Ağızdan Nefes Almak Sağlığı Olumsuz Etkiler mi?

Çoğu kişi ne sıklıkta ve ne yoğunlukta nefes aldıklarını düşünmez. Tipik olarak burundan alınan nefeste hava burunlarının içinden geçip burun pasajlarının içine alındığında ısınır ve nemlenir. Ancak, bazıları bunun yerine çoğunlukla ağızlarından nefes alıp verirler. Buda, ağızdan nefes almak olarak bilinir. Bazı kişiler neredeyse sadece ağızlarından nefes alırken, diğerleri de çoğunlukla geceleri ağızlarından nefes aldıkları uyku apnesi gibi tıbbi bir durumla karşılaşırlar. Soğuk algınlığı gibi geçici hastalıklardan dolayı ara sıra ağız yoluyla solunum yapılması endişe nedeni değildir. Bununla birlikte, kronik olarak ağızdan nefes alma, bir kişinin ek tıbbi müdahaleye ihtiyacı olduğunu ya da burnundan nasıl daha kolay nefes alacağı konusunda bir miktar yeniden eğitim alması gerektiğini gösterebilir.

Nedenleri

Ağızdan nefes almanın kronik soğuk algınlığı, sinüs polipleri ve alerji gibi birçok nedeni olabilir. Bazı sağlık koşulları ve risk faktörleri ağız solunmasına neden olabilir ve bazı örnekler aşağıdaki gibidir:

• Alerjiler
• Astım
• Kronik soğuk algınlığı
• Sapmış nazal septum
• Büyümüş bademcikler ve adenoidler
• Parmak emme öyküsü
• Sinüs polipleri
• Konan atrezisi, yarık damak veya Pierre Robin sendromu gibi doğum anormallikleri
Başka olası nedeni, dilin ağızda normalden daha fazla bağlı olduğu bir dil bağıdır. Dil bağı, bir kişinin dili hareket ettirmekte zorluk çekmesine neden olabilmektedir. Yapılan bir çalışmaya göre, ağız solunumu egzersize bağlı astımı kötüleştirebilir. Bu, her ikisi de solunum yolu tahrişini azaltmaya yardımcı olan nefes kadar ılık veya nemli olmadığından gerçekleşmektedir. Ayrıca uyku apnesi öyküsü olan yetişkinler semptomlarını ağız solunumu ile daha da kötüleşebilirler. Kronik ağızdan solunum, uyku apnesi olan kişinin çenesini ve ağzını solunumu desteklemeyen bir pozisyonda olmasına neden olabilir. Sonuç olarak, nefes almakta ve iyi bir gece uykusu almakta zorluk çekebilirler. Geceleri ağız solunumu yapan ve uyku apnesi olanlar, nazal CPAP seçeneğinden daha büyük sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) maskesi gerektirebilir.

Belirtileri

Ağız kokusu ağız solunumu belirtisi olabilir. Genellikle, ağızdan nefes almak kişinin hafif açık ağızlı bir görünüme sahip olmasına neden olmaktadır. Kişiler doğrudan ağızlarından gelen nefes alma seslerini duyabilirler. Bu kişiler genellikle gürültülü yiyicilerdir, çünkü ağızlarından nefes almaya alışkındırlar, bu da yemek yerken daha zordur. Ne yazık ki, ağızdan solunum yapanların bazı daha az hoş semptomlara sahip olma olasılığı daha yüksektir. Olası bir semptomlardan biri ağız kokusudur. Çünkü ağız ve dişleri kurutur, ayrıca ağız kuruluğu ise ağız kokusunun artmasıyla ilişkilidir. Yapılan bir çalışmaya göre, ağızdan nefes alma olarak tanımlanan çocukların yüzde 50,9’unun ağız kokusu güçlü olduğu tahmin edilmektedir. Ağız soluma paterni olan çocukların sadece yüzde 23,6’sında kötü nefes almamaktadır. Ağzı yoluyla nefes alan kişilerin diğer belirtilerinden bazıları aşağıdaki gibidir:
• Diş problemleri: Ağızdan solunum, çenenin kötü pozisyonlanmasına neden olabilir. Bu çene ağrısına, dişlerin taşlanmasına ve düzeltilmesi gerekebilecek düzensiz bir ısırmaya neden olabilmektedir.
• Ses kısıklığı: Ağızdan solunum yolu solunum yollarını kurutabilir ve bu da bir kişinin sesin kısık olmasına neden olmaktadır.
• Konuşma değişiklikleri: Ağızdan nefes alma, lisp olarak bilinen bir konuşma koşulu için daha büyük risk ile ilişkilidir. Bir kimsenin s harfini söyleme yeteneğini etkiler, konuşulduğunda harfin th gibi duyulmasını sağlar.
Birden fazla yapılan araştırma çalışmalarına göre, ağızdan soluk alan çocukların aynı zaman da çene gelişiminde de değişiklikler yaşadıkları ortaya çıkarmıştır. Daha düzgün yüzleri olmayan daha uzun yüzlere ve çenelere sahip olma olasılıkları daha yüksektir. Örneğin bir süre ağızdan nefes alan çocuğun sık sık aşırı ısırması olmaktadır. Bu çene pozisyonunun teknik terimi retrognatiktir. Ağızdan solunum geçici bir durum olduğunda, genellikle burun pasajlarını tıkayan soğuk veya başka hastalıklardan kaynaklanmaktadır. Kişi genellikle ağız solunumu ile birlikte havasız kalır veya akıntısı olur.

Komplikasyonları

Kronik ağızdan solunum birkaç sağlık komplikasyonuyla ilişkilidir. Bazı kişiler mutlaka tüm bu komplikasyonları yaşamazken, bazıları komplikasyonlar yaşayabilir. Ağızdan solunumun yol açtığı komplikasyonlar aşağıdaki gibidir:
• Çürük diş ve diş eti hastalığı gibi diş komplikasyonları için daha büyük risk
• Horlama ve uyku apnesinin görülme sıklığı
• Çene eklemlerinde problemler
• Konuşma ve yutma güçlüğü
• Etkilenen bir ısırık nedeniyle birbirine tam oturmayan dişler
• Büyümüş bademcikler ve adenoidler
• Astım semptomlarının kötüleşmesi
Ayrıca çoğu kişi uzun vadeli komplikasyonlar yaşarlar ve semptomları kötüleşmeden tedavi olabilirler.

Ne Zaman Doktora Görünmeli?

Ağızdan solunum nadiren acil olmakla birlikte, bir kişi ağız soluma semptomlarından herhangi birini, özellikle uyanma ya da kronik kötü nefes aldığında kuru bir ağzı tespit ederlerse bir doktora görünmelidir. Ayrıca ebeveynler çocuğunun horladığını veya genellikle burnun yerine ağzından soluduğunu fark ettiklerinde çocuk doktorundan randevu almalıdırlar.

Teşhisi

Bir doktor ağız solumasının bir sorun olduğundan şüpheleniyorsa, ağız, burun ve boğazda anormallikler olup olmadığını kontrol edebilir. Ağız solunumu birinin problemi olduğundan şüphelenildiğinde tam bir tıbbi öykü almak için sorular sorulur. Bu sorular kişinin belirtilerini ilk ne zaman fark ettiğini, belirtilerini neyin kötüleştirdiğini ve bir şeyin onları daha iyi yapıp yapmadığı gibi sorulardır. Genellikle herhangi bir şişlik veya anormallik alanını tespit etmek ve solunum düzenini gözlemlemek için kişinin ağzını, boğazını ve burnunu inceler. Ayrıca, burun pasajlarını incelemek ve akciğerlerin astımdan veya başka koşullardan etkilenip etkilenmediğini görmek için akciğer fonksiyon testlerini yapmak için görüntüleme çalışmaları isteyebilirler.
Doktor kişinin uyku apnesi olabileceğinden şüpheleniyorsa, uyku çalışması isteyebilir. Bu uyku çalışması, bireyin uyurken izleme ekipmanının ne zaman, ne zaman ve ne sıklıkla nefes almayı durduracağını tespit edebileceği bir uyku merkezine gitmeyi içermektedir. Ayrıca hem çocuklar hem de yetişkinler uyku apnesine sahip olabilirler.

Tedavisi

Ağızdan solunum tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Örneğin, eğer kişi bademcikleri ve adenoidleri büyüdüyse, doktor onları kulak burun boğaz uzmanı olarak adlandırılan bir kulak, burun ve boğaz uzmanına yönlendirebilir. Bu tip uzman doktor bademcikleri ve adenoidleri solumaya yardımcı olmak için çıkarma prosedürü uygulayabilir. Kişinin burun pasajlarının şekli ile ilgili bir sorunu varsa, ameliyat olması gerekebilir. Sinüs geçişini genişletmesi veya kişinin fiziksel olarak burnundan nefes alabilmesi için başka işlemler yapması gerekebilir.
Ayrıca anti-enflamatuar burun spreyleri, antihistaminikler ve dekonjestanlar gibi ilaçların kısa bir süre için alınması da yardımcı olabilir. Ek olarak, doktorlar ve fizyoterapistler, ağızlarından ziyade burunlarından nefes almaya odaklanmalarına yardımcı olmak için nefes alıp verebilecek teknikleri öğretebilirler. Tıpkı kişi, kol kaslarını güçlendirmek için egzersizler yaparken, ayrıca ağız solumasına yardımcı olmak için ağız ve dil kaslarını geren egzersizler yapabilir. Terapistler birkaç farklı yöntem uygulayabilir. En yaygın olanlardan bazıları Buteyko, Papworth Yöntemi ve pranayama yogadır. Bu egzersiz türleri, sadece nefes alıp vermeyi ve nefes almayı kontrol etmeyi içerebileceğinden kalifiye bir terapistin bakımı ve rehberliği altında yapılmalıdır.
Ağızdan nefes alma, kişinin tedavi görmek için tereddüt etmemesi gereken oldukça tedavi edilebilir bir durumdur. Kişi tedavi isteğinde ne kadar erken olursa, çenenin yeniden konumlandırılması da dâhil olmak üzere, ağız solunumunun kronik ve uzun vadeli herhangi bir komplikasyonunu yaşama olasılığı daha düşüktür.

Kaynakça:
onlinelibrary.wiley.com
berkeleywellness.com
ncbi.nlm.nih.gov
sleepapnea.org
lenus.ie
entnet.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :