Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Gotu Kola: Sağlık Faydaları ve Yan Etkileri

0 39

Gotu Kola’nın (Pennywort veya Centella asiatica) antioksidan ve antienflamatuar özelliklere sahip olduğu iddia edilmektedir. Yapılan çalışmalar yanıkların iyileşmesine yardımcı olduğunu ve kan akışını iyileştirdiğini göstermektedir. Bu makalen Gotu Kola nedir, sağlık yararları ve yan etkileri hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Gotu Kola Nedir?

Gotu Kola (Centella Asiatica) Tai-Chi geleneğinde kullanılan uzun ömürlü bitkilerden biridir. Bu bitki Ayurveda ve Çin Geleneksel Tıbbında da kullanılır. Bitkinin kendisi topraktan ağır metalleri emebilir. Bu nedenle, tükettiğiniz kaynağın organik olduğundan veya en azından tehlikeli ağır metaller içermediğinden emin olmak önemlidir. Bakır köklerinde birikir; yapraklarda manganez ve kurşun birikir. Gotu kola takviyeleri FDA tarafından tıbbi kullanım için onaylanmamıştır. Takviyeler genellikle sağlam klinik araştırmalardan yoksundur. Yönetmelikler onlar için üretim standartları belirler, ancak bunların güvenli veya etkili olduklarını garanti edilmez o yüzden almadan önce doktorla görüşülmesi tavsiye edilir.

Bileşenler

Gotu Kola şunları içerir:
• Centellasaponinler A, B, C ve D
• Madecassoside (brahminoside)
• Asiaticoside A, B, C, D, E ve F
• Sceffoleoside A
• Asiatik asit
• Madecassic acid (brahmik asit)
• İzothankunic asit
• Alfa-humulen
• Germacrene B/D
• Beta-karyofilen
• Centellin
• Asiaticin
• Cenetellicin

Gotu Kola’nın Sağlık Açısından Faydaları

Yanıklar: Bazı kanıtlara göre, gotu kola’nın ikinci derece yanıklara uygulanması yanıkların iyileşmesi için geçen süreyi azaltabilir. Gotu Kola’da bulunan Asiaticasoide, domuz ve sıçanlarda yaraları daha iyi iyileştirmek için cilt gücünü ve cilt kollajenini arttırmıştır. Sıçanlarda cilt hasarında SOD, katalaz, glutatyon, E Vitamini ve C Vitamini de artmıştır.
Gotu Kola’da da Asya asidi kollajen üretimini arttırmış ve yaraların iyileşmesine daha fazla yardımcı olmuştur. Yanıkların iyileşmesini iyileştirmek için Gotu Kola için benzer sonuçlar bulunmuştur. Ayrıca, Gotu Kola geleneksel olarak çatlaklar, artmış yara izleri, iltihaplanma (flebit ve selülit) ve cüzzam için kullanılmıştır. Kanıtlar bu uygulamayı desteklememektedir.

Kötü Dolaşım ve Damar Sorunları: Sekiz klinik çalışmanın son sistematik incelemesine göre, oral gotu kola takviyeleri ve ekstraktları (Centellase) 4-8 hafta sonra bacaklarda zayıf kan dolaşımı (venöz yetmezlik) olan kişilerde kan akışını iyileştirebilir ve şişmeyi azaltabilir. Gotu Kola’daki terpenler, kan basıncını düşürüp şişmeye (ödem) yardımcı olabilecek kollajen üretimini artırabilir.

Kaygı: Anksiyete için gotu kola kullanımını destekleyen kanıtlar yetersizdir. Küçük bir insan çalışmasında, gotu kola, tedaviden 30 ve 60 dakika sonra sağlıklı insanlarda ani seslere karşı büyük tepkiyi azalttı. Bu çalışma gotu kola’nın daha fazla araştırılması gereken bazı anti-anksiyete potansiyeline sahip olduğunu düşündürmektedir. Gotu Kola ayrıca bir sıçan çalışmasında kaygıyı geliştirmiştir.

Saç Dökülmesi: Gotu Kola, sıçanlarda saç büyümesini arttırdı, alan başına saç sayısını ve her saçın uzunluğunu arttırdı. Aloe Vera, Eclipta alba (sahte papatya), Ocimum kutsal alan (kutsal fesleğen) ve Emblica officinalis (Amla) ile kombinasyonları da araştırılmıştır. Gotu Kola ayrıca her ikisinde de saç dökülmesine neden olduğundan şüphelenilen farelerde serbest radikalleri ve stresi azaltmıştır.

Sedef Hastalığı: Bu geleneksel kullanımı destekleyecek kanıtlar bulunmamaktadır. Gotu Kola sadece hücrelerde çalışılmıştır (cilt hücresi çoğalmasını engeller)

Mide Ülserleri: Bu kullanımı destekleyen hiçbir kanıt yoktur. Gotu Kola sadece sıçanlarda çalışıldı. Ülser iyileşmesini arttırdı ve sıçanlarda ülser boyutunu azaltmıştır (miyeloperoksidazı azaltarak ve bFGF’yi artırarak)

Bellek/Ruh Hali: Gotu Kola yaprağı cAMP yanıt elemanı bağlayıcı proteini (CREB) arttırmıştır. CREB antidepresanlar tarafından arttırılır ve uzun süreli hatıralar oluşturmakta rol oynamaktadır.

Enflamasyon ve Serbest Radikaller

Gotu Kola’da bulunan Asya asidi ve madecassic asit, bakteri ile enfekte olmuş hücrelerde IL-1 beta, IL-6 ve TNF-alfa (ve ayrıca iNOS ve COX-2’yi inhibe etti) inhibe etmiştir. Gotu Kola’daki fenoller fare hücrelerinde antioksidan özelliklere sahiptir.

Beyin Üzerindeki Etkileri

Sıçanlarda Gotu Kola, kortizol (kortikosteron) versiyonlarını düşürdü ve serotonin, dopamin ve norepinefrini arttırmıştır. Uzun süreli hafızayı geliştirmek ve saldırganlığı azaltmak için düşük kortizol seviyeleri varsayılmaktadır; normal kortizol düzeyleri de sağlıklı uyku düzenini destekleyebilir. Gotu Kola, amiloid beta’nın olumsuz etkilerini azaltarak Alzheimer’ın test tüpü modellerinde sinir hücresi ölümünü önlemiştir. Gotu Kola sıçanlarda umutsuzluk belirtilerini azalttı. Enflamasyonu azaltabileceğinden, araştırmacılar şizofreni ve depresyonu etkileyip etkilemeyeceğini araştırmaktadır.

Tromboz

Gotu Kola’daki bir bileşen, sıçan modellerinde kan pıhtılaşmasını engelleyerek trombozu önlemiştir.

Uçuk

Gotu Kola, test tüpü kültürlerinde virüsü (HSV-1 ve HSV-2) inhibe ederek uçuklara karşı aktifti. Etki, mango ile birleştirildiğinde daha güçlüdür.

Kanser Araştırması

Gotu kola tümör hücrelerinde araştırılmaktadır. Test tüplerinde insan melanomunu ve meme kanseri hücrelerini inhibe etmiştir. Bununla birlikte, birçok maddenin ağartıcı gibi düpedüz toksik kimyasallar dahil olmak üzere hücrelerde anti-kanser etkileri vardır. Bu onların tıbbi değeri olduğu anlamına gelmez.

Dozaj

Klinik çalışmalarda aşağıdaki dozlar kullanılmıştır:
• Kötü dolaşım ve damar problemleri için günlük 60-180 mg gotu kola ekstresi
• % 3 gotu kola kremi, iyileşene kadar günlük yanıklara uygulanacak
• % 5 gotu kola, % 2,5 aloe vera gazlı bez sargıları yanıkların etrafına sarılır, yanıklar iyileşene kadar her 3 günde bir değiştirilir
Klinik veri eksikliği nedeniyle diğer kullanımlar için gotu kola dozu belirlenmemiştir. Anekdot olarak, insanlar kapsüllerde günde yaklaşık 1.000 mg Gotu Kola alır. Başkaları ise günde 1-5 bardak (fincan başına 1 g bitki) gotu kola çayı içemektedirler.

Yan Etkiler

İnsanlarda 21 gün boyunca günde 300 mg dozlanan gotu kola ekstresinin hiçbir yan etkisi bildirilmemiştir. Oral olarak alındığında , gotu kola şu şikayetlere neden olabilir:
• Mide bulantısı
• Karın ağrısı
• Baş dönmesi
• Düşük kan basıncı
• Baş ağrısı
• uyuşukluk
• Karaciğer sorunları (nadir)
Cilde uygulanan bazı insanlar kaşıntı, kızarıklık veya yanma bildirmiştir.

İlaç Etkileşimleri

Gotu kola, sakinleştirici ilaçlar (CNS depresanları) ve karaciğere zarar verebilecek ilaçlar (Hepatotoksik ilaçlar) ile kullanılmamalıdır. Gotu Kola inhibe CYP2C9, CYP2D6 ve CYP3A4. Üç enzimin hepsi de ilaç metabolizmasında rol oynar, bu nedenle Gotu Kola kullanımı birçok ilacın gücünü ve etki süresini artırabilir. CYP2C9 inhibisyonu metabolizmayı azaltır ve ibuprofen, THC, ketamin ve diğerlerinin etkilerini arttırmaktadır.
CYP2D6 inhibisyonu metabolizmayı azaltır ve opioidler, antipsikotikler, beta-blokerler, amfetaminler ve diğerlerinin etkilerini arttırır. CYP3A4 inhibisyonu metabolizmayı azaltır ve seks hormonları, benzodiazepinler, statinler, kemoterapi, kafein, kokain ve diğerlerinin etkilerini arttırır.
Gotu kola, Çin ve Ayurveda geleneksel tıbbında kullanım öyküsü olan bir Asya bitkisidir. Etkinliği ve güvenliği ile ilgili klinik çalışmalar seyrektir. Bazı kanıtlar yanıklara gotu kola içeren bir jelin uygulanmasının iyileşmeyi hızlandırabileceğini göstermektedir. Gotu kola ekstresi, zayıf kan akışından kaynaklanan kronik damar problemlerine de yardımcı olabilir. Bu bitkinin yaşlanma karşıtı ve anti-psoriatik potansiyeli gibi diğer iddia edilen faydaları kanıtlanmamıştır. Gotu kola birçok ilaçla etkileşime girebilir ve bu yüzden almadan önce sağlık uzmanına danışılmalıdır.

Kaynakça:
gaiaherbs.com
chestnutherbs.com
thailandmedical.news

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.