Gebelikte Sık Görülen Rahatsızlıklar ve Çözüm Önerileri

Hamilelik heyecan verici bir dönemdir, fakat bazı dönemlerde bazı şikayetler bu dönemde anne adayını zorlayabilir. Çünkü hormonlar değişir ve büyüyen bir rahim çeşitli semptomlara yol açabilir. Bazıları için, hamilelik hafif şikayetlerle geçerken bazıları içinse daha şiddetli semptomlarla geçmektedir. Gebeliğin çoğu rahatsızlığı normaldir, ancak bazen daha ciddi bir sağlık sorununun uyarı işareti olabilirler. Bu yüzden hamilelik semptomlarını tanımak değerlendirme açısından önemlidir. Bu makalede, genel hamilelik rahatsızlıklarından bazıları, yardımcı olacak ipuçları ve ne zaman doktora başvurulacağı ile ilgiler bilgiler bulunmaktadır:

Mide Bulantısı ve Kusma

Bulantı ve kusma, aynı zamanda sabah bulantısı olarak da bilinir, özellikle ilk üç ay boyunca en sık görülen gebelik şikayetlerinden biridir. Doktorlar, hamileliğin neden bulantı ve kusmaya neden olduğunu tam olarak bilememektedirler, ancak hamilelik hormonlarındaki artışla ilgili olduğu yönünde düşünceler ağır basmaktadır. Sabahları görülen bu şikâyeti mide boşaldığında görülen hafif bulantı ve kusmaya kadar varan şikayetler gösterebilir. Sabah meydana gelme olasılığı daha yüksektir ancak günün herhangi bir saatinde de gerçekleşebilir. Genellikle ikinci trimesterde 14 hafta kadar erken kaybolsa da bazen bütün bir hamilelik boyunca sürer. İkizlere hamile olan kişilerde şikayetler daha kötü seyirli olabilir. Bulantı ve kusmayla mücadele etmek için şunlar yapılabilir:
• Yatağın yakınında kraker veya atıştırmalık bulundurarak sabah ayağa kalkmadan önce atıştırmak
• Yataktan çıkmadan önce birkaç dakika boyunca yatakta oturmak
• Sabahları kalkıp yataktan, ayağa kalkarken yavaş hareket etmek
• Gün boyunca sık sık küçük öğünler halinde yemek yiyerek midenin boş kalmasını önlemek
• Yanında sürekli atıştırmalıklar taşıyarak uzun süre aç kalmanın önüne geçmek
• Bulantıya yardımcı olması için yüksek proteinli, az yağlı, besleyici yiyecekler tüketmek
• Kuru ekmek, kraker, muz, pirinç, elma gibi sindirimi kolay olan yumuşak yiyecekleri tüketmek
• Rahatsız eden koku ve tatlardan uzak durmaya çalışmak
• Kusma ile kaybedilen sıvının yerini doldurmak için bol su içmek
• Bileğe hareket anında koruması için destek bantları takmak
• Yeterince dinlenmek
• Herhangi bir ilacı, almadan önce doktorunuzla konuşmak
• Sürekli kusma varsa veya susuz kalınıyorsa acil doktorla görüşülmelidir.

Göğüslerde Hassasiyet

Hamileliğin başında, göğüsler bebek için süt üretimine başlamaktadır. Sadece bir süre yaşanan hormon değişiklikleri ağrılı, hassas göğüslere neden olabilir. Göğüste yaşanan değişiklikleri genellikle hamileliğin altıncı ila sekizinci haftasında görülür. Bazı kadınlar sadece hafif değişiklikler görür, ancak bazılarında göğüs büyümesi ve ağrı çok olabilir. Göğüsler hamilelik boyunca büyümeye devam edebilir, ancak hassasiyet genellikle dördüncü aya kadar sürer ve azalır. Göğüslerde doluluk ve ağrı şikayetlerini azaltmak içi şunlar yapılabilir:
• Büyüyen göğüsleri destekleyebilecek ve ağırlığı kaldırabilecek uygun bir sütyen seçmek
• Uyku sırasında destek için rahat bir sütyen kullanmak.
• Egzersiz sırasında destekleyici bir spor sutyeni kullanmak
• Göğüslere baskı yapmayan gevşek giysiler seçmek
• Ağrıyı hafifletmek için ılık veya soğuk kompresler yapmak
• İhtiyacınız olursa doktordan güvenli bir ağrı kesici istemek

Yorgunluk

Yorgun hissedilmesi ve sürekli uykuya ihtiyaç duyulması, sık görülen bir durumdur. Bebek geliştikçe anneyi hazırlanırken fiziksel ve duygusal değişikliklerden geçilmektedir ve vücut çok çalışmaktadır. Bazı kadınlar hamilelik sırasında daha fazla enerjiye sahipken, yorgun hissetmeleri çok daha yaygındır. Yorgunlukla mücadele etmek için şunlar yapıbilir:
Biraz dinlenmeye çalışmak: Ayakta uzun süre kalmak yerine, oturmak ve kestirmek için zaman ayırılmalı. Ve mümkünse erken yatmaya çalışılmalıdır.
Yardım istemek: Eşinden veya aile üyelerinden yardım isteyerek işlerin paylaşılmasını stemek
Sosyal aktiviteleri sınırlamak: Hamilelik öncesi yapılan sosyal aktiviteleri sınırlandırmak gerekir.
Biraz egzersiz yapmak: Doktorlar, sağlıklı bir hamilelik sırasında hafif ve orta derecede fiziksel aktivite yapmayı önermektedir. Aktif kalmak, daha fazla enerjiye sahip olunmasına yardımcı olabilir.
Sağlıklı beslenmek: Kötü beslenme alışkanlıklarını bırakarak yeterli miktarda demir ve protein alımına dikkat edilmesi gerekir. Aksi takdirde enerji düşüklüğü yaşanabilir. Bunun için sağlıklı atıştırmalıklar alınabilir.

Sık İdrara Çıkma

Hamileyken vücutta daha fazla sıvı dolaşır ve böbrekler daha verimli çalışırlar. Dolasıyla uterus mesaneyi sıkıştırır ve idrar çıkma isteği arta. Sık idrara çıkma, hamileliğin ortalarında biraz azalsa da hamileliğin ilk ve son üç aylık dönemde daha fazla yaşanan bir sorundur. Sık idrara çıkma şikayetlerini azaltmaklar için şunları yapılabilir:
• Su tüketimine dikkat etmek, aksatmamak
• İdrarı tutma.
• Mesaneniyi boşaltmak için idrar boşaltma esnasında öne doğru yaslanmak
• Gece içecek sınırlamasına gitmek, ancak gün boyunca yeterli miktarda su alındığından emin olmak.
• Beli sıkacak kıyafetler giymekten kaçınmak
• İdrar sızması varsa hijyenik ped kullanmak

Mide Ekşimesi ve Hazımsızlık

Mide ekşimesi ve hazımsızlık herhangi bir zamanda başlayabilir, ancak ikinci ve üçüncü trimesterde daha yaygındır. Büyüyen karın mideye baskı yaparak, yiyecekler yemek borunuza geri dönebilir. Ve yanma ve ağrı ile birlikte ağızda ekşi bir tada neden olabilir. Mide ekşimesi şikayetlerini azaltmak için şunlar yapılabilir:
• Gün içerisinde daha küçük öğünleri daha sık tüketmek
• Bol miktarda sıvı almak
• Yatmadan önce ya da kestirmeden hemen önce yemek yemeyin.
• Yatılan yerin eğimine dikkat etmek
• Baharatlı yiyeceklerden veya mide ekşimesini tetikleyen yiyeceklerden kaçınmak

Sıcak ve Ter Basmaları

Hormonların değişmesi, ekstra kilo almak, hamilelik sırasında vücutta dolaşan kan, sıcaklığını artırabilir ve özellikle geceleri sıcak ve ter basması hissedilmesine neden olabilir. Aşırı terleme ve sıcak basma şikayetleri ile başa çıkmak için şunlar uygulanabilir:
• Hafif giysiler ya da çıkarılabilecek katmanlı giysiler kullanmak
• Kafein ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmak
• Sulu kalmayı sağlamak için bol su tüketmek ve ter ile kaybedilen miktarı almak
• Sıcak basması ve terleme hissedildiğinde serinletmek için ıslak mendiller veya küçük bir fan kullanmak
• Sıcak havalarda olduğunda açık havada değil, serin bir odada egzersiz yapmak
• İç mekanda klimada veya vantilatörle kullanmak
• Yatak odasını geceleri soğuk tutmak ve konfor için battaniyeleri örtmek
• Gece terlemeleri için yastığa ve çarşafa bir havlu yerleştirmek
• Hamilelikte kilo alımı konusunda önerilen kadar kg alımına dikkat etmek

Baş Ağrısı

Hamileyken aynı sebeplerden dolayı baş ağrısı yaşanabilir. Ancak, hamilelik sırasında, hamilelik hormonları, stres, yorgunluk, kan şekeri düşüklüğü ve kafeini kesmek gibi ek tetikleyiciler olur. Baş ağrıları yaygın bir hamilelik rahatsızlığı olması sık yaşanan bir durumdur. Hamilelik sırasında baş ağrısı şikayetlerini azaltmak için, şunlar yapılabilir:
• Mümkün olduğunda dinlenin ve gece yeterince uyumaya çalışın.
• Susuz kalmamak için bol miktarda sağlıklı sıvı alımı yapmak
• Aperatifler tüketmek ve kan şekerinin düşmesini önlemek için öğünleri atlamamak.
• Kafeini bir seferde değil yavaşça kesmek
• Rahatlamaya yardımcı olmak için sıcak bir duş almak
• İhtiyaç durumunda doktora danışarak güvenli bir ağrı kesici almak
• Aşırı endişe veya stres durumunda bir danışman veya terapistten yardım almak
• Birkaç saat içinde geçmeyen şiddetli bir baş ağrısı yaşanıyorsa, baş dönmesi ve baygınlık hissedildiğinde acilen hastaneye gitmek

Kabızlık, Gaz ve Şişkinlik

Hamilelik sırasında, daha fazla besin almak için gıdalar vücut sisteminde daha yavaş hareket ederler. Ve rahim büyüdükçe, bağırsaklar zorlamaya başlar. Daha yavaş sindirim ve bağırsaklara baskı yapar ve kabızlığa, gaz birikmesine, şişmeye ve acıya neden olabilir. Kabızlığı ve gaz şikayetlerini rahatlatmak için şunlar yapılabilir:
• Meyve ve sebzeler gibi yüksek lifli yiyecekleri tüketmek veya bir ek gıda takviyesi hakkında doktorunuzla görüşmek
• Günlük diyete kuru erik suyu gibi meyve suyu eklemek
• Bol miktarda su veya diğer sağlıklı sıvılar tüketmek
• Bağırsakların hareket etmesine yardımcı olmak için egzersiz yapmak
• Doktora danışarak güvenli bir dışkı yumuşatıcı almak
• Hamilelik sırasında tehlikeli olabilecek müshil veya lavman kullanmamak

Hemoroid

Hemoroitler şişmiş, rektumun dışındaki varisli damarlardır. Acı verici olabilir ve kaşıntı, yanma ve kanamaya neden olabilirler. Hemoroid ekstra karın ağırlığı ile damarlar üzerinde baskı yaparak gebeliğin sonuna doğru gelişme eğilimindedir. Bazen bebek doğduktan sonra kendi başlarına iyileşirler ancak bu her zaman kesin değildir. Hemoroit şikayetlerini iyileştirmek için şunlar yapılabilir
• Kabızlığı önlemek için elinden gelenin yapılması
• Gerilmemek veya dışkılama için çok zorlanmamak
• Tuvalete gitmeye ve dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olmak için lifli gıdalar ve sıvılar tüketmek
• Bağırsakları hareket ettirmek için hareket etmek
• Uterusun bağırsakları aşağı ittiği oturma pozisyonunda uzun süre kalmamak veya uzun süre ayakta durmaktan kaçınmak
• Bağırsak hareketlerinden sonra (önden arkaya) perineal alanı nazikçe yıkayarak temiz tutmak
• Sitz banyosu kullanmak
• Ped kullanmak
• Doktorla konuşmadan ilaç kullanmamak
• Doğum öncesi doktor rabdevusunda semptomları doktorla görüşmek veya tedavi almak

Sırt Ağrısı

Hamilelik ilerledikçe, göğüsler büyür, karın genişler, kaslarınız, bağlar ve eklemler uzar ve gevşer. Bu değişiklikler ağırlık merkezini ve dengeyi etkiler. Vücudun ayarladığı gibi, omuzlarınızdaki ve sırtdaki gerginlik, üst ve alt sırt ağrısına yol açabilir. Sırt ağrısını önlemek ve hafifletmek için şunlar yapılabilir:
• Duruşa dikkat etmek
• Dümdüz oturmak.
• Kilo alımına dikkat etmek
• Uzun süre boyunca aynı pozisyonda durmamak
• Özellikle de bütün gün masa başında oturarak çalışanlar ara ara kalkıp dolaşmaları gerekir.
• Beli bükmek yerine sırtınızı düz tutarken dizlerden kırarak eğilmek
• Diğer çocuk dahil olmak üzere ağır şeyler kaldırmamaya çalışmak
• Ağrıları ve sancıları hafifletmek için biraz germe ve hafif egzersiz yapmak
• Rahmi desteklemeye ve sırt ağrısını hafifletmeye yardımcı olmak için hamilelik destek kemerini kullanmak
• Günlük aktivitelerde aşırıya kaçmamak ve yeterince dinlenmek

Yuvarlak Ligament Ağrısı

Yuvarlak ligamanlar uterusun kenarlarındadır. Hamilelik sırasında, uterusu büyüdükçe desteklemek için gerilirler. Bu bağların gerilmesi ve çekilmesi bazen ağrıya neden olabilir. Yuvarlak ligament ağrı, alt karındaki ikinci trimesterde sık görülen, hızlı, keskin ve bıçaklama ağrılarıdır. Konumları değiştiğinde, gülerken, öksürürken, hapşırırken hatta yatakta dönerken aniden ortaya çıkabilir, ancak yalnızca birkaç saniye sürer. Yuvarlak ligament ağrılarından kaçınmak için şunlar uygulanabilir:
• Pozisyonları yavaşça değiştirmek
• İyi duruş alıştırması yapmak
• Doğum öncesi egzersizleri ve esneme hareketleri yapmak
• Büyüyen karnı tutmaya yardımcı olmak için göbeğin hemen altına bir gebelik destek kemeri takmak
• Uzun süre ağır kaldırmak ve ayakta durmaktan kaçınmak
Acı hissediyorsanız, şunlar yapılabilir:
• Pozisyonunu değiştirmek
• Yavaşlamak ve bir süre dinlenmek.
• Acıya tarafa doğru eğilmek
• Sıcak bir kompres kullanmak veya ılık bir banyo yapmak
• Tylenol gibi bir ağrı kesici alma konusunda doktorla görüşmek
• Ağrı devam ederse, kötüleşirse veya kramp, kanama veya ateş gibi diğer semptomların eşlik ederse doktora başvurmak veya hastaneye gitmek

Doktora Ne Zaman Müracaat Edilmelidir?

Bu kadar çok semptom ve rahatsızlık hamileliğin normal bir parçasıdır. Ancak, bazen, hamilelik belirtisi gibi görünen bir sorun başka bir sağlık koşulunun bir işareti olabilir. Aşağıdaki durumlarda doktorla görüşülmeli veya doğrudan acil servise gidilmelidir:
• Sürekli kusma varsa
• Karın ağrısı şikâyeti varsa
• Kasılma veya kramp hissediliyorsa
• Kanama veya sıvı boşalması hissediliyorsa
• Bebeğin hareketsiz olduğu veya eskisinden daha az hareket ettiği hissediliyorsa
• Baş dönmesi, soluk cilt veya baygınlık hissediliyorsa
• Ellerde, ayaklarda veya yüzde şişlik varsa
• Ateş varsa
• İdrar yaparken ağrı varsa
• Nefes almakta zorluk yaşanıyorsa
• Anne hamileliği ile ilgili bir şeylerin ters gittiğini düşünüyorsa
Hamilelik, heyecan dolu, mutlu bir zamandır. Bebeğin kime benzeyeceği, aileye nasıl katılacağı, karakteri merak edilir ve bu heyecan vericidir. Ancak, tüm bu tatlı telaş içinde rahatsız edici şikayetler yaşanabilir. Hamilelik semptomları iyi takip ederek aksi bir durumda doktora veya bir sağlık kuruluşuna acil müracaat edilmesi önerilir.

Kaynakça:
jamanetwork.com
westjem.com
wiley.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :