Plak, Kaset ve Kompakt Disk’e (CD) Kayıt Nasıl Yapılır?

Görüntü, ses veya bilgisayar verilerini daha sonra tekrar görmek ve dinlemek üzere plak, kaset ve kompakt disklerde (CD) saklanmasına kayıt yapma denilmektedir. Yapılan kayıtlar video, pikap veya teyp gibi hem kayıt yapabilen, hem de yeniden okuyabilen özel aletlerle yeniden görülüp dinlenebilir.

8850_1Geçmişe baktığımızda, A.B.D.’li Thomas Alva Edison 1978 yılında, günümüzde kullanılan pikaplardaki temel prensiplerin kullanıldığı, metal bir silindir üzerine kayıt yapan ilk fonografı yapmıştır. 1888 yılında ilk yassı plaklar kullanılmaya başlanmıştır. 1898 yıllarında ise ilk manyetik kayıt, çelik bir tel kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gerçek anlamda bant kullanılarak yapılan kayıtlar ise 1930’lu yıllarda geliştirilmeye başlanmıştır.

Görüntü veya seslerin kaydedilmesi için ilk yapılacak şey bunların değişik bir yapıya dönüştürülmesi işlemidir. Video kameralar görüntüleri “işaret” denilen elektrik dalgalarına dönüştürür. Mikrofon da aynı dönüştürmeyi sesler için yapar.

Plağa kayıt, plağın dışından merkezine doğru spiral biçimde açılmış bir oluğun içine, girinti ve çıkıntılar olarak yapılır. Plak çalınırken bu oluğun içinde ilerleyen bir iğne ses kayıtlarını oluşturan girinti ve çıkıntılara uygun olarak titreşir. Bu titreşimlerin oluşturduğu elektrik dalgaları yani işaretleri seslerin tekrar elde edilmesinde kullanılırlar.

8850_4Ses kasetlerinde, plastik bir kutu içinde iki ufak makaranın arasında dönen ve üzerinde binlerce mıknatıs parçacığı bulunan manyetik bantların üzerine sinyaller kaydedilmiştir. Bant, teypin içinde bulunan kayıt kafasının üstünden geçerken, kafa kendisine ulaşan sinyalin gücüne göre bant üzerinde bulunan parçacıkları mıknatıslar ve böylece sinyaller bant üstüne manyetik diziler halinde kaydedilmiş olur. Kaydedilen sesin dinlenmesi için, bant bu defa da dinleme kafasının üzerinden geçirilir. Bant üzerindeki manyetik yapı elektrik sinyalleri yaratarak sinyalleri hoparlöre gönderir ve ses dinlenir. İçlerine daha fazla bilgi kaydeden ve ses kasetlerinde daha büyük olan video kasetleri ise sesle birlikte görüntüyü de kaydeder.

CD de denilen kompakt disklerde ise sesler, disk üzerine milyonlarca çukurcuklar şeklinde kaydedilirler. Kompakt diskler, diskçalarda çok dar bir laser ışığı altında dönerken, üzerlerindeki çukurlardan ışık yansır. Bu yansımalar alınarak ilk önce elektrik işaretlerine sonra da sese dönüştürülürler. Elektronik kontrollü olan bu kompakt disklerde laser ışını bütün kayıtları çok çabuk bulabilirler. Elektrik dalgaları yani işaretler disk üzerine kaydedilmeden önce kodlanırlar ve sayı dizilerine çevrilirler. Diskçalar da bu sayı dizilerini tekrar işaretlere dönüştürürler ve ses elde edilir.
Kaynakça:
Oxford Bilim ve Teknoloji Kitabı

Yazar: Ayfer Yeşilova