Nüfus artışına paralel olarak insanların maden ve enerji kaynaklarına olan talebi artmıştır. Kaynakların kullanımının artması çevreye zarar vermektedir. Kömür, petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtların çevre kirlenmesindeki etkisi çok fazladır. Şimdi bu enerji kaynaklarının sebep oldukları çevre sorunlarına daha yakından bakalım;

Termik Santrallerin Çevreye Etkisi
Termik santrallerde soÄŸutucu, buhar elde etme ve temizleme gibi amaçlarla kullanılan sular sıcaklık dereceleri yükselmiÅŸ olarak toraÄŸa, yeraltı sularına, akarsulara ve denizlere boÅŸaltılmaktadır. Suyun sıcaklığı yüksek olduÄŸu için sularda yaÅŸayan canlıları olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca akarsular ağır metallerle kirlenmektedir. ÖrneÄŸin MuÄŸla’da Çine ve Dipsiz çaylarının suları YataÄŸan Termik Santrali’nde soÄŸutma suyu olarak kullanıldıktan sonra tekrar akarsuya boÅŸaltılmaktadır. Tabi bu sırada kullanılan su çeÅŸitli kimyasal maddelerle iÅŸlemden geçirilmektedir. Bu kimyasal maddeler suyla birlikte akarsuya karışmakta, özellikle demir ve sülfat bileÅŸikleri baÅŸta olmak üzere bol miktarda ağır metallerle akarsu kirlenmektedir.

Linyit kullanılan termik santrallerde kömürün yanmasıyla bol miktarda kül oluÅŸur. Bu küllerin içinde bulunan gazların bir kısmı havada kalarak asit yaÄŸmurlarına sebep olurlar. Yere ulaÅŸan küller ise toprak yüzeyini ve bitkilerin üzerlerini kaplarlar.  Toprak yüzeyine yığılan küller yağışlarla yeraltına sızarak toprağın kalitesini belirleyici özelliklerinde bozulmalar meydana getirirler. Bencik Dağı, Sepetçi Dağı yamaçlarında 40 bin hektarlık alandaki ormanlar YataÄŸan Termik Santrali’nin sebep olduÄŸu hava kirliliÄŸinden dolayı zarar görmüştür. Termik santrallerin bacalarından çıkan dumanların içinde bol miktarda kükürtdioksit ve azotoksit gazları bulunmaktadır. Bu gazlar atmosferde yükselerek havadaki su damlacıklarıyla reaksiyona girerler ve asit yaÄŸmurlarına sebep olurlar. Asit yapmurları bitkilerin yeÅŸil kısımlarını yakar. YataÄŸan Termik Santrali bu ÅŸekilde 400.000 dekarlık kızılçam ormanın ortadan kalkmasına sebep olmuÅŸtur. Buna benzer bir durum Bey DaÄŸları çevresinde de yaÅŸanmıştır. Gökova Termik Santrali’nden çıkan gazlar 1800-1900m yükseklikte Bey DaÄŸları’nı etkilemiÅŸtir. Çevredeki köylerde tarım ürünleri zarar görmüştür. Ayrıca termik santrallerde etrafa yayılan civa, geliÅŸmeyi, öğrenme yeteneÄŸini ve sinir sistemini olumsuz etkilemektedir.

Petrol ve Çevre
Petrol ve petrol ürünleri evlerin ısıtılmasından arabalarda ve uçaklarda yakıt olarak kullanılmasına, ilaç, boya, plastik, lastik yapımına kadar pek çok alanda kullanılmaktadır. Petrol taşınması, işlenmesi, aranması ve kullanılması sırasında çevreyi kirletmektedir. Petrol yakıt olarak kullanılırken de havayı kirletmektedir.

Kaza yapan petrol tankerlerinin denizlerin kirlenmesindeki payı oldukça fazladır. Denize dökülen petrol, denizi doÄŸrudan kirletirken denizlerde yaÅŸayan  canlılarda da hasara sebep olmaktadır. Tanker kazası sonucunda denize dökülen petrolün %16’sı suya karışır, %15′i buharlaÅŸarak atmosfere karışır, %22’si biyolojik olarak çözünür, %3′ü açık denizde toplu olarak kalır, %15′i kıyıya vurur, %28′i ise su dibine iner.

16 Mart 1978′de Amoco Cadiz adlı Liberya bandralı petrol tankeri karaya oturmuÅŸ, Atlas okyanusunun doÄŸu kıyılarında petrol kirliliÄŸine neden olmuÅŸtur. 400km’den uzun kıyı ÅŸeridini etkileyen olayda 223 bin ton ham petrol denize dökülmüştir. Denize dökülen bu petrol okyanus ekosistemini bozmuÅŸtur. 24 Mart 1989 tarihinde Exxon Valdez adlı petrol tankeri Alaska Körfezi yakınlarında Prince William Sound açıklarındaki aysberglerden kurtulmak isterken kayalıklara çarpmış ve 306 bin varil ham petrol denize dökülmüştür. Çıkan fırtına petrolün güneye doÄŸru yayılmasına sebep olmuÅŸ, kazanın 56. günü 870km uzaklıktaki kıyı ÅŸeritleri bile petrole bulanmıştır. Bir yıl içinde milyonlarca kuÅŸ yokolmuÅŸ, balık ve diÄŸer canlıların ölmesine sebep olmuÅŸtur. Yazının Devamı…