Cemal Nasır Kimdir?

4985_images_(1)15.01.1918 tarihinde Bani Murr ‘da bir posta memurunun oğlu olarak dünyaya geldi. Annesini genç yaşta kaybeden Nasır ‘ın babası da evlenince hayatta tek başına kaldı. Küçük yaşta hayatta tek başına kalınca değişik işlere el attı ve politik gruplara katıldı. Bu katılımları sayesinde ülkesinin ekonomik ve sosyal sorunları hakkında detaylı bilgilere sahip oldu. Farkındalıkları giderek artan Nasır ülke yönetiminin İngilizlerle işbirliği içinde olduğunu görerek bu düzenin değişmesi gerektiği inancına kavuştu.

Resmi makamlar tarafından devrimci düşüncelerinden kuşku duyulsa da 1936 yılında Kahire ‘deki Kraliyet Askeri Akademisi ‘ne katıldı. Eğitim gördüğü esnada Vafd partisi hem de Müslüman Kardeşler ‘le işbirliği yaptı. 1943 ‘te Hür Subaylar hareketinin kurucuları arasında yer aldı. Amacı Mısır ‘ın kaybettiği prestiji geri kazandırmaktı. Bu düşünce, genç subaylar arasında büyük coşkuyla karşılandı ve kısa sürede büyük kitlelere ulaştı.

4985_imagesHür Subaylar, 23.06.1952 yılında kansız bir darbe gerçekleştirerek Kral Faruk ‘u devirip, İngiltere güdümünde ki yönetime son verdiler. Yeni devletin başına General Muhammed getirildi. O dönemde İçişleri Bakanlığı görevini yerine getiren Nasır 14.11.1954 yılında General Muhammed ‘i de devirerek ülkenin başına geçti. Askeri bir yönetim kuran Nasır bütün partileri kapatarak Müslüman Kardeşler örgütünü feshetti. Basını da baskı altına alarak iktidarının önünde ki bütün engelleri güçle sindiren Nasır mutlak otorite haline geldi. Grev ve gösterileri de kanlı bir biçimde sonlandırdığında artık gücünün karşısında hiç bir engel kalmadı. Ekonomik olarak bir toprak reformu gerçekleştirdi ve ülkeyi sanayileşmeye hazırlamaya çalıştı. Aslında yaptığı toprak reformu incelenecek olursa büyük toprak sahiplerinin arazileri bir kısmı istimlak bir kısmı da zor kullanılarak kamusallaştırıldı. Darbe yaparken karşı olduğu İngiltere ve ABD tarafından destek alan Nasır bu ikilinin verdiği sözleri gerçekleştirmediğini görünce ülkesini Sovyet cephesine yöneltti. Nasır ‘ın en büyük projelerinden biri olan Assuan Barajı ‘da Sovyet desteğiyle inşa edildi. Barajın yapılması Mısır ile Abd ilişkilerinin aksamasına neden oldu ve az olan parasal destek tamamen kesildi.

27.06.1956 yılında Nasır Süveyş kanalının Mısır ‘a ait olduğunu söyleyince İsrail ile Mısır arasında savaşın başlamasına sebep oldu. İsrail Sina yarımadasını işgal ettiler ve İngiliz – Fransız birlikleri Kanal bölgesine çıktı. Kısa süren savaşı (29-31.10.1956) İsrail kazandı ancak Nasır Diplomatik becerisi sayesinde kaybedilen bu savaştan faydalanmayı bilerek Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ‘nin yabancı birliklerin geri çekilmesine yönelik karar almalarını sağladı. Politik zaferi sayesinde Arap dünyasının lideri konumuna yükseldi. Nasır ‘ın en büyük düşlerinden biri, birleşik bir Arap devleti kurmaktı. Bu konuda girişimlerde bulunan Nasır, Arap Sosyalist Birlik Partisinin lideri olarak Arap sosyalizmini ilan etti. 1958 Suriye ve Mısır birleşerek Birleşik Arap Cumhuriyetini kurdular. Bu birlikteliğe başka katılım olmayınca Suriye 1961 yılında ayrıldı.

4985_220px-nasser_portrait2

Artık geçen her gün, Nasır ‘ın ihtişamını giderek azaltmaktaydı. 1967 ‘de İsrail ‘le savaşa giren Mısır çok ağır bir yenilgi alarak çöküşe geçmişti. Savaş giderleri yüzünden ülke iflasın eşiğindeydi. Bunun üzerine Nasır 09.06.1967 yılında istifasını açıkladı. İstifa etmesini istemeyen gruplar tarafından düzenlenen gösteriler sonucu ertesi gün geri döndü. Her ne kadar göreve geri dönse de, bütün prestijini kaybetti ve aldığı bu yenilgiyi politik zafere çevirmeyi bu sefer başaramadı. Sovyet desteğine muhtaç kalan Nasır Filistin sorununa bir çözüm getiremedi. ABD ‘nin baskılarıyla Roger planını kabul eden Nasır için artık her şey ters gitmekteydi. 1970 yılında planı kabul ederek bütün Arap dünyasını karşısına aldı. 52 yaşına geldiğinde 28.08.1970 tarihinde Kahire ‘de hayata veda etti. Ölümü sadece Mısır ‘da değil bütün Arap aleminde şok etkisi yaratmış aynı zamanda Araplar ‘ın umut kaynağı muhtemel kurtarıcıları ölmüştü.

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Cemal_Abd%C3%BCl_Nas%C4%B1r
http://www.turkcebilgi.com/ansiklopedi/cemal_abd%C3%BCl_nas%C4%B1r
http://www.hasturktv.com/dunyada_bugun/3541.htm

Yazar: Taner Gülmüş