Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

5-MEO-DMT: Tarihi, Bileşenleri, Kimya ve Farmokoloji Bilgileri

0 22

5-MEO-DMT halüsinojenik bir ilaçtır. Bazı kurbağa türlerinin ve bitkilerinin zehrinde doğal olarak oluşan bu ilaç, tarihsel olarak Güney Amerika’daki şamanlar tarafından kullanılmıştır. Ancak son zamanlarda kolaylaştırıcılar tarafından kullanılması son derece tehlikeli ve ölümcül olmaktadır. Öte yandan, araştırma ekipleri bu bileşiğin ruh halini, kaygıyı ve farkındalığı nasıl etkilediğini araştırmaya devam etmektedirler. Bu yazıda 5-MEO-DMT’nin riskleri, araştırmaları ve önerilen mekanizmaları hakkında bilgiler yer almaktadır.

5-MEO-DMT Nedir?

]5-MEO-DMT kurbağalarda bulunan bir maddedir. Doğal olarak Bufo alvarius kurbağa gibi bazı kurbağa türlerinde bulunmaktadır ve bazı bitkilerde ortaya çıkmaktadır. Aynı zamanda sentetik olarak da üretilmektedir. Bilim adamları 5-MEO-DMT’yi hızlı etkili bir halüsinojen olarak tanımlamaktadır.

Etik Dışı ve Tehlikeli Uygulamalar

Türleri, DMT ve bufotenin gibi, şamanik ve manevi bağlamda bir kullanım geçmişine sahiptir. Bununla birlikte, çoğunlukla Meksika‘da kolaylaştırıcılar tarafından günümüzde kullanılması etik dışı ve pervasız olarak kınanmıştır. Tehlikeli seanslar, ciddi yaralanmalar, hastaneye yatışlar ve ölümler bildirilmiştir. Dünya Bufo Alvarius Kongresi (WBAC) uzmanları tarafından derlenen 5-MEO-DMT oturumlarına liderlik eden iki kolaylaştırıcıya açık bir mektup bu konuları ele almaktadır. Kısacası, bildirilen hatalı uygulamalara tecavüz, gizli ilaç kullanımı, kasıtlı aşırı doz, psikolojik manipülasyon ve finansal sahtekarlık dahildir. Bu ciddi iddiaları bir kenara bırakırsak bile, 5-MEO-DMT’nin güvenli bir şekilde kullanılmadığını bilmek önemlidir. Kolaylaştırıcıların hiçbirinin klinik uzmanlığı yoktur. Ayrıca, bazı durumlarda 5-MEO-DMT’nin güvenliği ve etkinliği klinik çalışmalarda henüz dikkatle belirlenmemiştir.

Keşif ve Kullanım Tarihi

5-MEO-DMT başlangıçta Dictyoloma incanescens bitkisinin kabuğunda keşfedilmiştir. Ayrıca Colorado Nehri Bufo alvarius kurbağalarının zehrinde bulunmaktadır. Zehrini içmenin yoğun halüsinasyonlara neden olduğu söylenmektedir. Ayrıca Güney Amerika Virola enfiye ve Ayahuasca içeceği bileşenlerinden biridir. Bununla birlikte, bunlar aynı zamanda daha fazla miktarda diğer ilişkili bileşikleri (sırasıyla bufotenin ve DMT) içermektedir. 5-MeO-DMT ilk olarak 1936 yılında sentezlenmiştir, ancak halk kullanımı yüzyıllar öncesine dayanmaktadır. Bazı raporlara göre, bitki özleri ve diğer botanik 5-MeO-DMT preparatları, Yopo enfeksiyonu gibi tarihsel olarak Kolomb öncesi dönemlerde Amerika’daki yerli kültürler arasında kullanılmıştır.
Öte yandan, Bufo alvarius kurbağa zehri, aksi iddia edilen bazı sınırlı raporlara rağmen, muhtemelen yerli kültürler tarafından tarihsel olarak kullanılmamıştır. Mevcut kanıtlara dayanarak, bilim adamları kurbağazehiri kullanımının daha yeni olduğunu düşünmektedir. Ek olarak, bazı araştırmacılar 5-MEO-DMT’nin idrar, kan ve beyin omurilik sıvısı gibi insan vücut sıvılarında doğal olarak, eser miktarda bulunmaktadır. Retina ve epifiz bezinde üretildiği görülmektedir ve biyolojik işlevi hala bilinmemektedir.

Yasallık

5-MEO-DMT, 2009 Kontrollü Maddeler Yasası kapsamında bir Çizelge I ilacı olarak sınıflandırılmıştır. Çizelge I ilaçlarının, kötüye kullanım için yüksek bir potansiyele sahip olduğu, günümüzde kabul edilen tıbbi kullanımı bulunmadığı ve tıbbi gözetim altında kullanım için kabul edilen güvenlik eksikliğinin olduğu düşünülmektedir. ABD‘de yasa dışı olduğundan, 5-MEO-DMT üzerine araştırmalar sınırlı ve etik ve yasal olarak zorlayıcıdır.

Kimya ve Farmakoloji

5-MEO-DMT (5-metoksi-N, N-dimetiltriptamin), bir indolealkilamin olarak sınıflandırılmaktadır. İndolealkilamin ilaçları kimyasal yapıda, halüsinasyonlar, ruh hali ve vücut sıcaklığının kontrolü ile ilişkili bir nörotransmitter olan serotonine biraz benzerdir. Daha spesifik olarak, 5-MEO-DMT dimetiltriptaminlere aittir. Bir yandan, doğal olarak oluşan dimetiltriptaminlerin rüyalar, hayal gücü ve yaratıcı akış gibi olağan dışı bilinç durumlarını etkilediği varsayılmaktadır, ancak araştırmalar sınırlıdır. Vücudun ürettiği kimyasalların değişmiş bilinç durumlarını nasıl etkilediğini ele alan teorilerin çoğu henüz kanıtlanmamıştır. Öte yandan, dimetiltriptaminlerin yutulması yoğun halüsinasyonlara ve psychedelic etkilere (psilosibine benzer olarak tarif edilir), paranoyaya, ego çözünmeye, değişmiş bir zaman duygusuna ve ölüme yakın deneyimlere neden olmaktadır. Örneğin, bazı araştırmacılara göre dimetiltriptamin DMT ölüme yakın deneyimleri modelleyebilmektedirler.
5-MEO-DMT spesifik olarak görsel ve işitsel halüsinasyonlara neden olmaktadır. Bununla birlikte, bazı raporlar DMT’den daha az görsel olabileceğini göstermektedir. Aksine, aşırı yoğun ve ölüme yakın bir deneyime benzer olarak tanımlanan daha duygusal (korku/öfori) perspektif değişikliğine neden olduğu açıklanmaktadır. Bazı çalışmalar, 5-MEO-DMT’nin etkilerinin 3 ila 4 dakika içinde başladığını, 35 ila 40 dakikada zirve yaptığını ve 60 ila 70 dakikada sona erdiğini düşündürmektedir. Kullanıcılar fiziksel kontrol ve koordinasyonu kaybedebilir, bulantı ve hafıza kaybı yaşayabilir.

Hareket Mekanizması

Araştırmacılar, 5-MEO-DMT’nin serotonin reseptörlerinin aktivasyonu yoluyla serotonin sistemine etki ettiğini düşünmektedir. 5-MEO-DMT, 5-HT1A ve 5-HT2A reseptörlerine bağlanarak etkilerinin çoğunu uygulamaktadır. Aynı zamanda 5-HT1B, 5-HT1C (zayıf), 5-HT4 ve 5-HT1S reseptörlerine (omurilikte) bağlanmaktadır. İki tip nöron vardır: presinaptik ve postsinaptik. Presinaptik nöronlar sinyali göndermektedir ve postsinaptik nöronlar sinyali almaktadır. Bilim adamları, presinaptik nöronda 5-HT1A reseptörlerini aktive etmenin ağrıyı artırabileceğini, postsinaptik nöronu aktive etmenin ağrıyı azaltabileceğini söylemektedir. 5-MEO-DMT’nin ağrıyı nasıl etkilediği henüz araştırılmamıştır.
Diğer araştırma ekipleri sigma-1 reseptörünü (SIGMAR1) aktive ederek anti-inflamatuar ve nöro-rejeneratif etkilerinin olabileceğini öne sürmektedir, ancak bu kanıtlanmamıştır. Son olarak, araştırmalar bazı etkilerin 5-HT1B, 5-HT3 ve GABAA reseptörlerinin aktivasyonundan kaynaklanabileceğini düşündürmektedir. Hücresel araştırmalar, 5-MEO-DMT’nin teorik olarak bağımlılık bilimindeki daha ileri araştırmalarını gerektirebilecek metabotropik glutamat reseptörü 5’i (mGluR5) aktive edip etmediğini belirlemektedir.
5-MEO-DMT MAO-A tarafından ayrılmıştır. Bilim adamları, 5-MEO-DMT’nin MAO-A inhibitörleri ile birleştirilmesinin etkisini nasıl ve ne ölçüde uzatabileceğini ve artırabileceğini araştırmaktadırlar. Örneğin Ayahuasca ve Suriye rue tohumları gibi bitki preparatlarında MAO-A inhibitörleri bulunmaktadır. 5-MEO-DMT ile MAO-A inhibitörlerinin kullanılması, 5-MEO-DMT’nin aktif bir yan ürünü olan bufotenin seviyelerini de artırmaktadır. Harmalin, 5-MEO-DMT seviyelerini 3,6 katına ve bufotenin düzeylerini farelerde 9,9 katına çıkarmıştır. Önerilen bu mekanizmalar henüz insanlarda araştırılmamıştır.

Güvenlik

5-MEO-DMT kullanımı tehlikelidir. Bu bileşik DMT’den 4 ila 10 kat daha güçlü olarak tarif edilmektedir ve ayrıca güçlü yan etkilere neden olmaktadır. Araştırmalar MAO-A inhibitörü ile kombinasyonlarda aşırı serotonin geri alım inhibisyonuna ve serotonin toksisitesine neden olduğunu ileri sürmektedir ve muhtemelen ölümcüldür. Bazı kullanıcılar, bu ilacın kullanımdan birkaç hafta sonra süren panik ataklara ve endişeye neden olduğunu bildirmiştir. Ek olarak, 5-MEO-DMT’yi almak için Bufo alvarius kurbağalarını yalama son derece tehlikelidir. Kurbağaların derisinde kalbe karşı oldukça toksik olan ve ölüme neden olabilecek başka kimyasallar da bulunmaktadır. Kurbağa yalamasından sonra ölen çok sayıda insan vardır, bunların çoğu yanlış kurbağa ile temas ettiği için ölmüş veya kalıcı felç geçirmiştir. 5-MEO-DMT halüsinasyonlara neden olmaktadır. Kendi kendine bildirilen insan deneyleri, 5-MEO-DMT’nin sesi, görüşü ve zamanı bozduğunu göstermiştir. Bu yan etkiler ağızdan, burundan veya dilin altına alındığında görülmüştür.

İlaç Etkileşimleri

İyi tasarlanmış klinik çalışmaların olmaması nedeniyle 5-MEO-DMT’nin ilaç etkileşimlerinin bilinmediği unutulmamalıdır. 5-MEO-DMT’nin bir MAO-A inhibitörü örneğin, harmalin, harmin, klorin hattı ile alınması özellikle tehlikelidir. Harmalin gibi MAO-A inhibitörleri serotonin aktivitesini arttırmaktadır ve 5-MEO-DMT ile birleştiğinde fazla serotonin toksik ve ölümcül olmaktadır.

Dozaj

5-MEO-DMT için güvenli bir dozaj yoktur. 5-MEO-DMT ciddi yan etkilere neden olabilecek uygunsuz bir ilaçtır ve bu nedenle, kesinlikle alınmamalıdır. Bir klinik çalışmada, 5-MeO-DMT içeren 0 mg inhale buharlaştırılmış kurbağa bufotoksin kullanılmıştır. Anket verilerine göre kullanıcılar, inhalasyon, enjeksiyon, dilin altında veya burun yoluyla 5-MEO-DMT aldıklarını bildirmiştir. Kullanım şekline bağlı olarak dozlar 1 ila 20 mg’ın altındadır. Yutanlar, en tehlikeli kombinasyon olabilecek bir MAO-A inhibitörü kullanmışlardır.

Benzer Bileşikler

Birçok ilaç kimyasal olarak 5-MEO-DMT’ye (dimetiltriptaminler ve/veya indolealkilaminler) benzemektedir ve bunlardan bazıları aşağıdaki gibidir:
• DMT veya ruh molekülü (N, N-Dimetiltriptamin)
• Bufotenin veya 5-HO-DMT (5-hidroksi- N, N -dimetiltriptamin )
• 5-MEO-DiPT veya Foxy (5-metoksi- N, N -diizopropiltriptamin)
Bu ilaçların hepsi serotonin sistemine etki etmektedir ve sıklıkla serotonini toksik seviyelere yükseltmektedir. 5-MEO-DMT, bufotenine dönüştürülebilir, ancak her iki ilaç da kendi başına halüsinojeniktir. Bilim adamları, bufoteninin serotonin reseptörlerine ( 5-HT2A ) daha iyi bağlanabileceğini düşünmektedir. Genellikle, 5-MEO-DMT, DMT ve monoamin oksidaz A (MOA-A) inhibitörleri örneğin, Harmalin gibi diğer ilaçlarla bulunmaktadır. Bu kombinasyonlar harmalin hem 5-MEO-DMT’ye hem de bufotenine maruziyeti arttırdığı için toksisiteyi artırmaktadır.

Genetik

5-MEO-DMT’nin genetik üzerindeki etkisi ve ayrıca genetiğin vücuttaki 5-MEO-DMT üretimi üzerindeki etkisi bilinmemektedir.
CYP2D6
5-MEO-DMT, CYP2D6 ile bufotenine indirgenmektedir. Bufotenin, 5-MEO-DMT’nin aktif bir yan ürünüdür ve 5-MEO-DMT’den daha iyi serotonin reseptörlerine bağlanmaktadır. Sınırlı araştırmalar, şizofreni ve diğer psikotik bozuklukları olan kişilerin vücut sıvılarında yüksek düzeyde bufotenin olabileceğini, ancak büyük çalışmaların bunu doğrulayamadığını göstermiştir. Bufotenin serotonin reseptörlerine (5-HT2A) 10 kat daha yüksek oranda bağlandığından, bufotenin maruziyeti teorik olarak 5-MEO-DMT’nin etkilerine katkıda bulunmaktadır. Fare modelleri, CYP2D6 genindeki bazı varyasyonların bufotenin maruziyetini % 60 oranında artırabildiğini göstermektedir.
Genin diğer varyasyonları, bufotenin üretimini azaltarak zıt etkiler üreteceği varsayılmaktadır. Örneğin, alt bufotenin dönüşümü ile rs3892097 (fonksiyonel olmayan bir değişken), rs28371706 veya rs1065852 arasında bir bağlantı önerilmiştir. Öte yandan, ultra hızlı metabolizörler (genin ekstra kopyaları ile) 5-MEO-DMT’den sonra daha yüksek bufotenin seviyelerine sahip olmaktadır.
MAO-A
5-MEO-DMT, MAO-A tarafından inaktive edilmektedir. Bazı varyantlar daha düşük MAO-A seviyelerine bağlanmıştır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• rs1137070 (C)
• rs2064070 (A)
• rs3027407 (A)
• rs6323 (TT)
Öte yandan, bazı varyanlarda daha yüksek MAO-A ile ilişkilendirilmiştir ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• rs1137070 (T)
• rs2072743 (C)
• rs6323 (GG)
• rs6609257 (A)

Kaynakça:
psypost.org
thethirdwave.co
addictioncenter.com
researchgate.net

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.