Terk Edilme Korkusu Nedir, Tedavisi Var mıdır?

Terk edilme korkusu, size yakın olan kişilerin sizi bırakacağına dair kahredici bir endişedir. Herkes terk edilme korkusu yaşayabilir. Çocuklukta veya yetişkinlikte sıkıntılı bir ilişkiniz olan travmatik bir deneyime dayanabilir. Terk edilmekten korkarsanız, sağlıklı ilişkileri sürdürmek neredeyse imkânsız olabilir. Bu felç edici korku, incinmemek için çevrenize duvarlar örmenize neden olabilir. Ya da istemeden ilişkileri sabote eder olabilirsiniz. Korkunuzun üstesinden gelmenin ilk adımı, neden bu şekilde hissettiğinizi bilmektir. Korkularınızı, kendi başınıza veya tedavinizle çözebilirsiniz. Ancak terk edilme korkusu da tedavi gerektiren bir kişilik bozukluğunun parçası olabilir. Terk edilme korkusunun nedenlerini, uzun vadeli etkilerini ve ne zaman yardım alınması gerektiğini öğrenmek için aşağıdakilere bir göz atalım.

Terk Edilme Korkusu Türleri

Terkedilme korkusu türleri aşağıda belirtilmiştir:
Duygusal Terk Edilme Korkusu: Fiziksel terkten daha az açık olabilir, ama daha az travmatik değildir. Herkesin duygusal ihtiyaçları vardır. Bu ihtiyaçlar karşılanmadığında takdir edilmemiş, sevilmemiş ve bağlantınız kesilmiş hissedebilirsiniz. Fiziksel olarak var olan biriyle ilişki içindeyken bile çok yalnız hissedebilirsiniz. Geçmişte duygusal bir çocukluk yaşadıysanız, özellikle bir çocuk olarak, bunun tekrar olacağına dair sürekli korku içinde yaşayabilirsiniz.
Çocuklarda Terk Edilme Korkusu: Bebeklerin ve küçük çocukların ayrılık kaygısı aşamasından geçmeleri kesinlikle normaldir. Bir ebeveyn veya bir bakıcının gitmesi durumunda tepki olarak gerektiğinde ağlayabilir, çığlık atabilir veya bırakmayı reddedebilirler. Bu aşamadaki çocuklar, o kişinin ne zaman dönüp dönmeyeceğini anlamakta zorlanırlar. Çocuklar 3 yaşından sonra sevdiklerinin geri döndüğünü anlamaya başladıklarında bu korkularını da aşarlar.
İlişkilerde Vazgeçme Kaygısı: Bir ilişkide kendinizi savunmasız bırakmaktan korkabilirsiniz. Güvenle ilgili sorunlarınız olabilir ve ilişkiniz için aşırı endişe duyabilirsiniz. Bu, eşinizden ve ya partnerinizden şüphelenmenize neden olabilir. Zamanla endişeleriniz diğer kişinin geri çekilmesine ve döngüyü sürdürmesine neden olabilir.

Terk Edilme Korkusu Belirtileri

Terk edilme korkusu belirtilerinden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:
•Eleştiriye aşırı duyarlı olma.
•Başkalarına güvenme zorluğu yaşamak.
•Senden hoşlandıklarından emin olmadıkça arkadaşlar edinmekte zorluk çekmek.
•Reddedilme veya ayrılmayı önlemek için aşırı önlemler almak.
•Sağlıksız ilişkilere odaklanmak
•İnsanlara çok hızlı bir şekilde bağlanmak ve sonra ilişki de hızla ilerlemek.
•Bir ilişkiye kendini adama zorluğu çekmek
•Diğer kişiyi memnun etmek için çok çabalamak
•İşler yolunda gitmediğinde kendini suçlamak
•Sağlıklı bir ilişki olmasa bile ilişkiyi devam ettirmeye çalışmak.

Terk Edilme Korkusu Nedenleri

İlişkilerde Vazgeçme Sorunları: Mevcut ilişkinizden vazgeçmekten korkuyorsanız, geçmişte fiziksel veya duygusal olarak terk edilmiş olabilirsiniz. Örneğin:
•Çocukken bir ebeveynin veya bakıcının ölümünü veya terk edilmesini yaşamış olabilirsiniz.
•Ebeveyn ihmali yaşamış olabilirsiniz.
•Arkadaşlarınız tarafından reddedilmiş olabilirsiniz.
•Sevilen birinin uzun zamandır devam eden bir hastalığından etkilenmiş olabilirsiniz.
•Romantik bir partner sizi aniden terk etmiş ya da güvenilmez bir şekilde davranmış olabilir.
Çoğunlukla bu tür olaylar terk edilme korkusuna yol açabilir.
Çekingen Kişilik Bozukluğu: Çekingen kişilik bozukluğu, sosyal olarak engellenmiş ya da yetersiz hisseden kişiyle sonuçlanan terk edilme korkusu içerebilen bir kişilik bozukluğudur. Diğer bazı belirti ve bulguları sinirlilik, zayıf özgüven, olumsuz yargılanma veya reddedilme korkusu, sosyal durumlarda rahatsızlık ve grup faaliyetlerinden uzak durmak ve kendini sosyal ortamlardan uzaklaştırmaktır.
Sınırda Kişilik Bozukluğu: Sınır çizgisi kişilik bozukluğu, yoğun terk edilme korkusunun rol oynayabileceği bir başka kişilik bozukluğudur. Diğer belirti ve semptomları kararsız ilişkiler; bozuk görüntü, aşırı dürtüsellik, ruh hali ve uygunsuz öfke, yalnız kalmakta zorluk olarak sıralayabiliriz. Sınırda kişilik bozukluğu olan birçok kişi, cinsel veya fiziksel olarak istismara uğradıklarını söylemektedir. Diğerleri ise yoğun bir kavga ortamında büyüdüğünü ya da aynı koşularda aile üyelerinin olduğunu belirtmektedirler.
Ayrılık Kaygı Bozukluğu: Bir çocuk ayrılık anksiyetesini aşamazsa ve günlük aktivitelere müdahale ederse ayrılık anksiyetesi bozukluğu olabilir. Ayrılık anksiyetesi bozukluğunda panik ataklar, sevdiklerinizden ayrılma fikrinde üzüntü yaşamak, yanınızda sevilen biri olmadan evden gitmeyi reddetmek ya da yalnız kalmaktan korkmak, sevdiklerinden ayrılmayı içeren kâbuslar görmek, sevdiklerinizden ayrıldığınızda, karın ağrısı veya baş ağrısı gibi fiziksel sorunlar yaşamak gibi belirti ve bulgular vardır. Gençler ve yetişkinler de ayrılma kaygısı bozukluğuna sahip olabilir.

Terk Edilme Korkusunun Uzun Vadeli Etkileri

Terk edilme korkusunun uzun vadeli etkileri arasında akranlar ve romantik ortaklarla zor ilişkiler, kendine güvensizlik, güven sorunu yaşamak, öfke sorunları, ruh hali, bağlaşıklık, yakınlık korkusu, anksiyete bozuklukları, panik bozuklukları ve depresyon vardır.

Terk Edilme Korkusu Teşhisi

Terk edilme korkusu teşhis edilebilir bir ruh sağlığı bozukluğu değildir, ancak kesinlikle tanımlanabilir ve ele alınabilir. Ayrıca terk edilme korkusu, teşhis edilebilir bir kişilik bozukluğunun veya tedavi edilmesi gereken başka bir bozukluğun parçası olabilir.

Vazgeçme Sorunları

Terk edilme korkunuzu anladıktan sonra, iyileşmeye başlamak için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır. Kendinizi biraz gevşetin ve sert bir şekilde kendinizi yargılamayı bırakın. Sizi iyi bir arkadaş ve ortak yapan tüm olumlu nitelikleri kendinize hatırlatın. Diğer kişiyle terk edilme korkunuz ve bunun nasıl olduğu hakkında konuşun fakat başkalarından ne beklediğine dikkat edin. Bu korkunun kaynağını niçin yaşadığınızı anlatın, fakat terk etme korkunuzu düzeltmeleri için bir eylem beklemeyin. Arkadaşlıklar kurmaya ve destek ağınızı kurmaya çalışın. Güçlü arkadaşlıklar kendi değerinizi ve aidiyet duygunuzu artırabilirsiniz. Bunu yönetilemez bulursanız, nitelikli bir terapistle konuşmayı düşünün. Bireysel danışmanlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.

Vazgeçme Sorunları Olan Birine Nasıl Yardım Edilir?

İşte tanıdığınız birinin terk edilme korkusuyla karşı karşıya olup olmadığını denemek için birkaç stratejiyi şu şekilde sıralayabiliriz:
•Sohbeti başlatın, konuşmaları için teşvik edin, ancak onlara baskı yapmayın.
•Size mantıklı gelip gelmemesine bakmadan korkunun onlar için gerçek olduğunu vurgulayın.
•Onları terk etmeyeceğinize emin olun.
•Yardım etmek için ne yapabileceğinizi sorun.
•Terapi önerin, ama zorlamayın. İlerleme arzusunu ifade ediyorlarsa, nitelikli bir terapist bulma konusunda yardımınızı sunun.

Ne Zaman Doktora Görünmelisiniz?

Eğer kendi başınıza terk edilme korkunuzu yenmeyi denediyseniz, başaramadıysanız, bir panik bozukluğu, anksiyete bozukluğu veya depresyon belirtileriniz varsa bir sağlık uzmanı ile görüşülmesi tavsiye edilir. Eksiksiz bir kontrol için birinci basamak doktorunuzla başlayabilirsiniz. Ardından, durumunuzu teşhis etmek ve tedavi etmek için sizi bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirebilirler. Tedavi olmadan, kişilik bozuklukları depresyona, madde kullanımına ve sosyal soyutlanmaya neden olabilir ve terk edilme korkusu ilişkilerinizi olumsuz etkileyebilir. Ancak bu korkuları en aza indirmek için yapabileceğiniz şeyler vardır. Terk edilme korkusu daha geniş bir kişilik bozukluğunun parçası olduğunda, ilaçlar ve psikoterapi ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.

Kaynakça:
my.clevelandclinic.org/
mayoclinic.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :