Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Hepatosit Nükleer Faktörü (HNFa) Nedir?

0 21

Hepatosit nükleer faktörü (HNFa) hepatik farklılaşmanın ana düzenleyicisidir, çünkü karaciğerin spesifik fonksiyonlarında yer alan genlerin% 60’ından fazlasını düzenler. Fonksiyonel gen, karaciğer, böbrek ve bağırsak gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu yazıda bu nükleer reseptörün insan sağlığı üzerindeki önemi hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Hepatosit Nükleer Faktörü Nedir?

NR2A1 olarak da bilinen Hepatosit Nükleer faktör alfa (HNFa) , insanlarda bir nükleer reseptördür ve HNF4A geni tarafından kodlanmaktadır. Bir genin HNFa tarafından kemirgenlerde düzenlenmesi, gelişim aşaması, doku tipi ve çevresel koşullar gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.

Hepatosit Nükleer Faktörünün (HNFa) Sağlık Üzerine Etkileri

Mide hücresi büyümesini destekler
Hepatosit Nükleer Faktörü (HNFa) , nakavt fareleri üzerinde yapılan bir çalışma ile gösterildiği gibi midede hücrelerin gelişimini uyarmada önemli bir rol oynamaktadır.
Kan şekerini düzenler
Çin Hepatosit Nükleer Faktörü (HNFa) ve PPARG (Peroksizom proliferatör ile aktive edilmiş reseptör gama) arasındaki karşılıklı etkileşimde, genler vücudun bir şeker (glikoz) zorlama testinden sonraki sonuçlarla kanıtlandığı gibi kan şekerini kontrol etme yeteneğine katkıda bulunabilir. Hepatosit Nükleer Faktörü (HNFa) geninin mutasyonu, gençlerin olgunluk başlangıçlı diyabetine (MODY) yol açar, ancak tip 2 diyabetes mellituslu beyaz insanları inceleyen bir çalışmada, bu genin nadir varyantları ile tanımlanan ihmal edilebilir risk bulunmaktadır.
Karaciğer fonksiyonunda anahtar bir rol oynar
Hepatosit Nükleer Faktörü (HNFa) proteini, diğer genleri modifiye ederek karaciğerdeki insan metabolik enzimlerini yönetmektedir. Hormon sensörleri olarak çalışan proteinler olarak karaciğerdeki bir dizi önemli metabolik fonksiyonun düzenlenmesi için PPARa (Peroksizom proliferatör ile aktive edilmiş reseptör alfa) ve HNFa gereklidir. HNFa, düzenleyici enzimleri uyararak yaşlı sıçan karaciğer hücrelerinde şeker üretimini arttırmıştır.
Böbrek kanserinin yayılmasını kontrol eder
HNFa gen seviyelerinin düşmesi böbrek kanserinde rol oynamaktadır ve HNFa, kanser gelişiminin başlangıcında yer alan on dört farklı geni düzenleyerek bu hücrelerin nasıl çoğaldığını kontrol etmektedir.
Sağlıklı ilaç metabolizmasını teşvik eder
İnsan karaciğer hücrelerindeki HNFa, hücrelerde bulunan proteinlerin (PXR ve CAR) aktivasyonunu yönlendirerek ilaçların sindirimini arttırmaya yardımcı olur. Asetaminofen sindiriminin toksik yan ürünleri HNFa ve diğer reseptörleri (PXR ve CAR) tetikler; microRNA (miR-561) tedavileri bu ilaçla ilişkili karaciğer yaralanmalarının tedavisinde yardımcı olabilir.

Hepatosit Nükleer Faktörü (HNFa) ile İlişkili Olumsuz Etkiler

Mutasyonlar diyabet riskine bağlanabilir
Delta 7 promotörünün silinmesi olarak adlandırılan bir HNFa mutasyonu, bunlar gibi mutasyonların diyabet için bir miktar yatkınlık önerebileceğini düşündürmektedir. Fiziksel aktivite, birkaç HNFa formunun beyaz ailelerde tip 2 diabetes mellitus gelişme şansı üzerindeki sonuçlarını şekillendirmiştir. Sağlıklı deneklerin genetik çalışması ile gösterilen artan insülin direnci ile gösterildiği gibi, tip 2 diyabetes mellitus gelişme riski HNF4a’nın P2 varyantının taşıyıcıları için daha yüksektir.
Reseptör yağ dağılımı azaltır
İnsan karaciğer hücre hattı üzerinde yapılan bir çalışma, HNFa reseptörünün yağların metabolizmasında rol oynayan proteinlerin üretimini azaltmada nasıl rol oynadığını göstermiştir.
Mutasyonlar karaciğer aktivitesinde azalmaya neden olur
MODY1 (HNF1a gen mutasyonlarının HNF4a yukarı akış regülatörü) olan hastalarda, HNFa kontrollü karaciğer enzimlerinde aktivitenin azalması azalmış yağ seviyelerini açıklayabilir.
Karaciğer kanseri ile bastırılır
Karaciğer kanseri farelerde HNFa proteinini inaktive eder; gankyrin karaciğer kanseri tarafından aktive edilir ve HNFa gibi tümör baskılayıcı proteinlerin aktivitesini bloke eden bu proteindir.
Aktivitesi böbrek hastalığına bağlanır
Hayvan çalışmalarında HNFa’nın değişmesi diyabetik böbrek hastalığı ile ilişkilendirilmiştir ve ileride insan hastalar için bir tedavi geliştirme potansiyeli vardır. HNFa geni, genetik mutasyonlar üzerine yapılan bir çalışmaya göre beyazlarda diyabetik böbrek hastalığı tanısı ile doğrudan ilişkili görünmemektedir.
Kanseri ilerletebilir
İnsan böbrek kanserinde, HNFa yolu kanserli dokunun yayılmasına bağlanmıştır.

Kaynakça:
https://ghr.nlm.nih.gov/gene/HNF4A
http://atlasgeneticsoncology.org/Genes/GC_HNF4A.html

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.