müdahale eder.)
*Obstrüktif uyku apnesi (uykuda solunum yolunu daraltır.)
*Kronik akciğer hastalığı (hava yollarının tıkanmasına yol açan KOAH ve kistik fibroz gibi durumları tarif eder.)
Hipoventilasyon bazı ilaçların yan etkisi olarak da görülebilir. Yüksek dozda merkezi sinir sistemi üzerinde etkili olan ilaçlar solunum sistemini yavaşlatabilir.
Vücut üzerinde bu etkiye sahip olabilecek ilaçlar ve maddeler şunlardır:
*Alkol
*Barbitüratlar
*Sedatifler
*Opioidler
*Benzodiazepinler

Solunum Depresyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Solunum depresyonu belirtilerini fark eden kişiler bir doktora görünmelidir. Doktor belirtiler ve eğer varsa kullanılmakta olan ilaçlar hakkında sorular soracaktır. Ardından tanı koymak için fizik muayene ve testler tamamlanacaktır. Solunum depresyonunun nedenini belirlemek için istenebilecek testler şunları içerir:
*Göğüs röntgeni: Göğüs bölgesindeki anormallikleri kontrol eden bir görüntüleme testidir.
*Solunum fonksiyon testi: Akciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını belirleyen bir solunum testidir.
*Kan gazları testi: Kan dolaşımındaki asit / baz dengesini, karbondioksit ve oksijen miktarını ölçen bir kan testidir.
*Nabız oksimetre testi: Parmağa takılan ağrısız bir monitör aracılığıyla kan dolaşımındaki oksijen seviyesini ölçer.
*Hematokrit ve hemoglobin kan testi: Vücuda oksijen taşıyan mevcut kırmızı kan hücrelerinin sayısını değerlendirir.
*Uyku testi: Uyku apnesi gibi uyku ile ilgili bozuklukları teşhis etmek için kullanılır.

Solunum depresyonu tedavi edilebilir bir hastalıktır. Tedaviler nedene bağlı olarak değişir.
*Hipoventilasyonu tetikliyorsa herhangi bir sebeple alınmakta olan ilaçların alımını durdurmak normal nefes alışverişini geri döndürebilir.
Hipoventilasyon için diğer olası tedaviler şunlardır:
*Nefes almayı desteklemek için oksijen tedavisi
*Kilo verilmesi
*Hava yollarının uyurken açık tutulması için CPAP veya BiPAP cihazı
*Göğüs deformitesini düzeltmek için ameliyat
*Solunum yollarını açmak ve devam eden akciğer hastalığını tedavi etmek için solunan ilaçlar

Solunum Depresyonunda Görülebilen Komplikasyonlar

Hipoventilasyon eğer tedavi edilmezse ölüm dâhil hayatı tehdit edici komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Solunum depresyonu aşırı doz uyuşturucudan kaynaklanıyorsa solunum durabilir, hipoventilasyon ataklarının devam etmesi pulmoner hipertansiyona, beraberinde kalbin sağ tarafında yetmezliğe yol açabilir. Tedavi planı takip edilerek komplikasyonların gelişmesini önlenebilir.
Hipoventilasyon yaşam kalitesini etkileyebilir. Erken tanı ve tedavi vücudun oksijen ve karbondioksit seviyesinin sağlıklı seviyede kalmasına ve komplikasyonların önlenmesine yardımcı olabilir.

Kaynakça:

https://www.healthline.com
https://trmedbook.com
https://www.medikalakademi.com.tr

Yazar: Müşerref Özdaş

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here