Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Kanser Hücresi ile İlgili İlginç Gerçekler

Close-up view of a cancer cell
0 18

Kanser hücreleri, hızla çoğalan, çoğalma ve büyüme yeteneklerini koruyan anormal hücrelerdir. Bu kontrolsüz hücre büyümesi, doku veya tümör kitlelerinin gelişmesine neden olur. Tümörler gelişmeye devam ederken, kötü huylu olarak bilinen tümörler bir yerden başka bir yere sıçrayabilirler. Kanser hücreleri, normal hücrelerden çeşitli şekillerde farklılık gösterir. Bu hücreler biyolojik yaşlanma yaşamaz, bölünme yeteneklerini sürdürmez ve kendi kendini sonlandırma sinyallerine yanıt vermez. Aşağıda kanser hücreleri hakkında sizi şaşırtabilecek on ilginç gerçek var.

100’den Fazla Kanser Türü Vardır

Kanser Hücresi ile İlgili İlginç GerçeklerPek çok farklı kanser türü vardır ve bu kanserler her tür vücut hücresinde gelişebilir. Kanser türleri tipik olarak içinde geliştikleri organ, doku veya hücrelere göre adlandırılır. En yaygın kanser türü, karsinom veya cilt kanseridir. Karsinomlar, vücudun dışını kaplayan ve organları, damarları ve boşlukları kaplayan epitel dokusunda gelişir. Sarkomlar ise kemik, kas ve yumuşak bağ dokularda dâhil olmak üzere adipoz, tendonlar, kan damarları, lenf damarları ve ligamanlarda oluşabilirle. Lösemibeyaz kan hücrelerini oluşturan kemik iliği hücrelerinden kaynaklanan kanserdir . Lenfoma, lenfosit adı verilen beyaz kan hücrelerinde gelişir. Bu kanser türü B hücrelerini ve T hücrelerini etkilemektedir.

Bazı Virüsler Kanser Hücreleri Üretir

Kanser hücresi gelişimi, kimyasallara maruz kalma, radyasyon, ultraviyole ışık ve kromozom replikasyon hataları gibi bir dizi faktörden kaynaklanabilir. Ayrıca virüsler, genleri değiştirerek kansere neden olma özelliğine de sahiptir. Tüm kanserler ele alındığında sadece % 15 ila 20’sine kanser virüslerinin sebep olduğu tahmin edilmektedir. Bu virüsler, genetik yapıyı konakçı hücrenin DNA’sına formülize ederek hücreleri değiştirmektedirler. Viral genler, hücre gelişimini düzenleyerek, hücreye anormal yeni büyümeye girme yeteneği verir. Epstein-Barr virüsü Burkitt lenfoma ile ilişkili olduğundan, hepatit B virüsü karaciğer kanserine sebep olabilir, ayrıca insan papilloma virüsleri rahim ağzı kanserinin oluşmasına yol açabilir.

Tüm Kanser Vakalarının Yaklaşık Üçte Biri Önlenebilir

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, bütün kanser vakaları ele alındığında bunların yaklaşık % 30’u önlemek mümkündür. Tüm kanserlerin yalnızca % 5-10’unun kalıtsal gen kusuruna atfedildiği tahmin edilmektedir. Geri kalanı çevresel kirleticiler, enfeksiyonlar ve yaşam tarzı seçimleriyle (sigara, kötü beslenme ve fiziksel hareketsizlik) ilgilidir. Küresel olarak kanser gelişimi için tek en büyük önlenebilir risk faktörü sigara ve tütün kullanımıdır. Ve bu konudaki araştırmalar akciğer kanseri vakalarının 70% sigara olduğunu tespit etmiştir.

Kanser Hücreleri Şeker Beslenir

Kanser Hücresi ile İlgili İlginç GerçeklerKanser hücreleri, büyümek için normal hücrelerin kullandığından çok daha fazla glikoz kullanır. Glikoz, hücresel solunum yoluyla enerji üretimi için gerekli olan basit bir şekerdir. Kanser hücreleri, bölünmeye devam etmek için yüksek oranda şeker kullanır. Bu hücreler enerjilerini yalnızca enerji üretmek için şekerleri bölme işlemi olan glikoliz yoluyla elde etmezler. Tümör hücresi mitokondrileri, kanser hücreleriyle ilişkili anormal büyümeyi teşvik etmek için gereken enerjiyi sağlar. Mitokondri, tümör hücrelerini kemoterapiye daha dayanıklı hale getiren güçlendirilmiş bir enerji rezervi sağlamaktadır.

Kanser Hücreleri Vücutta Gizlenir

Kanser hücreleri, sağlıklı bulunan diğer hücreler arasında gizlenerek vücudun bağışıklık sistemini aktif olmasını önleyebilirler. Örneğin bazı tümörler, lenf düğümlerinin salgıladığı bir proteini salgılamaktadırlar. Protein, tümörün dış katmanını lenf dokusuna benzeyen bir şeye dönüştürmesine izin verir. Bu tümörler kanserli doku değil sağlıklı doku olarak görünür. Sonuç olarak bakıldığında, bağışıklık hücreleri bu tümörü zararlı bir faktör olarak algılamamaktadır, dolayısıyla vücutta kontrolsüz bir formda büyümesi ve yayılmasına devam etmesine izin vermektedir. Diğer kanser hücreleri vücuttaki bölmelere saklanarak kemoterapi ilaçlarından kaçınırlar. Bazı lösemi hücreleri kemikteki bölmeleri örterek tedaviden kaçınırlar.

Kanser Hücreleri Şekil Değiştirir

Kanser hücreleri, bağışıklık sistemi savunmalarından kaçınmak ve radyasyon ve kemoterapi tedavisine karşı korumak için değişikliklere uğrar. Örneğin kanserli epitel hücreleri, tanımlanmış şekillere sahip sağlıklı hücrelere benzemekten gevşek bağ dokusuna benzemektedir. Bilim adamları bu süreci, derisini döken bir yılanla ilişkilendirir. Formu değiştirme kabiliyeti, mikroRNA adı verilen moleküler anahtarların inaktivasyonuyla ilişkilendirilmiştir. Bu minik düzenleyici RNA molekülleri aynı zamanda gen ekspresyonunu düzenleme kabiliyetlerine sahiptirler. Bazı mikroRNA’lar inaktive olduğu zaman, tümör hücreleri form değiştirme kabiliyeti kazanmaktadır.

Kanser Hücreleri Kontrolsüz Bir Şekilde Bölünür

Kanser Hücresi ile İlgili İlginç GerçeklerKanser hücreleri, hücrelerin üreme özelliklerini etkileyen gen mutasyonlarına veya kromozom mutasyonlarına sahip olabilir. Mitozla bölünen normal bir hücre, iki yavru hücre üretir. Ancak kanser hücreleri, üç veya daha fazla yavru hücreye bölünebilir. Yeni geliştirilen kanser hücreleri bölünme sırasında ya kaybedebilir ya da fazladan kromozom kazanabilir. Kötü huylu tümörlerin çoğu, kromozomları kaybetmiş hücrelere sahiptir.
Kanser Hücreleri Yaşamak İçin Kan Damarlarına İhtiyaç Duyarlar
Kanserin belirleyici belirtilerinden biri, anjiyogenez olarak bilinen yeni kan damarı oluşumunun hızla artmasıdır. Tümörlerin büyümesi için kan damarları tarafından sağlanan besinlere ihtiyacı vardır. Kan damarı endoteli hem normal anjiyogenezden hem de tümör anjiyogenezinden sorumludur. Kanser hücreleri, yakındaki sağlıklı hücrelere, kanser hücrelerini besleyen yeni kan damarları geliştirmelerini sağlayan sinyaller gönderir. Çalışmalar, yeni kan damarı oluşumu engellendiğinde tümörlerin büyümeyi durdurduğunu göstermiştir.

Kanser Hücreleri Bir Bölgeden Diğerine Yayılabilir

Kanser hücreleri, kan dolaşımı veya lenfatik sistem yoluyla bir yerden diğerine metastaz yapabilir veya yayılabilir. Kanser hücreleri, kan dolaşımından çıkıp dokulara ve organlara yayılmasına izin veren kan damarlarındaki reseptörleri aktive eder. Kanser hücreleri, bir bağışıklık tepkisine neden olan ve kan damarlarından çevre dokuya geçmelerini sağlayan kemokinler adı verilen kimyasal habercileri serbest bırakır.

Kanser Hücreleri Programlanmış Hücre Ölümünü Önler

Normal hücreler DNA hasarı yaşadığında, hücrelerin programlanmış hücre ölümüne veya apoptoza girmesine neden olan tümör baskılayıcı proteinler salınır . Gen mutasyonu nedeniyle, kanser hücreleri DNA hasarını tespit etme ve dolayısıyla kendi kendini yok etme kabiliyetini kaybeder.

Kaynakça:
www.who.int/cancer/prevention/en/.
www.sciencedaily.com/releases/2010/…
www.cancerresearchuk.org/about-canc…

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku