Boşanma Kararı Çocuklara Nasıl Açıklanmalıdır?

Yetişkinler için boşanma, evlilik gibi doğal bir süreçtir, fakat sonuç itibari ile bakıldığı zaman yıkıcı olan bu durumu çocuklara anlatmak epey zordur. Ebeveynler çocuklarına yapacakları bu açıklamayı planlayarak, beraber yapmaları ve bazı adımları takip etmeleri süreci daha kolay bir hale getirebilir. Bu yazıda ebeveynlerin bu açıklamayı yaparken daha kolay yapabilmeleri için bazı bilgiler bulunmaktadır.

Boşanma Kararı Çocuklara Açıklanırken Neden Zorlanılır?

Boşanmak zordur ama çocuklu olan çiftler için bu durum daha da zordur. İlk ve en zor görevlerden biri boşanma konusunda çocuklara açıklama yapmaktır. Ve başlangıçta böyle bir sonuca ulaşmayı hiç kimsem hayal bile etmez. Çocuklara söylemekten korkmanın birçok nedeni vardır ve en yaygın nedenlerinden bazıları şunlardır:

  • Ne diyeceğini ya da nasıl söyleyeceğini bilmemek
  • Ne kadar paylaşacağını bilmemek
  • Çocuklara zarar vermekten veya üzülmesinden endişe etmek
  • Eş veya çocuklar tarafından suçlanacağından endişe etmek
  • Çaresiz kalındığında suçluluk, korku, başarısızlık gibi duygularla yüzleşmek veya öyle hissetmek

Öncelikle ebeveynlerin bu kararı çocuklara, başkalarından duymadan önce açıklaması ve planlarını paylaşması önemlidir. Anlatılacaklar belirlenerek aşırı duygulardan ve tonlamalardan kaçınmak gerekir. Eğer bu boşanma planı başkaları ile paylaşıldı ise bu kişilerden kişinin kendisinden önce çocukları ile paylaşmaması rica edilmelidir.

Boşanma Kararı Çocuklara Açıklanırken Bazı İpuçları

Çocuklarınıza söylemeye yardımcı olacak bazı ipuçları:

  • İlk olarak, ebeveynler eşi ile birlikte karar alarak ne ve ne zaman açıklama yapacağını planlamalıdır. Ardında konuşmayı nasıl başlatılacağına karer verilmelidir. Açıklama yapılırken sakin, sevgi dolu, güven verici bir ton ve suçlayıcı olmayan bir açıklama tonu üzerinden açıklama yapılmalıdır.İki ebeveynin de çocuklarla paylaşılacak ve paylaşılmayacak konular üzerinde hem fikir olması ve uygulaması şarttır. Bunu birlikte yapmanın tek istisnası, bunun fiziksel olarak güvenli olmadığı zamandır.
  • Boşanma kararı çocuklara sadece ayrılma ve boşanma kararından % 100 emin olunduğunda yapılmalıdır.
  • Ebeveynlerden biri ayrılma ve boşanma kararını açıklanmadan önce ön konuşma yapmalıdır. Bu özellikle küçük çocuklara birkaç gün önce, büyük çocuklarda belki birkaç hafta önce şeklinde olmalıdır.
  • Konuşma yapılırken ailenin tamamı ve tüm kardeşleri bir araya getirilmesi önemlidir. Böylece hepsinin aynı anda duyması sağlanmalıdır. Açıklamanın ardından büyük çocukların muhtemelen soruları olacaktır, ancak küçük çocuklar ağır gelecek tarzda sorularsa büyük çocuklara bu açıklama ayrı yapılmalıdır.
  • Boşanma veya ayrılma kararının ne zaman açıklanacağı yaratacağı travmanın etkileri göz önüne alınarak iyi planlanmalıdır. Çocuklarla bu konuşma yatmadan önce, okula giderken, tatillerde veya doğum günlerinde kesinlikle yapılmamalıdır. Belki en uygun zaman bir hafta sonu sabahı, çocuklarla konuşabilecek bir ortam yaratarak yapılmasıdır. Ve açıklamanın ardından bir aile olarak birlikte biraz zaman geçirilmelidir. Bu davranış, çocuklara her ikisi ebeveynin de hala ebeveynleri olacağına dair güven verir. Mesela birlikte bir parka gidilebilir, bisiklete binilebilir veya bir bulmaca çözülebilir.Bu şekilde çocukların duygularını ifade etme veya soru sorması için zaman yaratılmış olunur.
  • Boşanma veya ayrılma kararı sadece bir ebeveyn tarafından alınmış olsa bile, açıklama yaparken “Biz” kelimesi kullanılmaya çalışılmalıdır. Mesela uzun zamandır birlikte mutlu değiliz” ya da “Belki bizi tartışırken görmüşsünüz ve bunu durdurmak istiyoruz” açıklamalar yapılabilir.
  • Çocuklara açıklama yapılırken, sadece onların yaşına uygun şekilde paylaşımlarda bulunmak gerekir. Mesela iş, ihanetler, tutuklamalar, finansal konular, çocuklarla paylaşmak için uygun değildir. Bazı ebeveynler çocukların her şeyi bilmesi gerekir şeklinde düşünebilirler ama bu genellikle çocuklara zarar verir ve kesinlikle onlara yardım etmez. Onların bu kararla ilgili kaygı, endişe, öfke veya suçlluk duygusunu geliştirmesine neden olabilir. Duygusal ve finansal soruları çözmek, çocukların değil yetişkinlerin sorunlarıdır ve çocukların her iki ebeveyni de sevmesi önemlidir. Boşanma sürecinde ebeveynlerin birbirlerine karşı düşmanca tutum sergilemesi çocukların bir ebeveynin tarafını tutmasına yol açarken, çocuklarda uzun süreli hasarlar yaratabilir.
  • Karar açıklanırken çocuklara neyin değişeceğini ve neyin aynı kalacağını söylenmelidir. Çocuklar bu süreçten sonra ne olacağını bilmelilerdir ve eğer biliniyorsa, her ebeveynin nerede yaşayacağı söylenmelidir. Eğer boşanma kararından sonra ebeveynlerden biri kendi ebeveyni yanında yaşamayı düşünüyorsa bu da çocuklara açıklanmalıdır. Çünkü aynı arkadaşlarını görecek olmaları, büyükanne, büyükbaba veya aynı okullarında zaman geçirecek olmaları onlara güvence verebilir. Çocuklar bu süreçte okullarını değiştirmek ya da evden taşınmak zorunda kalacaklarını bilmek isteyeceklerdir, ama tutulamayacak sözler verilmemelidir. Mesela aynı kalacağız sözü hiç tutulamayacak bir sözdür. Bunun yerine, şimdilik burada kalacağız ve eğer bu değişirse, size bildireceğiz şeklinde bir açıklama yapılmalıdır.
  • Bu süreçte çocukların kendilerini güvende hissetmesi önemlidir. Mesela “Biz hala iki ayrı evlerde de olsak bir aileyiz” şeklinde güven veren bir açıklama yapılabilir. Veya her İkimiz de sizi sevmeye ve ilgilenmeye devam edeceğiz tarzı bir açıklama yapılabilir. Verilecek bu güven mesajlarındaolabildiğince istikrar ve güven verici olmaya çalışılmalıdır. Ve çocuklara bu kararda onların suçu olmadığı, sorunlara neden olmadıklarını ve çaba gösterildiği halde durumun düzeltilemediği açıklanmalıdır.
  • Açıklama da çocuklara her iki ebeveyninde kendilerini sevdiğini, sevmeye devam edeceği konusu özellikle vurgulanmalıdır. İlla bir tarafı suçlamak veya savunmasız görünen diğer tarafı haksız olsa bile seçmek gibi bir davranışa girmeleri gerekmediği de uygun bir tonla anlatılmalıdır.
  • Bu kararın açıklaması zor bir süreçtir ve insan hayatında bütün duyguların bir yeri vardır. Mesela açıklama yaparken gözyaşı dökülebilir, çocuklar tepki gösterebilir. Onlara duyguları ifade etmenin iyi olduğundan ve “Sonunda herkesin iyi olacağımızdan” emin olunduğu yönünde açıklama yapılmalıdır. Bazı çocuklar tepki vermiyor gibi görünebilir fakat bazı çocukların duydukları haberlere alışması için biraz zamana ihtiyacı olabilir. Şimdilik bu zaman onlara tanınmalıdır.
  • Çocuklara soracağı sorular ile ilgili en iyi şekilde cevap verilmelidir. Çoğu çocuk öncelikle bu ayrılık veya boşanmanın onları nasıl etkileyeceğiyle ilgilenmektedir. Bazı çocuklar “eşyalarına” ne olacağını merak ederken bazıları her bir ebeveyni ne zaman görüp görmeyeceklerini bilmek istemektedirler. Bazı çocuklar ne soracaklarını bilmez, bazıları nerede uyuyacakları ve bir ebeveynin taşınıp taşınmayacağı veya aynı okullara devam edip etmeyecekleri hakkında sorular sorarlar. Bu kararlardan bazıları (veya birçoğu) henüz verilmemişse, “Henüz pek çok şey çözemedik, ancak bunu yaptığımızda size söyleyeceğimizden emin olabilirsiniz” tarzında bir açıklama yapılmalıdır. Ardından da “Kesin olarak bildiğimiz bu…” şeklinde kesin bilinen konularda açıklanmalıdır.
  • Karar açıklandıktan sonra bu karar karşısında ne hissettikleri kontrol edilmelidir. Onlara nasıl hissettiklerini ve soruları olup olmadığı sorulmalıdır. Baskı olmadan, soru ve duygularını her zaman duymak istendiği vurgulanmalıdır.

Boşanma süreci zordur ama sürekli çatışmalar yaşanan bir evliliği sürdürmeye çalışmak daha da zordur ve yıkımları daha ağır olur. Unutulmamalıdır ki bu süreç çatışmayı sona erdirmek veya en azından en aza indirmek için elinden gelenin yapılması ile ebeveynlerin kendilerine ve çocuklara iyileşip hayata devam edebilmek için zaman ve fırsatlar yaratır.

Kaynakça:
https://www.danleylawpllc.com/uploads/1/2/0/0/120048154/what_should_we_tell_the_children.pdf
https://www.cbc.ca/doczone/features/dr.-joan-kellys-top-ten-ways-to-protect-your-kids-from-the-fallout-of-a-hig

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar